Την ανάγκη να τερματιστεί η «αποικιοκρατική κληρονομιά» των βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στην Κύπρο επισημαίνει ο Πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα Observer. Παράλληλα, εκφράζει τη στήριξή του στην επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σημειώνοντας ότι και τα 27 κράτη μέλη θα καλωσόριζαν μια τέτοια εξέλιξη.
Συνομιλώντας από το Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία, ο κ. Χριστοδουλίδης δηλώνει ότι έχει έρθει η ώρα να επανεξεταστεί το καθεστώς των βάσεων στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια. Τονίζει πως «πρέπει να βάλουμε τέλος σε αυτή την αποικιοκρατική κληρονομιά», διευκρινίζοντας ότι η θέση αυτή δεν εκφράζει αντιβρετανικά αισθήματα. Υπογραμμίζει ότι «η σχέση μας με το Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα δεν είναι η ίδια με εκείνη που είχαμε το 1960».
Ο Πρόεδρος σημειώνει ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο συζήτησης για το καθεστώς των βάσεων. Ωστόσο, αποφεύγει να αποκαλύψει ποια διευθέτηση θα επιδιώξει η Λευκωσία, λέγοντας: «Έχουμε διάφορες επιλογές, αλλά από σεβασμό προς τη βρετανική κυβέρνηση δεν πρόκειται να διαπραγματευτούμε δημόσια».
Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο μετά την επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι. Η επίθεση, που αποδόθηκε σε συμμάχους του Ιράν, προκάλεσε την άμεση κινητοποίηση της Ελλάδας και της Γαλλίας, που απέστειλαν στην Κύπρο πολεμικά πλοία και συστήματα αντιμετώπισης drones. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναζωπύρωσε και τη συζήτηση για την αμυντική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπέρ της επιστροφής της Βρετανίας στην ΕΕ
Αναφερόμενος στις σχέσεις Λονδίνου και Βρυξελλών, ο κ. Χριστοδουλίδης, δέκα χρόνια μετά το Brexit, εμφανίζεται ένθερμος υποστηρικτής της επανένταξης της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δηλώνει χαρακτηριστικά: «Θα ήθελα να δω το Ηνωμένο Βασίλειο να επανεντάσσεται πλήρως ακόμη και την επόμενη εβδομάδα». Προσθέτει ότι «όλες οι χώρες θα καλωσόριζαν το ενδεχόμενο επανένταξης του Ηνωμένου Βασιλείου» και τονίζει πως το εμπόδιο δεν προέρχεται από την ευρωπαϊκή πλευρά.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Κύπρου, η επιστροφή της Βρετανίας θα είχε αμοιβαία οφέλη. Θα ενίσχυε την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας και θα βοηθούσε το Λονδίνο να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, όπως το μεταναστευτικό. Υπογραμμίζει ότι «εάν είμαστε μαζί, είμαστε πολύ ισχυρότεροι», ενώ εκτιμά πως «σήμερα το Ηνωμένο Βασίλειο χρειάζεται την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο απ' ό,τι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται το Ηνωμένο Βασίλειο». Επικαλείται την εμπειρία της Κύπρου για να αναδείξει τα οφέλη της ευρωπαϊκής συνεργασίας, αναφέροντας ότι με τη βοήθεια της ΕΕ, η παράτυπη μετανάστευση προς το νησί έχει μειωθεί κατά 90% και οι επιστροφές μεταναστών έχουν αυξηθεί κατά 85%.
Παρά τα οφέλη, ο κ. Χριστοδουλίδης εκτιμά ότι δεν είναι πολιτικά εύκολο για τη βρετανική κυβέρνηση να θέσει άμεσα ζήτημα νέας αίτησης ένταξης ή διεξαγωγής δημοψηφίσματος. Προβλέπει σταδιακή προσέγγιση, όπου το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να αποκτήσει σχέσεις συνεργασίας που θα προσομοιάζουν με εκείνες ενός κράτους μέλους, χωρίς επίσημη συμμετοχή στην Ένωση. Ξεκαθαρίζει ότι «κανείς δεν θα επιθυμούσε μια επιλεκτική συμμετοχή».
Η συνέντευξη δημοσιεύεται σε μια περίοδο προσέγγισης μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών, με τις δύο πλευρές να διαπραγματεύονται συμφωνίες σε τομείς όπως η ελεύθερη μετακίνηση των νέων, τα δίδακτρα στα βρετανικά πανεπιστήμια για φοιτητές της ΕΕ, η διευκόλυνση του εμπορίου αγροτικών προϊόντων και η συνεργασία στον τομέα των εκπομπών ρύπων. Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται εν όψει της κρίσιμης συνόδου κορυφής ΕΕ - Ηνωμένου Βασιλείου που είναι προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov, σχεδόν έξι στους δέκα Βρετανούς θεωρούν πλέον ότι το Brexit ήταν λάθος, ενώ το 55% τάσσεται υπέρ της επιστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι 34% που διαφωνεί.