Το πρώτο φορτίο φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Κύπρου αναμένεται να εξαχθεί για υγροποίηση στην Αίγυπτο, πριν μεταφερθεί με πλοίο και εισαχθεί στο ελληνικό σύστημα, με στόχο τη διοχέτευσή του στον «Κάθετο Διάδρομο». Το σχέδιο αυτό, που έχει τόσο συμβολική όσο και ουσιαστική σημασία, συζητήθηκε κατά τις επαφές του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με τους ομολόγους του από την Κύπρο, Μιχάλη Δαμιανό, και την Αίγυπτο, Karim Badawi, στο πλαίσιο της συνδιάσκεψης του East Mediterranean Gas Forum (EMGF) που πραγματοποιείται στην Αθήνα.
Στόχος είναι η διασύνδεση των κοιτασμάτων της Ανατολικής Μεσογείου με τον κάθετο διάδρομο εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο, με διαδικασίες που σέβονται το διεθνές δίκαιο και τους εμπορικούς κανόνες. Το πλαίσιο αυτό επιτρέπει σε μεγάλες δυτικές εταιρείες να συμμετέχουν στο εγχείρημα. Σε συμβολικό επίπεδο, το γεγονός ότι το φυσικό αέριο από την Κύπρο θα διοχετεύεται μέσω Ελλάδας προς την Ευρώπη ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και την ευρωπαϊκή ενεργειακή αυτάρκεια.
Η συζήτηση αφορά το αέριο από το κοίτασμα «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ, το οποίο θα συνδεθεί με το κοίτασμα Ζορ στην αιγυπτιακή ΑΟΖ μέσω υποθαλάσσιου αγωγού που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός δύο ετών. Από το Ζορ, το αέριο θα μεταφέρεται στη μονάδα υγροποίησης στη Δαμιέτη της Αιγύπτου, προκειμένου να μεταφερθεί με πλοία.
Ο Μιχάλης Δαμιανός ανέφερε ότι το αέριο από τον Κρόνο θα αρχίσει να ρέει κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε πως πρόκειται για μια προσέγγιση αμοιβαίου οφέλους, καθώς «το EMGF αποδεικνύει ότι η περιοχή παίρνει το μέλλον στα χέρια της με τη βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιθωριοποιώντας τις προκλήσεις και τις απειλές».
Ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, αναφέρθηκε στα έργα έρευνας υδρογονανθράκων όπου συμμετέχει η εταιρεία στο Ιόνιο – με ερευνητική γεώτρηση που προγραμματίζεται για την άνοιξη του 2027 – και νότια της Κρήτης, όπου επίκεινται σεισμικές έρευνες. Επίσης, μίλησε για τον σχεδιασμό επέκτασης του αγωγού πετρελαιοειδών Θεσσαλονίκης - Σκοπίων προς βορρά, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη η ΕΕ να οριστικοποιήσει τη στρατηγική της για την πράσινη μετάβαση, ώστε να προχωρήσουν οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην ενέργεια.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, σημείωσε ότι η εταιρεία παράγει το 40% του φυσικού αερίου στο Ισραήλ και έχει σημαντική παρουσία στην Αίγυπτο, όπου σχεδιάζονται νέες επενδύσεις ύψους 150 εκατ. ευρώ. Αναφερόμενος στην ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» στο Ιόνιο, σε συνεργασία με ExxonMobil και Helleniq, τόνισε πως αν αυτή στεφθεί με επιτυχία, η Ελλάδα θα καταστεί αυτάρκης και εξαγωγέας φυσικού αερίου.
Ο ειδικός απεσταλμένος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Joshua Volz, υπογράμμισε τον ρόλο των κυβερνήσεων στη διαμόρφωση κατάλληλου πλαισίου και εναρμόνισης κανόνων για την προώθηση των επενδύσεων.
Τέλος, ο διευθυντής ερευνών της Chevron για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, Andrew Deighan, αναφέρθηκε στην παρουσία της εταιρείας σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα, Λιβύη, Μάλτα, Συρία και Τουρκία, επισημαίνοντας την ανάγκη συνεργασίας με τις κυβερνήσεις της περιοχής.