Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένου Βασιλείου απέναντι στις υβριδικές απειλές, την παραπληροφόρηση και τις κυβερνοεπιθέσεις αποτέλεσε το κεντρικό θέμα του Cyprus Forum London, που πραγματοποιήθηκε στην Ύπατη Αρμοστεία της Κύπρου στο Λονδίνο. Στο φόρουμ συμμετείχαν υπουργοί, ανώτεροι αξιωματούχοι, διπλωμάτες και ακαδημαϊκοί.
Η διοργάνωση, που έγινε για τρίτη συνεχή χρονιά από τον οργανισμό Oxygen for Democracy, τελούσε υπό την αιγίδα της Ύπατης Αρμοστείας της Κύπρου και με τη στήριξη της Αντιπροσωπείας της Ε.Ε. στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην αυξανόμενη απειλή του υβριδικού πολέμου και στις επιπτώσεις του στη δημοκρατία, την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών και τη συνοχή των δυτικών κοινωνιών.
Ανοίγοντας τις εργασίες, ο Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου στη Βρετανία, Κυριακός Κούρος, τόνισε τη μακρά εμπειρία της Κύπρου σε υβριδικές απειλές και την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Όπως σημείωσε, η Κύπρος συμμετέχει ενεργά από το 2017 στα ευρωπαϊκά σχήματα αντιμετώπισης τέτοιων απειλών.
Ο πρέσβης της Ε.Ε. στο Ηνωμένο Βασίλειο, Πέδρο Σεράνο, υπογράμμισε ότι οι υβριδικές απειλές έχουν πλέον εξελιχθεί σε «υβριδικές επιθέσεις». Επισήμανε πως οι κακόβουλες επιχειρήσεις στοχεύουν κρατικές υπηρεσίες με σκοπό να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και να υπονομεύσουν τους θεσμούς. Ανάμεσα στα μέτρα της Ε.Ε. περιλαμβάνονται η ενημέρωση των πολιτών, η ενίσχυση κρίσιμων υποδομών, η επιχειρησιακή ετοιμότητα και η επιβολή κυρώσεων στους παραβάτες.
Ο υπουργός Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Βασίλης Πάλμας, χαρακτήρισε τον υβριδικό πόλεμο ως στρατηγική σταδιακής φθοράς που επιδιώκει τη διάβρωση της εμπιστοσύνης και της κοινωνικής συνοχής. Αναφερόμενος στην Κύπρο ως παράδειγμα μικρού δημοκρατικού κράτους υπό πίεση, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η ευρωπαϊκή απάντηση είναι επαρκής.
Κυβερνοασφάλεια και ιδιωτικός τομέας
Στις θεματικές συζητήσεις κυριάρχησαν ζητήματα κυβερνοασφάλειας, κρατικών παρεμβάσεων, παραπληροφόρησης και χρηματοδότησης υβριδικών επιχειρήσεων. Στο πρώτο πάνελ, με τη συμμετοχή του γενικού διευθυντή Άμυνας και Ασφάλειας του βρετανικού ΥΠΕΞ Τζόναθαν Άλεν και του διευθυντή του EU INTCEN Ντάνειλ Μάρκιτς, τονίστηκε η ανάγκη συνολικής κυβερνητικής προσέγγισης. Όπως αναφέρθηκε, οι σχετικές έρευνες της MI5 αυξήθηκαν κατά 35% στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Το δεύτερο πάνελ εστίασε στον ρόλο του ιδιωτικού τομέα, με ειδικούς από το Chatham House, το RUSI και το IISS να υπογραμμίζουν ότι οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνες τους σύνθετες χρηματοοικονομικές και πληροφοριακές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αυξανόμενη δραστηριότητα της Κίνας και στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας.
Η παραπληροφόρηση ως δημοκρατική απειλή
Η τρίτη ενότητα επικεντρώθηκε στην υπονόμευση των δημοκρατικών κοινωνιών μέσω παραπληροφόρησης. Η πρώην επίτροπος Υγείας της Ε.Ε., Στέλλα Κυριακίδου, αναφερόμενη στην εμπειρία της πανδημίας COVID-19, σημείωσε ότι η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης αποτελεί πρωτίστως ζήτημα προστασίας της δημοκρατικής ανθεκτικότητας.
Στην κεντρική ομιλία του, ο Βρετανός υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για θέματα Ευρώπης, Στίβεν Ντάουτι, χαρακτήρισε το σημερινό περιβάλλον ως «πόλεμο πληροφοριών βιομηχανικής κλίμακας». Όπως ανέφερε, οι κυβερνοεπιθέσεις κόστισαν στη βρετανική οικονομία πάνω από 14,5 δισ. λίρες το τελευταίο έτος, ενώ οι έρευνες για κρατικές απειλές έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Κλείνοντας το φόρουμ, ο εκτελεστικός πρόεδρος του Cyprus Forum, Νικόλας Κυριακίδης, τόνισε ότι το Φόρουμ μετατρέπεται σε μόνιμη πλατφόρμα διαλόγου πολιτικής, υπογραμμίζοντας πως «η σαφήνεια μεταξύ συμμάχων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα».
Η φετινή διοργάνωση θα συνεχιστεί με δεύτερη ενότητα στις 3 Ιουνίου στο Λονδίνο.