Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης, όπως προειδοποίησε ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες σε επιστολή προς τα κράτη μέλη. Ο κ. Γκουτέρες τόνισε πως η σημερινή οικονομική κατάσταση του οργανισμού διαφέρει σημαντικά από προηγούμενες κρίσεις, εξαιτίας της άρνησης ορισμένων χωρών να καταβάλουν τις υποχρεωτικές συνεισφορές τους.
Όπως ανέφερε, οι αποφάσεις συγκεκριμένων κρατών—χωρίς να τα κατονομάσει—να μην τηρούν τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις τους δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του ΟΗΕ. Οι ΗΠΑ, ειδικότερα, έχουν καθυστερήσει ή μειώσει τις πληρωμές τους σε διάφορες υπηρεσίες του οργανισμού, υιοθετώντας στάση που θεωρείται εχθρική προς τη διεθνή συνεργασία.
Στις αρχές Ιανουαρίου, ο αμερικανός πρόεδρος διέταξε την αποχώρηση της χώρας του από 66 διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων και 31 που ανήκουν στο σύστημα του ΟΗΕ. Παράλληλα, η ίδρυση «συμβουλίου ειρήνης» από τον Ντόναλντ Τραμπ έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς αρκετοί εκτιμούν ότι επιχειρεί να υποκαταστήσει τον ΟΗΕ.
Παρά το γεγονός ότι περισσότερα από 150 κράτη μέλη έχουν καταβάλει τις οφειλές τους, το έτος 2025 έκλεισε με ανείσπρακτο ποσό ύψους 1,6 δισ. δολαρίων, υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2024. Επιπλέον, ο οργανισμός υποχρεούται να επιστρέψει στα κράτη μέλη κεφάλαια που δεν δαπανήθηκαν, εντείνοντας τη δημοσιονομική του πίεση, σύμφωνα με τον αναπληρωτή εκπρόσωπο του ΓΓ Φαρχάν Χακ.
Ο κ. Γκουτέρες χαρακτήρισε την κατάσταση ως «καφκικό κύκλο», επισημαίνοντας πως ο ΟΗΕ καλείται να επιστρέψει χρήματα που δεν διαθέτει. Η έλλειψη ρευστότητας οδηγεί συχνά σε πάγωμα προσλήψεων, καθυστερήσεις πληρωμών και περικοπές σε υπηρεσίες και αποστολές.
Ο Γενικός Γραμματέας εξέφρασε την ανησυχία του ότι ενδέχεται να μην καταστεί δυνατή η πλήρης εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2026, ενώ προειδοποίησε πως η ρευστότητα του τακτικού προϋπολογισμού πιθανόν να εξαντληθεί μέχρι τον Ιούλιο. Κάλεσε τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις άμεσα, διαφορετικά θα απαιτηθεί «αναθεώρηση σε βάθος των οικονομικών κανόνων» του ΟΗΕ.
Ο προϋπολογισμός του 2026 ανέρχεται σε 3,4 δισ. δολάρια, μειωμένος κατά 7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, έχει αποφασιστεί η κατάργηση περίπου 2.400 θέσεων εργασίας λόγω των αυστηρότερων δημοσιονομικών συνθηκών.
Οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του ΟΗΕ, καλύπτοντας το 22% της χρηματοδότησης για την περίοδο 2025-2027. Ακολουθεί η Κίνα με συνεισφορά περίπου 20%, σύμφωνα με το σύστημα υπολογισμού που βασίζεται στα εθνικά έσοδα κάθε χώρας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
