Ψήφος εμπιστοσύνης από την Fitch στις ελληνικές τράπεζες που αναβαθμίζει το λειτουργικό περιβάλλον σε «bbb» με σταθερή προοπτική επιβεβαιώνοντας τη βελτίωση των συνθηκών στην ελληνική οικονομία και στηρίζει τα πιστωτικά προφίλ των συστημικών τραπεζών.
Η βελτίωση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος δημιουργεί ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον για την περαιτέρω ανάπτυξη των τραπεζών, σύμφωνα με νέα ανάλυση της Fitch Ratings, η οποία συνδέει άμεσα την αναβάθμιση του λειτουργικού περιβάλλοντος της χώρας με τις πρόσφατες αναβαθμίσεις των ελληνικών τραπεζών.
Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης αναθεώρησε το λειτουργικό περιβάλλον (Operating Environment) της Ελλάδας σε «bbb» με σταθερές προοπτικές, από «bbb-» με θετικές προοπτικές, εκτιμώντας ότι οι ελληνικές τράπεζες δραστηριοποιούνται πλέον σε ένα σαφώς πιο ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον.
Όπως σημειώνει, η απόφαση αυτή αποτέλεσε βασικό παράγοντα για την αναβάθμιση των αξιολογήσεων της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank σε BBB, αλλά και για τη διατήρηση των θετικών προοπτικών της Τράπεζας Πειραιώς.
Ανθεκτική η ελληνική οικονομία
Ο οίκος εκτιμά ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας παρέμεινε πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. την περίοδο 2023-2025, ενώ το 2026 αναμένεται ελαφρώς χαμηλότερος ρυθμός λόγω των επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η ελληνική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, καταγράφοντας ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οικονομική μεγέθυνση να διαμορφώνεται λίγο πάνω από το 2% κατά την περίοδο 2023-2025, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο.
Η Fitch προβλέπει ελαφρώς χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης για το 2026, κυρίως λόγω των αρνητικών επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να ωφελείται από το τελευταίο έτος του επενδυτικού προγράμματος NextGenerationEU.
Παράλληλα, αναμένει ότι τα εισοδήματα στην Ελλάδα θα συνεχίσουν να συγκλίνουν σταδιακά προς τα επίπεδα των χωρών της Ευρωζώνης σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, με δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης περίπου 2%. Η προοπτική αυτή στηρίζεται στη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών, στη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και στην ενίσχυση των επενδύσεων.
Οι ελληνικές τράπεζες επωφελούνται από την ισχυρή αύξηση των χορηγήσεων, αλλά και από τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων που δημιουργούν έσοδα από προμήθειες, κυρίως στους τομείς των ασφαλιστικών υπηρεσιών και της διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.
Η Fitch εκτιμά ότι η αύξηση των δανείων του τραπεζικού συστήματος θα κινηθεί σε υψηλά μονοψήφια ποσοστά κατά την περίοδο 2026-2027, μετά από ανάπτυξη 10% το 2025, με βασικό μοχλό τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, η πιστοληπτική εικόνα των επιχειρηματικών δανειοληπτών παραμένει γενικά ισχυρή, καθώς ο βαθμός μόχλευσης των επιχειρήσεων εξακολουθεί να βρίσκεται σε συγκρατημένα επίπεδα. Τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών εξακολουθούν να εμφανίζουν μέτρια συγκέντρωση σε βασικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός.
Ανακάμπτει η λιανική τραπεζική
Η λιανική τραπεζική ανακάμπτει σταδιακά από τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα των προηγούμενων ετών, με το χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων να καταγράφει αύξηση για πρώτη φορά από το 2008.
Τα κριτήρια χορήγησης στεγαστικών δανείων κρίνονται, σε γενικές γραμμές, επαρκή και στηρίζονται στα δεσμευτικά μέτρα της Τράπεζας της Ελλάδος που αφορούν τους δανειολήπτες. Τα κριτήρια είναι ελαφρώς λιγότερο αυστηρά για όσους συμμετέχουν σε κρατικά προγράμματα στήριξης, ωστόσο οι σχετικοί κίνδυνοι παραμένουν υπό αποτελεσματικό έλεγχο.
Οι δραστηριότητες που αποφέρουν έσοδα από προμήθειες διευρύνονται σημαντικά. Οι τράπεζες έχουν ενισχύσει τη θέση τους στους τομείς της διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων και των ασφαλιστικών εργασιών μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών.
Η αύξηση των υπό διαχείριση κεφαλαίων προέρχεται κυρίως από τη μετατροπή τραπεζικών καταθέσεων σε επενδυτικά προϊόντα σταθερού εισοδήματος, ενώ παράλληλα οι τράπεζες προσφέρουν ολοένα και πιο σύνθετα επενδυτικά προϊόντα.
Η Fitch εκτιμά ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση ώστε να επωφεληθούν από αυτές τις εξελίξεις, χάρη στην ισχυρή παρουσία τους στην εγχώρια αγορά, και αναμένει ότι θα διατηρήσουν δείκτη λειτουργικών κερδών προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον στο 3,5% κατά την περίοδο 2026-2027.
Οι προκλήσεις για τις τράπεζες
Παρά τη θετική αυτή εικόνα, εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικές αδυναμίες, κυρίως σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα ορισμένων νοικοκυριών να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Τα επίπεδα εισοδήματος στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλότερα σε σύγκριση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που αντανακλά την ατελή ακόμη οικονομική ανάκαμψη και το γεγονός ότι η ανεργία, αν και μειώνεται, εξακολουθεί να βρίσκεται σε σχετικά υψηλά επίπεδα.
Αδυναμίες του θεσμικού πλαισίου έχουν επίσης συμβάλει στην αργή διευθέτηση των τιτλοποιημένων προβληματικών δανείων που διαχειρίζονται οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), τα οποία εξακολουθούν να αντιστοιχούν περίπου στο 30% του ΑΕΠ.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μεγάλος αριθμός δανειοληπτών να παραμένει εκτός του τραπεζικού συστήματος, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοπεί η ανάκαμψη της ζήτησης για δάνεια λιανικής. Η ταχύτερη εξυγίανση αυτών των δανείων και η πιθανή επαναγορά τους από τις τράπεζες θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη μεσοπρόθεσμη πιστωτική επέκταση.
Η επίδραση της πρόσφατης δικαστικής απόφασης σχετικά με τον υπολογισμό των τόκων στα δάνεια που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη ενδέχεται να δημιουργήσει ορισμένη νομική αβεβαιότητα και να επηρεάσει αρνητικά την κουλτούρα πληρωμών.
Παράλληλα, η αναδιάρθρωση και μετατροπή παλαιών στεγαστικών δανείων με αυξανόμενο επιτόκιο (step-up) ή δανείων σε ελβετικό φράγκο εξακολουθεί να αποτελεί πιθανή πηγή κινδύνου. Οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε προσωρινή αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών. Ωστόσο, η Fitch εκτιμά ότι ο συνολικός αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος, καθώς οι τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις.
Συνολικά, η Fitch θεωρεί ότι η σημαντική ενίσχυση των πιστωτικών χαρακτηριστικών των ελληνικών τραπεζών θα τους επιτρέψει να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν και να αξιοποιήσουν τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που δημιουργεί το βελτιωμένο λειτουργικό περιβάλλον, στηρίζοντας διατηρήσιμα υψηλότερη κερδοφορία τα επόμενα χρόνια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
