Την πρόοδο του σχεδίου για την πράσινη μετάβαση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης. Σε παρέμβασή του στο συνέδριο Green Deal Greece 2026, που διοργανώνεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) σε συνεργασία με το economix.gr, τόνισε ότι και το 2026 η Ελλάδα θα βρίσκεται μεταξύ των κορυφαίων χωρών ως προς την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τις μελλοντικές χρηματοδοτήσεις έως το 2032.
Κεντρικό «εργαλείο» για την περίοδο 2021-2025 αποτέλεσε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ο κ. Παπαθανάσης επεσήμανε ότι το 37,5% των 36 δισ. ευρώ του Ταμείου κατευθύνθηκε στην πράσινη ανάπτυξη, ενώ το 20% αφορούσε την ψηφιακή μετάβαση.
«Καταφέραμε και το πετύχαμε, γιατί θέσαμε αυτόν τον στόχο ως εθνικό στόχο», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα εξασφάλισε στήριξη ίση με το 17% του ΑΕΠ, αναδεικνυόμενη ως η χώρα με τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας της.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό, από τα 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, τα 18 δισ. ευρώ δημιούργησαν επενδυτικό αποτύπωμα 46 δισ. ευρώ σε επενδύσεις που είναι σε εξέλιξη, με σημαντική μόχλευση ιδιωτικών πόρων. Στο σκέλος της πράσινης μετάβασης, διατέθηκαν δάνεια ύψους 11 δισ. ευρώ.
«Θα δείτε έργα που έχουν σχέση με εξοικονόμηση ενέργειας, με ηλεκτρική διασύνδεση. Θα δείτε έργα αποθήκευσης ενέργειας», ανέφερε, επισημαίνοντας παράλληλα έργα που ολοκληρώνονται, όπως το Κτηματολόγιο και η ψηφιοποίηση άνω του 1 δισ. σελίδων στο ελληνικό Δημόσιο.
Οι πόροι της επόμενης μέρας
Ο κ. Παπαθανάσης τόνισε ότι οι διαθέσιμοι πόροι για τα επόμενα χρόνια «υπερβαίνουν και το Ταμείο Ανάκαμψης». Για την πενταετία 2021-2025 οι εθνικοί πόροι ανήλθαν σε 10 δισ. ευρώ, ενώ το νέο εθνικό πρόγραμμα 2026-2030 ανέρχεται σε 23 δισ. ευρώ, δηλαδή 13 δισ. ευρώ περισσότερα.
Παράλληλα, ξεκινούν τρία νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, συνολικού ύψους 8 δισ. ευρώ: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο με 5,4 δισ. ευρώ, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού με 1,7 δισ. ευρώ και το Ταμείο Απανθρακοποίησης με 1,6 δισ. ευρώ. Όπως διευκρίνισε, τα νέα αυτά εργαλεία αφορούν την ενεργειακή στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με πάνω από 1,5 εκατ. πολίτες και περισσότερες από 70.000 επιχειρήσεις να επωφελούνται.
Για το ΕΣΠΑ, εκτίμησε ότι από τα 26 δισ. ευρώ της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου έχουν απορροφηθεί περίπου 8 δισ. ευρώ, δηλαδή ποσοστό κοντά στο 30%. «Έχουμε να απορροφήσουμε ακόμα 18 δισεκατομμύρια», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η χώρα θα βρίσκεται «στις πρώτες 6 θέσεις από τις 27 χώρες» στην τελική κατάταξη απορρόφησης για το 2026, βάσει των εκταμιεύσεων έως την 31η Οκτωβρίου.
Η κρίσιμη διαπραγμάτευση του 2027
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έδωσε έμφαση στη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο, με συνολικό διαπραγματευτικό αντικείμενο 49,5 δισ. ευρώ. Εκτίμησε ότι η διαπραγμάτευση θα ολοκληρωθεί πιθανότατα στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα ασκεί την προεδρία της ΕΕ.
«Δείτε πόσο κρίσιμο είναι να έχουμε μια ισχυρή διαπραγματευτική ισχύ και βεβαίως έναν ισχυρό πρωθυπουργό να διαπραγματευτεί τα καλύτερα για τη χώρα μας, γιατί μια μικρή λεπτομέρεια μπορεί να σημαίνει 5, 6 και 7 δισεκατομμύρια που δεν μπαίνουν στην ελληνική οικονομία», ανέφερε ο Νίκος Παπαθανάσης.
Ενέργεια και ανταγωνιστικότητα
Στο ερώτημα αν η πράσινη μετάβαση πρέπει να υποχωρήσει ως προτεραιότητα λόγω των γεωπολιτικών και ενεργειακών πιέσεων, ο κ. Παπαθανάσης απάντησε αρνητικά: «Εγώ δεν συμφωνώ, διότι αυτή τη στιγμή έχει αποδειχτεί, χάρη στην πράσινη μετάβαση, ότι το χαμηλότερο κόστος στην ενέργεια το δίνουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», όπως είπε.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι οι ΑΠΕ δεν αρκούν από μόνες τους, καθώς απαιτούνται επενδύσεις σε συστήματα και αποθήκευση ενέργειας. «Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παραμένουν και θα είναι το μέλλον της ενέργειας και θα είναι η φθηνότερη παρεχόμενη ενέργεια που μπορεί να πάρει μια βιομηχανία και μια επιχείρηση», σημείωσε.
Ο κ. Παπαθανάσης συνέδεσε την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης με την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας, σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτατα. «Όσο πιο γρήγορα προχωρήσουμε, τόσο πιο γρήγορα θα δώσουμε το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που θέλει η ελληνική βιομηχανία και η ελληνική επιχειρηματικότητα», ανέφερε.
Το μέλλον της ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας
Το μέλλον της ελληνικής στρατηγικής για ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα θα κριθεί σε τρία επίπεδα: στην ταχύτητα απορρόφησης των υπόλοιπων 18 δισ. ευρώ του ΕΣΠΑ έως το 2029, στην υλοποίηση των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης που θα συνεχίζονται έως το 2029 και στην έκβαση της διαπραγμάτευσης για τη νέα προγραμματική περίοδο το 2027.