Railway.gov.gr: Νέα μέτρα για ασφάλεια και έλεγχο στα τρένα

Ένα νέο σύστημα ψηφιακής εποπτείας που λειτουργεί ήδη από τον Φεβρουάριο ενισχύει την ασφάλεια και τον έλεγχο στον ελληνικό σιδηρόδρομο, σύμφωνα με ανακοίνωση του τέως αναπληρωτή υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη και του γενικού γραμματέα Μεταφορών Στέλιου Σακαρέτσιου. Ο εξοπλισμός έχει τοποθετηθεί σε 134 μηχανές και προσφέρει ακρίβεια εντοπισμού έως και πέντε εκατοστά, 24ωρη εποπτεία και άμεση ειδοποίηση σε περίπτωση κινδύνου σύγκρουσης τρένων.

Όταν δύο τρένα κινούνται σε πορεία που ενέχει κίνδυνο, το Κέντρο Λειτουργίας του railway.gov.gr λαμβάνει αυτόματα ειδοποίηση. Ο χειριστής συντονίζει την επικοινωνία με τους μηχανοδηγούς, οι οποίοι επιβεβαιώνουν την εντολή για διακοπή πορείας. Όλες οι ενέργειες και οι χρόνοι αντίδρασης καταγράφονται πλήρως.

Στις 10 Νοεμβρίου, το σενάριο αυτό παρουσιάστηκε στο παλιό αμαξοστάσιο του Πειραιά, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Βασικό ζητούμενο του συστήματος είναι ο έγκαιρος εντοπισμός επικίνδυνων καταστάσεων, με την πληροφορία να φθάνει αυτόματα στο Κέντρο χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

Όπως τόνισε ο κ. Κυρανάκης, «Δεν είναι μια εξαγγελία». Το σύστημα λειτουργεί για περισσότερο από έναν χρόνο και είναι διαθέσιμο στους πολίτες από τον περασμένο Φεβρουάριο.

Μετά τα Τέμπη, η ανάκτηση της εμπιστοσύνης στον σιδηρόδρομο αποτελεί βασικό στόχο για την κυβέρνηση. Η νέα πλατφόρμα παρέχει ακριβέστερη εικόνα θέσης των τρένων, προειδοποιήσεις για κινδύνους και καταγραφή του τρόπου διαχείρισης κάθε περιστατικού. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος εξαρτάται και από τους ανθρώπους που αξιολογούν τις ειδοποιήσεις και λαμβάνουν δράση.

Ακριβής εντοπισμός και άμεση μετάδοση δεδομένων

Για να επιτευχθεί υψηλή ακρίβεια στον εντοπισμό, αξιοποιήθηκε το σύστημα HEPOS του Ελληνικού Κτηματολογίου, επιτυγχάνοντας προσδιορισμό θέσης με ακρίβεια πέντε εκατοστών. Ταυτόχρονα, η μετάδοση δεδομένων διασφαλίζεται μέσω δορυφόρων χαμηλής τροχιάς (Starlink), καλύπτοντας ακόμα και τα πιο απομακρυσμένα σημεία του δικτύου.

Η εγκατάσταση του εξοπλισμού σε 134 μηχανές έγινε με δωρεά 26 μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, γεγονός που επέτρεψε την ταχεία υλοποίηση του έργου.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε τη διαδρομή από το ερώτημα «πού βρίσκονται τα τρένα» μέχρι την εφαρμογή της λύσης, σημειώνοντας ότι η ομάδα «όχι απλά την σκέφτηκε, αλλά και την δούλεψε και την έθεσε σε εφαρμογή».

24ωρη παρακολούθηση και έλεγχος ταχύτητας

Το 24ωρο Κέντρο Λειτουργίας του railway.gov.gr στο Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών στελεχώνεται με εκπαιδευμένο προσωπικό. Εκεί συνδυάζονται η εικόνα της κυκλοφορίας και οι απαραίτητες ειδοποιήσεις για τους χειριστές, προσθέτοντας ένα επιπλέον επίπεδο ασφαλείας.

