Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, κάλεσε τις ιρανικές αρχές να τερματίσουν τη βάναυση καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα.
Σύμφωνα με την Αποστολή Διερεύνησης Γεγονότων του ΟΗΕ, υπάρχουν αξιόπιστες πληροφορίες που δείχνουν ότι ο αριθμός των θανάτων διαδηλωτών είναι σημαντικά υψηλότερος από τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποιεί το ιρανικό καθεστώς.
Η Αποστολή του ΟΗΕ αναφέρθηκε σε χιλιάδες θανάτους διαδηλωτών, υπογραμμίζοντας ότι η βία στο πρόσφατο κύμα κινητοποιήσεων αποτελεί τη πιο θανατηφόρα καταστολή μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979.
«Καλώ τις ιρανικές αρχές να επανεξετάσουν τη θέση τους, να κάνουν ένα βήμα πίσω και να τερματίσουν την βάναυση καταστολή τους, όπως συνοπτικές δίκες και τις δυσανάλογες ποινές», δήλωσε ο Τουρκ κατά την έναρξη ειδικής συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αφιερωμένης στην κατάσταση στο Ιράν.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την καταστολή ως «ένα μοτίβο υποδούλωσης και συντριπτικής ισχύος που δεν μπορεί ποτέ να αντιμετωπίσει τις διαμαρτυρίες και τις απογοητεύσεις των ανθρώπων». Παράλληλα, ζήτησε την άμεση απελευθέρωση όλων όσων κρατούνται αυθαίρετα από τις ιρανικές αρχές και την πλήρη αναστολή της εφαρμογής της θανατικής ποινής.
Την πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή της ειδικής αυτής συνόδου ανέλαβαν η Ισλανδία, η Γερμανία, η Βόρεια Μακεδονία, η Μολδαβία και το Ηνωμένο Βασίλειο, με τη στήριξη περισσότερων από 20 κρατών μελών.
Το σχέδιο ψηφίσματος που συζητήθηκε ζητά διετή παράταση της Αποστολής Διερεύνησης Γεγονότων για το Ιράν, η οποία συστάθηκε τον Νοέμβριο του 2022 μετά την καταστολή διαδηλώσεων που ξέσπασαν με αφορμή τον θάνατο της Μαχσά Αμινί στα χέρια της αστυνομίας ηθών.
Το σχετικό κείμενο εκφράζει «τη βαθιά του ανησυχία για τη βίαιη και άνευ προηγουμένου καταστολή ειρηνικών διαμαρτυριών από τις δυνάμεις ασφαλείας» στο Ιράν, αναφέροντας περιστατικά εξωδικαστικών δολοφονιών διαδηλωτών, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά, καθώς και χρήση υπερβολικής και θανατηφόρας βίας.
Οι ιρανικές αρχές έδωσαν στη δημοσιότητα απολογισμό 3.117 νεκρών, εκ των οποίων 2.427 χαρακτηρίζονται ως «μάρτυρες», δηλαδή μέλη των δυνάμεων ασφαλείας ή περαστικοί, και όχι διαδηλωτές.
Η μη κυβερνητική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA) ανακοίνωσε ότι έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 5.002 ανθρώπων κατά τη διάρκεια του κινήματος διαμαρτυρίας, στην πλειονότητά τους διαδηλωτές, και τουλάχιστον 26.852 συλλήψεις.
Αντίστοιχα, η οργάνωση Iran Human Rights (IHR), με έδρα τη Νορβηγία, επιβεβαιώνει τον θάνατο 3.428 διαδηλωτών, εκφράζοντας φόβους ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών μπορεί να φθάνει τις 25.000.
Σύμφωνα με τον Τουρκ, οι ιρανικές αρχές επιχειρούν να απονομιμοποιήσουν τους διαδηλωτές, χαρακτηρίζοντάς τους ως «τρομοκράτες», «εχθρούς του κράτους» και «ξένους πράκτορες».
Όπως σημειώνει, «τίποτα από αυτά δεν μπορεί να δικαιολογήσει την υπερβολική, περιττή και δυσανάλογη χρήση βίας», ούτε απαλλάσσει την κυβέρνηση από την υποχρέωση σεβασμού των νομικών διαδικασιών και της διαφάνειας στις έρευνες. Η ατιμωρησία για παραβιάσεις, σύμφωνα με τον ίδιο, εντείνει τη δυσαρέσκεια και τις εντάσεις στη χώρα.
Αν ανανεωθεί, η Αποστολή Διερεύνησης Γεγονότων για το Ιράν θα παρουσιάσει τα ευρήματά της στην 63η σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Σεπτέμβριο.