Σημαντικές παρεμβάσεις υπέρ των δανειοληπτών προανήγγειλε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη Β' Ανάγνωση του σχεδίου νόμου για την ενίσχυση της εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις. Συγκεκριμένα, ο υπουργός ανακοίνωσε τη θέσπιση σταθερού επιτοκίου 3% για ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, καθώς και τον δεκαπλασιασμό των προστίμων στους servicers σε περίπτωση παραβιάσεων.
Όπως ανέφερε, οι δύο νέες παρεμβάσεις προστίθενται στα ήδη υπάρχοντα προστατευτικά μέτρα για τους δανειολήπτες, με στόχο να μειωθεί το βάρος όσων προσπαθούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους, αλλά και να ενισχυθούν οι κυρώσεις για τους διαχειριστές οφειλών που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους.
Ειδικότερα, το σταθερό επιτόκιο 3% θα ισχύει για επιλέξιμους ευάλωτους οφειλέτες που ρυθμίζουν τις οφειλές τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση ή όχι. Το μέτρο θα εφαρμοστεί για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026 και θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Ο υπουργός σημείωσε ότι η νέα διάταξη προσφέρει στους πολίτες τη δυνατότητα να προγραμματίζουν τις υποχρεώσεις τους χωρίς τον φόβο αύξησης του επιτοκίου μετά τα πρώτα τρία χρόνια, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη δυνατότητα τήρησης της συμφωνίας. Επιπλέον, η ρύθμιση αφορά όχι μόνο τους πιο ευάλωτους, αλλά και ευρύτερα τη μεσαία τάξη, όπως οικογένειες με τρία παιδιά και ετήσιο εισόδημα έως 42.000 ευρώ, εφόσον πληρούν τα περιουσιακά κριτήρια.
Σε ό,τι αφορά τα πρόστιμα στους servicers, ο κ. Πιερρακάκης ανακοίνωσε ότι το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος αυξάνεται από 500.000 ευρώ σε 5 εκατ. ευρώ για σοβαρές παραβάσεις, όπως ανεπαρκείς μηχανισμούς προστασίας δικαιωμάτων δανειοληπτών ή παραβίαση κανόνων συμπεριφοράς. Τα πρόστιμα αυτά διαφέρουν από εκείνα που επιβάλλονται από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα για πράξεις είσπραξης συνεπών οφειλετών ή μη παροχή αναγκαίων στοιχείων.
Αντιπαράθεση για το άρθρο 23 και τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου
Ο υπουργός απάντησε στις επικρίσεις της Αντιπολίτευσης σχετικά με το άρθρο 23 του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι οι θεωρίες συνωμοσίας αγνοούν το συνολικό περιεχόμενο του νομοσχεδίου, το οποίο προβλέπει αυστηρούς κανόνες για τους servicers και πρωτοφανείς κυρώσεις υπέρ των δανειοληπτών.
Σχετικά με την απόσυρση του άρθρου 23, ο κ. Πιερρακάκης εξήγησε ότι στόχος του ήταν η απλοποίηση της διαδικασίας εφαρμογής συμφωνίας ρύθμισης οφειλής μεταξύ δανειολήπτη και πιστωτή, χωρίς να καταργεί τη δικαστική προστασία ή να δίνει στους servicers τη δυνατότητα μονομερούς μετατροπής δανείων σε εκτελεστούς τίτλους. Η απόσυρση έγινε για να μην υπάρχουν προσχήματα από την Αντιπολίτευση σχετικά με το συνολικό πλαίσιο προστασίας.
Ο υπουργός τόνισε ότι στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η ρύθμιση δανείων γίνεται μέσω θεσμοθετημένης ηλεκτρονικής διαδικασίας με διαφανείς κανόνες και δυνατότητα ελέγχου από τον δανειολήπτη, ο οποίος μπορεί να αμφισβητήσει ανακρίβειες και να γνωρίζει πλήρως τους όρους πριν αποδεχθεί την πρόταση.
Ιστορική αναδρομή και πολιτικές αιχμές
Αναφερόμενος σε δηλώσεις του προέδρου της ΕΛΑΣ Αλέξη Τσίπρα, ο κ. Πιερρακάκης επικαλέστηκε στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τη μεταβίβαση δανείων σε εταιρείες διαχείρισης ήδη από το 2019, επισημαίνοντας ότι το σχετικό θεσμικό πλαίσιο θεσπίστηκε επί προηγούμενης κυβέρνησης. Υπενθύμισε επίσης τους νόμους που αυστηροποίησαν το πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας και καθιέρωσαν τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.
Κλείνοντας, ο υπουργός απηύθυνε κάλεσμα για σοβαρό διάλογο στην Αντιπολίτευση και ειδικά στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, τονίζοντας ότι η συναίνεση απαιτεί εφαρμόσιμες προτάσεις και όχι εύκολες λύσεις μέσω τροπολογιών.