Η τηλεφωνική κλήση από κάποιον που συστήνεται ως υπάλληλος τράπεζας και ενημερώνει για ύποπτη συναλλαγή, παραβίαση λογαριασμού ή ανάγκη άμεσης επιβεβαίωσης στοιχείων αποτελεί μία από τις μεθόδους εξαπάτησης που καλούνται να αναγνωρίζουν οι πελάτες.
Το βασικό χαρακτηριστικό της απάτης είναι ότι ο συνομιλητής δεν ζητά απλώς πληροφορίες, αλλά προσπαθεί να οδηγήσει τον πολίτη σε συγκεκριμένες ενέργειες, υπό πίεση χρόνου και με πρόσχημα την προστασία των χρημάτων του.
Σε μεγάλο ποσοστό, οι απάτες δεν προέρχονται από κάποιον hacker που παραβίασε το σύστημα της τράπεζας, αλλά από social engineers, που επικεντρώνονται στον ανθρώπινο παράγοντα και στο πώς να τον ξεγελάσουν, «ελαφραίνοντας» τους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Με ευρέως διαδεδομένες μεθόδους, όπως πλαστά SMS και email, αναρτήσεις στα social media, ή επείγοντα τηλεφωνήματα, οι απατεώνες καταφέρνουν να αποσπάσουν από τον καταναλωτή τα στοιχεία της κάρτας του, ή ακόμη και να τον πείσουν να ολοκληρώσει ο ίδιος τη συναλλαγή, εγκρίνοντας κάθε βήμα των ελέγχων που προσφέρουν τα mobile banking apps οι πλατφόρμες web banking (πχ κωδικοί πρόσβασης και βιομετρικά στοιχεία).
Ακόμη, υπάρχει η πρακτική «caller ID spoofing», με την οποία στην οθόνη του καλούμενου μπορεί να εμφανίζεται ο πραγματικός αριθμός τηλεφώνου της τράπεζας, παρότι η κλήση προέρχεται από τρίτους.
Όπως έχει επισημάνει η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν παραβιαστεί τα συστήματα της τράπεζας, αλλά ότι οι επιτήδειοι αλλοιώνουν την ταυτότητα του αριθμού κλήσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πειστικότητα ενισχύεται από την τεχνητή νοημοσύνη, που μπορεί να μιμηθεί πραγματικές φωνές.
Οι κωδικοί που δεν αποκαλύπτονται ποτέ
Το βασικό που πρέπει να έχουμε πάντα στο μυαλό μας είναι πως καμία τράπεζα δεν ζητά από τον πελάτη να αποκαλύψει τηλεφωνικά τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στο e-banking, το PIN της κάρτας ή κωδικούς μιας χρήσης (OTP) που λαμβάνει με SMS ή Viber. Το ίδιο ισχύει για τα πλήρη στοιχεία της κάρτας, όπως τον αριθμό, την ημερομηνία λήξης και τον κωδικό ασφαλείας CVV.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν τα μηνύματα OTP, διότι ο κωδικός δεν είναι απλώς ένας αριθμός για να «επιβεβαιωθεί η ταυτότητα» του πελάτη, αλλά βασικό βήμα για να εγκριθεί η σύνδεση, μια κακόβουλη συναλλαγή ή ακόμη και η προσθήκη συνδικαιούχου στον λογαριασμό.
Επομένως, αν κάποιος στο τηλέφωνο ζητά να του υπαγορευτεί ο κωδικός ή να πληκτρολογηθεί στο κινητό, η συνομιλία πρέπει να διακοπεί.
«Ασφαλής λογαριασμός» και άλλες παγίδες
Εξίσου επικίνδυνο είναι το αίτημα μεταφοράς χρημάτων σε δήθεν «ασφαλή» λογαριασμό, ακόμη και αν ο καλών ισχυρίζεται ότι πρόκειται για προσωρινή ή δοκιμαστική συναλλαγή. Ο πελάτης δεν πρέπει να μεταφέρει χρήματα, να κάνει ανάληψη από ATM, να ακολουθήσει οδηγίες για πληρωμή ή να παραδώσει κάρτα και PIN σε courier.
Στην ίδια κατηγορία κινδύνου ανήκουν οι οδηγίες για εγκατάσταση εφαρμογής απομακρυσμένης πρόσβασης, η κοινοποίηση οθόνης ή η έγκριση ειδοποίησης στο mobile banking. Με αυτόν τον τρόπο ο απατεώνας μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στη συσκευή ή να οδηγήσει τον πελάτη να εγκρίνει ο ίδιος την ενέργεια που θα του προκαλέσει ζημιά.
Πότε πρέπει να κλείσετε το τηλέφωνο
Η πίεση για άμεση δράση, η απαγόρευση να κλείσει ο πελάτης το τηλέφωνο ή να επικοινωνήσει με την τράπεζα και η επίκληση δήθεν επείγοντος περιστατικού είναι ενδείξεις κινδύνου. Ούτε η γνώση ορισμένων προσωπικών στοιχείων ούτε η εμφάνιση του αριθμού της τράπεζας στην αναγνώριση κλήσης αποτελούν απόδειξη γνησιότητας.
Η ασφαλής πρακτική είναι να τερματίζεται η κλήση και να γίνεται νέα επικοινωνία με την τράπεζα από τον επίσημο αριθμό που αναγράφεται στην κάρτα ή στην ιστοσελίδα της, ή μέσα από την επίσημη εφαρμογή. Δεν χρησιμοποιείται αριθμός που υπαγορεύει ο συνομιλητής ούτε σύνδεσμος που στέλνει με SMS.
Τι γίνεται αν έχουν δοθεί στοιχεία
Αν ο πελάτης έχει αποκαλύψει κωδικούς, έχει εγκρίνει συναλλαγή ή έχει αντιληφθεί ύποπτη κίνηση, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με την τράπεζα από επίσημο κανάλι, αίτημα φραγής κάρτας ή πρόσβασης στο e-banking και αμφισβήτηση των συναλλαγών που δεν αναγνωρίζει. Παράλληλα, πρέπει να ενημερωθούν οι αρμόδιες αστυνομικές αρχές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