Ο έλεγχος περιλαμβάνει και την ταχύτητα, με αυτόματη δημιουργία υπόθεσης προς διερεύνηση σε περίπτωση υπέρβασης ορίου, συνοδευόμενη από σχετικό βίντεο και καταγραφή όλων των στοιχείων.

Εποπτεία επικοινωνίας και πειθαρχικός έλεγχος

Ο κ. Κυρανάκης αναφέρθηκε στη σημασία ελέγχου των υπηρεσιακών συνομιλιών μετά την τραγωδία των Τεμπών. Το σύστημα Voice AI GSM-R μετατρέπει τις συνομιλίες σε γραπτό κείμενο και επισημαίνει πιθανές αποκλίσεις από το πρωτόκολλο, με τον αρμόδιο να αξιολογεί κάθε περίπτωση. Μέχρι σήμερα έχουν αναλυθεί πάνω από 120.000 συνομιλίες.

Το νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει κυρώσεις ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, που μπορεί να φτάσουν έως την απομάκρυνση από κρίσιμες θέσεις ασφαλείας ή την απόλυση.

Ενίσχυση εποπτείας με κάμερες και ψηφιακή καταγραφή

Πάνω από 3.500 κάμερες συμβάλλουν στην εποπτεία του δικτύου, ενώ το επόμενο βήμα είναι η αυτόματη ανάλυση εικόνας με τεχνητή νοημοσύνη. Στο μέλλον, η ίδια τεχνολογία θα εφαρμοστεί και στις κάμερες των μηχανών για την ανίχνευση εμποδίων.

Η ψηφιακή καταγραφή της υποδομής καλύπτει περισσότερα από 6.000 στοιχεία, όπως διαβάσεις, γέφυρες και σήματα, προσφέροντας ακριβή θέση και φωτογραφικό υλικό για κάθε βλάβη. Οι χρόνοι αποκατάστασης θα συγκρίνονται με συγκεκριμένους στόχους, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την αποδοτικότητα.

Ψηφιακή επιβεβαίωση παρουσίας και ασφάλεια διαβάσεων

Στην επόμενη φάση του έργου εντάσσεται η ψηφιακή επιβεβαίωση παρουσίας σε κρίσιμα πόστα, αρχικά για τους φύλακες διαβάσεων και στη συνέχεια για τα σταθμαρχεία. Αν δεν επιβεβαιωθεί η παρουσία, το Κέντρο ειδοποιείται και λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα προστασίας.

Το σενάριο της παρουσίασης περιελάμβανε διακοπή κυκλοφορίας οχημάτων και πεζών από μέλος του πληρώματος, ώστε ο συρμός να περάσει με χαμηλή ταχύτητα, αναδεικνύοντας τη σημασία της εποπτείας βάρδιας.

Άμεση πληροφόρηση για τον επιβάτη

Για τον επιβάτη, το μεγαλύτερο όφελος είναι η δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας του τρένου, του επόμενου σταθμού και της εκτιμώμενης ώρας άφιξης μέσω κινητού, καθώς και η πρόσβαση σε ζωντανή εικόνα από την εμπρόσθια κάμερα του τρένου.

Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, «…Για τον γονιό, ο οποίος περιμένει το παιδί του να ταξιδέψει από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη, το γεγονός ότι μπορεί να βλέπει στο κινητό του τηλέφωνο πού ακριβώς είναι το τρένο, πότε θα φτάσει, δεν είναι μόνο μια χρηστική πληροφορία. Είναι και μια επικοινωνία ότι αυτό το κράτος σοβαρεύεται».

Για τους υπευθύνους κυκλοφορίας, το σύστημα προσθέτει δυνατότητες παρέμβασης και καταγραφής, με την αξία του να αποδεικνύεται καθημερινά μέσα από την έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση προβλημάτων.