Χωρίς κατάληξη για τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώθηκε η 9η άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, με τη συμμετοχή και της Ελλάδας ως εκλεγμένου μέλους. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς να έχει επέλθει συμφωνία, ενώ η θητεία του Γκουτέρες λήγει στις 31 Δεκεμβρίου.
Στη συγκεκριμένη ψηφοφορία, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα συγκέντρωσε τις περισσότερες θετικές ψήφους, ωστόσο δύο Μόνιμα Μέλη του Συμβουλίου καταψήφισαν την υποψηφιότητά της. Η Γκρίνσπαν έλαβε δέκα ψήφους υπέρ, τέσσερις κατά και μία ουδέτερη, φθάνοντας το όριο των εννέα θετικών ψήφων που απαιτούνται στην επίσημη ψηφοφορία.
Άλλοι υποψήφιοι, όπως ο Ραφαέλ Γκρόσι και η Λάνα Νουσεϊμπέ, συγκέντρωσαν οκτώ και επτά ψήφους υπέρ αντίστοιχα, αλλά δεν εξασφάλισαν την απαιτούμενη στήριξη. Σε όλες τις περιπτώσεις, τουλάχιστον δύο Μόνιμα Μέλη καταψήφισαν τις υποψηφιότητες, γεγονός που καθιστά δύσκολη την επίτευξη συναίνεσης.
Η διαδικασία παραμένει μυστική, με τα κόκκινα ψηφοδέλτια να διακρίνουν τις ψήφους των πέντε Μόνιμων Μελών από αυτές των δέκα εκλεγμένων. Για την επίσημη σύσταση απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι χωρίς αρνητική ψήφο από Μόνιμο Μέλος, σύμφωνα με το άρθρο 97 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας βρίσκεται ακόμη στο στάδιο των άτυπων ψηφοφοριών. Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, πρέσβης Μάικ Γουόλτς, δήλωσε ότι οι υποψήφιοι χωρίς επαρκή στήριξη θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο απόσυρσης, ώστε να διευκολυνθεί η διαδικασία. Διπλωματικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι αυξάνεται η πιθανότητα να μείνει προσωρινά κενή η θέση του Γενικού Γραμματέα.
Σε περίπτωση που η θητεία του Γκουτέρες λήξει χωρίς να έχει οριστεί διάδοχος ή να έχει συμφωνηθεί μεταβατική ρύθμιση, η θέση θα μείνει κενή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Ο Καταστατικός Χάρτης δεν προβλέπει αυτόματη παράταση ή διαδοχή από την Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέα, ενώ η θητεία του αναπληρωτή δεν μπορεί να υπερβαίνει εκείνη του Γενικού Γραμματέα.
Μεταβατικές λύσεις που έχουν προταθεί περιλαμβάνουν σύντομη παράταση της θητείας του Γκουτέρες ή προσωρινό διορισμό προσώπου για τα καθήκοντα του Γενικού Γραμματέα, πάντα κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου και απόφασης της Γενικής Συνέλευσης. Το Συμβούλιο και η Γενική Συνέλευση μπορούν να συνεχίσουν να συνεδριάζουν ακόμη και σε περίπτωση κενού.
Ιστορικά προηγούμενα
Το 1950, το Συμβούλιο Ασφαλείας ενημέρωσε τη Γενική Συνέλευση για αδυναμία σύστασης, με αποτέλεσμα η Συνέλευση να εγκρίνει παράταση της θητείας του Τρίγκβε Λι για τρία χρόνια. Αντίστοιχα, το 1961 δημιουργήθηκε πραγματικό κενό όταν ο Χάμαρσκελντ σκοτώθηκε, και ο Ου Θαντ διορίστηκε προσωρινά, πριν λάβει επίσημα τη θέση.
Το 1966 χρησιμοποιήθηκε η λύση της σύντομης παράτασης της θητείας του Ου Θαντ, ενώ το 1981 η συμφωνία για νέο Γενικό Γραμματέα επιτεύχθηκε μόλις τον Δεκέμβριο, μετά από διαδοχικές άτυπες ψηφοφορίες. Αυτές οι περιπτώσεις δείχνουν ότι το Συμβούλιο μπορεί να υιοθετήσει προσωρινές λύσεις έως την επίτευξη συναίνεσης.