Υπάρχει μια αίσθηση που δύσκολα περιγράφεται με ακρίβεια, αλλά σχεδόν όλοι την αναγνωρίζουν όταν τη ζουν: τα πράγματα κινούνται πιο αργά απ’ όσο θα μπορούσαν.
Όχι απαραίτητα επειδή δεν υπάρχει δουλειά. Όχι επειδή δεν υπάρχουν άνθρωποι. Ούτε επειδή δεν υπάρχουν ιδέες.
Αλλά επειδή κάτι καθυστερεί συνεχώς τη μετάβαση από τη σκέψη στην πράξη.
Συχνά, προσπαθούμε να εξηγήσουμε αυτή την κατάσταση με όρους που είναι εύκολο να κατανοηθούν. Γραφειοκρατία, μέγεθος αγοράς, περιορισμένοι πόροι.
Όλα αυτά παίζουν ρόλο.
Αλλά υπάρχει κάτι πιο απλό — και ταυτόχρονα πιο δύσκολο να παραδεχτούμε: Η δυσκολία στη λήψη αποφάσεων.
Σε πολλές εταιρείες, η απόφαση δεν αποφεύγεται ανοιχτά. Δεν υπάρχει κάποιος που να λέει «δεν αποφασίζουμε».
Αντίθετα, υπάρχει μια συνεχής κίνηση γύρω από την απόφαση. Συζητήσεις. Αναλύσεις. Εναλλακτικά σενάρια. Feedback από διαφορετικές πλευρές.
Και όλα αυτά έχουν νόημα — μέχρι ένα σημείο.
Το πρόβλημα ξεκινάει όταν η διαδικασία αντικαθιστά την απόφαση.
Όταν το «να το δούμε λίγο ακόμα» γίνεται κανόνας. Όταν το «να μαζέψουμε κι άλλα δεδομένα» δεν έχει τέλος. Όταν το «να ευθυγραμμιστούμε πλήρως» γίνεται προϋπόθεση για να ξεκινήσει οτιδήποτε.
Και κάπου εκεί, ο χρόνος περνάει χωρίς να αλλάζει τίποτα ουσιαστικό.
Η αναμονή δίνει μια αίσθηση ασφάλειας. Όσο δεν έχεις αποφασίσει, δεν έχεις κάνει λάθος. Όσο δεν έχεις ξεκινήσει, δεν έχεις εκτεθεί.
Αλλά αυτή η ασφάλεια είναι προσωρινή — και συχνά παραπλανητική.
Γιατί στην πράξη, η μη-απόφαση είναι κι αυτή απόφαση. Απλώς δεν φαίνεται ως τέτοια. Είναι η απόφαση να μείνεις εκεί που είσαι. Η απόφαση να καθυστερήσεις. Η απόφαση να δώσεις χρόνο σε κάτι άλλο — συνήθως σε κάποιον ανταγωνιστή που κινείται πιο γρήγορα.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι ότι αυτό δεν συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι δεν είναι ικανοί να αποφασίσουν.
Συμβαίνει επειδή το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν δεν ενθαρρύνει την απόφαση. Σε πολλά περιβάλλοντα, το ρίσκο της απόφασης είναι μεγαλύτερο από το ρίσκο της καθυστέρησης.
Αν πάρεις μια απόφαση που δεν πάει καλά, είναι ορατό. Αν καθυστερήσεις, είναι πιο δύσκολο να αποδοθεί ευθύνη.
Και έτσι, σταδιακά, δημιουργείται μια κουλτούρα όπου η καθυστέρηση γίνεται αποδεκτή — σχεδόν αναμενόμενη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αποφάσεις δεν παίρνονται ποτέ. Σημαίνει ότι παίρνονται αργά.
Και στον σημερινό κόσμο, η ταχύτητα δεν είναι απλώς πλεονέκτημα. Είναι προϋπόθεση.
Δεν χρειάζεται να πάρεις πάντα τη σωστή απόφαση από την αρχή. Χρειάζεται να πάρεις μια απόφαση αρκετά γρήγορα, ώστε να μάθεις από αυτήν.
Αυτό είναι κάτι που πολλές αγορές έχουν ενσωματώσει. Δοκιμάζουν. Κάνουν λάθη. Διορθώνουν. Προχωρούν.
Στην ελληνική αγορά, πολλές φορές μένουμε στο στάδιο πριν τη δοκιμή. Θέλουμε να είμαστε πιο σίγουροι. Πιο έτοιμοι. Πιο καλυμμένοι.
Αλλά αυτή η «ετοιμότητα» δεν έρχεται ποτέ πλήρως. Και όσο την περιμένουμε, οι ευκαιρίες περνούν.
Ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει αυτή την κατάσταση είναι η πολυπλοκότητα στη λήψη αποφάσεων.
Όσο περισσότερα επίπεδα εμπλέκονται, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να κινηθεί κάτι γρήγορα. Περισσότερες γνώμες. Περισσότερες εγκρίσεις. Περισσότερη ανάγκη για consensus.
Και ενώ όλα αυτά ξεκινούν με καλή πρόθεση, καταλήγουν να επιβραδύνουν τα πάντα.
Η απόφαση χάνει την καθαρότητά της.
Και τελικά, μετατρέπεται σε μια διαδικασία που κανείς δεν ελέγχει πραγματικά.
Οι οργανισμοί που κινούνται γρήγορα δεν είναι αυτοί που έχουν λιγότερα δεδομένα.
Είναι αυτοί που έχουν αποδεχτεί ότι δεν θα έχουν ποτέ όλα τα δεδομένα.
Και παρ’ όλα αυτά, αποφασίζουν.
Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο σημείο: να πάρεις ευθύνη χωρίς πλήρη βεβαιότητα. Να αποδεχτείς ότι κάποιες αποφάσεις θα είναι λάθος. Να δεις το λάθος όχι ως αποτυχία, αλλά ως μέρος της πορείας.
Αυτό δεν είναι θέμα τεχνολογίας. Δεν είναι θέμα αγοράς. Δεν είναι θέμα ταλέντου.
Είναι θέμα νοοτροπίας.
Και μέχρι να αλλάξει αυτή η νοοτροπία, θα συνεχίσουμε να αναρωτιόμαστε γιατί τα πράγματα δεν προχωρούν όπως θα μπορούσαν.
Ίσως, τελικά, το πιο ειλικρινές συμπέρασμα να είναι και το πιο απλό: Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Είναι ότι καθυστερούμε να αποφασίσουμε να το κάνουμε.
Insights shaped by experience, shared with curiosity.
*Ο κ. Γιώργος Λουτριανάκης είναι CEO, PlusHorizon.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
