ΓΔ: 2641.07 -0.35% Τζίρος: 113.06 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 14:15:38
Ανέπαφη ηλεκτρονική πληρωμή
Φώτο: Shutterstock

Black Friday: Πώς αλλάζουν οι αγορές με δόσεις και τι πρέπει να προσέξετε

Από τις 20 Νοεμβρίου αλλάζουν οι κανόνες στις αγορές με δόσεις και τις υπηρεσίες Buy Now Pay Later (BNPL). Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο, ποιες οι εξαιρέσεις και τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές.

Νέα δεδομένα στις αγορές με δόσεις, λίγες ημέρες πριν από την Black Friday, φέρνει το νέο πλαίσιο για την καταναλωτική πίστη, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή στις 20 Νοεμβρίου, βάζοντας αυστηρότερους κανόνες στις χρηματοδοτήσεις, στις άτοκες δόσεις και στις υπηρεσίες Buy Now, Pay Later (BNPL), που κερδίζουν συνεχώς έδαφος στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Η αλλαγή έρχεται μόλις μία εβδομάδα πριν από τη μεγάλη εμπορική ημέρα της 27ης Νοεμβρίου, όταν χιλιάδες καταναλωτές αναμένεται να αναζητήσουν προσφορές σε ηλεκτρικές συσκευές, κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές και άλλα προϊόντα, αξιοποιώντας προγράμματα αποπληρωμής σε δόσεις.

Με τον νόμο 5317/2026, που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/2225, η αγορά περνά σε ένα αυστηρότερο καθεστώς προστασίας των καταναλωτών, καθώς ορισμένες μορφές χρηματοδότησης που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν πλήρως από τους κανόνες καταναλωτικής πίστης εντάσσονται πλέον στο νέο πλαίσιο.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι άτοκες δόσεις ή ότι κάθε αγορά με δόσεις θα απαιτεί υποχρεωτικά την ίδια διαδικασία έγκρισης. Οι νέες απαιτήσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τον πάροχο χρηματοδότησης, τους όρους της σύμβασης και τις εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Τι αλλάζει για τον καταναλωτή

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την ενημέρωση του αγοραστή πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής, αλλά και τον έλεγχο της δυνατότητάς του να αποπληρώσει τη χρηματοδότηση που επιλέγει.

Στις συμβάσεις που υπάγονται στο νέο πλαίσιο, ο πιστωτικός φορέας οφείλει να παρέχει σαφή ενημέρωση για τους όρους της πίστωσης, τις δόσεις, τις ενδεχόμενες επιβαρύνσεις και το συνολικό κόστος αποπληρωμής.

Παράλληλα, προβλέπεται αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή, ώστε η χορήγηση της πίστωσης να βασίζεται σε εκτίμηση ότι μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει.

Πρακτικά, ένας καταναλωτής που επιθυμεί να αγοράσει μια ηλεκτρική συσκευή με χρηματοδότηση μέσω τρίτου παρόχου ενδέχεται να χρειαστεί να περάσει από διαδικασία αξιολόγησης πριν εγκριθεί η συναλλαγή.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην Black Friday, καθώς η δυνατότητα αγοράς ενός προϊόντος σε πολλές μικρές δόσεις μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση χαμηλότερου κόστους, ακόμη και όταν η τελική επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη από την αρχική τιμή.

Για παράδειγμα, ένα προϊόν αξίας 600 ευρώ που προσφέρεται με δέκα πραγματικά άτοκες δόσεις των 60 ευρώ έχει συνολικό κόστος 600 ευρώ. Αν όμως η χρηματοδότηση περιλαμβάνει πρόσθετες χρεώσεις 30 ευρώ, το τελικό ποσό ανεβαίνει στα 630 ευρώ, περιορίζοντας το πραγματικό όφελος από την έκπτωση.

Ποιες άτοκες δόσεις εξαιρούνται

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία, καθώς δεν αντιμετωπίζονται όλες οι χρηματοδοτικές διευκολύνσεις με τον ίδιο τρόπο.

Σύμφωνα με τον Ελληνικό Σύνδεσμο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GR.EC.A.), ορισμένες περιπτώσεις άτοκης αναβολής πληρωμής που παρέχονται απευθείας από τον έμπορο, χωρίς συμμετοχή τρίτου πιστωτικού φορέα και χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις, μπορούν να εξαιρούνται από το νέο καθεστώς.

Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εξόφληση εντός 50 ημερών, ενώ για ορισμένους μεγάλους διαδικτυακούς προμηθευτές ισχύουν αυστηρότερες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων όριο 14 ημερών.

Επομένως, μια σύντομη αναβολή πληρωμής από το ίδιο το κατάστημα δεν ταυτίζεται απαραίτητα με μια χρηματοδότηση που παρέχεται από τράπεζα ή εξειδικευμένη εταιρεία.

Αντίστοιχα, η χρήση πιστωτικής κάρτας και οι χρηματοδοτήσεις μέσω τρίτων παρόχων πρέπει να εξετάζονται με βάση τους ειδικούς όρους και το καθεστώς που τις διέπει.

Τι γίνεται με τα καταστήματα και τις εταιρείες χρηματοδότησης

Το νέο πλαίσιο φέρνει αλλαγές και για τις επιχειρήσεις που προσφέρουν προγράμματα δόσεων, καθώς προβλέπονται αυστηρότερες απαιτήσεις αδειοδότησης και εποπτείας.

Για να αποφευχθούν προβλήματα στην αγορά, ιδιαίτερα ενόψει της Black Friday, το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε σε μεταβατική ρύθμιση, επιτρέποντας σε επιχειρήσεις που εμπίπτουν στις σχετικές υποχρεώσεις να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους όσο εξετάζεται η αίτηση αδειοδότησής τους.

Βασική προϋπόθεση είναι η υποβολή αίτησης στην Τράπεζα της Ελλάδος έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, με τη διαδικασία εξέτασης να προβλέπεται ότι θα ολοκληρωθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027.

Η μεταβατική περίοδος δεν απαλλάσσει τις επιχειρήσεις από τις υποχρεώσεις προστασίας των καταναλωτών, καθώς εξακολουθούν να υπόκεινται στο προβλεπόμενο καθεστώς εποπτείας.

Τι πρέπει να ελέγχουν οι καταναλωτές πριν από την αγορά

Με τις προσφορές της Black Friday να έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται σε ηλεκτρονικά και φυσικά καταστήματα, το κρίσιμο στοιχείο για τον καταναλωτή δεν είναι μόνο το ύψος της έκπτωσης, αλλά και το πραγματικό κόστος της χρηματοδότησης.

Πριν από την επιλογή πληρωμής με δόσεις, χρειάζεται να είναι σαφές ποιος παρέχει την πίστωση, ποιο είναι το τελικό ποσό αποπληρωμής, αν υπάρχουν τόκοι ή άλλες επιβαρύνσεις και τι συμβαίνει σε περίπτωση καθυστέρησης μιας δόσης.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις προσφορές που συνδυάζουν έκπτωση με συγκεκριμένο τρόπο πληρωμής, καθώς το οικονομικό όφελος μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την κάρτα, την τράπεζα ή τον πάροχο χρηματοδότησης.

Το νέο καθεστώς δεν περιορίζει τη δυνατότητα πραγματοποίησης αγορών με δόσεις. Αλλάζει όμως τους κανόνες με τους οποίους παρέχονται ορισμένες μορφές καταναλωτικής πίστης, σε μια περίοδο που οι εμπορικές επιχειρήσεις επιδιώκουν να ενισχύσουν τις πωλήσεις τους μέσω χρηματοδοτικών διευκολύνσεων.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τράπεζα της Ελλάδος κτήριο
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τράπεζα της Ελλάδος: Πληθωρισμός 2% στην ευρωζώνη, 2,9% στην Ελλάδα

Η Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρει ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έπεσε στο 2% τον Δεκέμβριο, στις ΗΠΑ παρέμεινε το 2,7%, ενώ στην Ελλάδα ανέβηκε οριακά στο 2,9%. Οι αγορές βλέπουν σταθερά επιτόκια από την ΕΚΤ και ήπιες μειώσεις από την Fed.
Σταύρος Καφούνης πορτρέτο
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Καφούνης: Η Black Friday κρίνεται από ευθύνη αγοράς και επιλογές καταναλωτών

Ο Σταύρος Καφούνης τονίζει ότι η Black Friday αποτελεί σημαντική ευκαιρία για επιχειρήσεις και καταναλωτές, επισημαίνοντας τον ρόλο της ευθύνης, του ανταγωνισμού, της ποιότητας και της ανάγκης για ψηφιακή αναβάθμιση.