Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου προχωρά στην επεξεργασία πλήρους πρότασης για τη δημιουργία ευρωπαϊκού πλαισίου έκτακτης ανάγκης, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση περιπτώσεων μαζικής και εργαλειοποιημένης μεταναστευτικής πίεσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση αυτή θα παρουσιαστεί από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη στο επόμενο Συμβούλιο Εσωτερικών της Ε.Ε., όπου οι αρμόδιοι Ευρωπαίοι υπουργοί θα συζητήσουν τα επόμενα βήματα στη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Η ελληνική πρωτοβουλία βασίζεται στην τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος σε άρθρο του στο Politico είχε ταχθεί υπέρ της δημιουργίας ενός ειδικού ευρωπαϊκού μηχανισμού για την αντιμετώπιση της εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών.
Κατά την άτυπη τηλεδιάσκεψη του Συμβουλίου Υπουργών Εσωτερικών και Μετανάστευσης της ΕΕ για τη Θέουτα, ο Θάνος Πλεύρης πρότεινε στους Ευρωπαίους ομολόγους του τη σύσταση ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης ακραίων περιπτώσεων εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών. Η πρόταση περιλαμβάνει τη δυνατότητα αναστολής της διαδικασίας ασύλου και άμεσης επιστροφής όσων εισέρχονται παράνομα, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο. Την ίδια στιγμή, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε σε ομιλία της στην πρόταση για ένα νέο «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης».
Σε άρθρο του στο Politico, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επισημάνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα μορφή υβριδικής πίεσης, καθώς η μετανάστευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί σκόπιμα ως εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης από κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι το περιβάλλον ασφάλειας της Ευρώπης έχει αλλάξει ριζικά, με τη «σκόπιμη εργαλειοποίηση της μετανάστευσης» να προστίθεται στις συμβατικές απειλές.
Τα γεγονότα στη Θέουτα αποτέλεσαν, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι η μετανάστευση έχει εξελιχθεί σε εργαλείο γεωπολιτικού εξαναγκασμού και δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά ανθρωπιστικό ζήτημα ή πρόκληση διαχείρισης. Παράλληλα, το ισχύον Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο παρέχει μηχανισμούς διαχείρισης μεταναστευτικών πιέσεων, αλλά δεν επαρκεί σε περιπτώσεις όπου οι ροές εργαλειοποιούνται ή οργανώνονται για τη δημιουργία υβριδικών απειλών.
Ο πρωθυπουργός πρότεινε τη θέσπιση ειδικού ευρωπαϊκού πλαισίου για την αντιμετώπιση καταστάσεων μαζικής μεταναστευτικής πίεσης, με «σαφή και αντικειμενικά κριτήρια ενεργοποίησης». Τα κριτήρια αυτά θα συνδυάζουν ποσοτικά στοιχεία, όπως η έκταση και η ταχύτητα των αφίξεων, με ποιοτικούς δείκτες, όπως ενδείξεις συντονισμού ή εμπλοκής τρίτων χωρών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δυνατότητα προσωρινής προσαρμογής των διαδικασιών για ακραίες συνθήκες, με τα κράτη-μέλη να μπορούν να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή αιτήσεων ασύλου και να προχωρούν σε ταχείες επιστροφές, πάντα με πλήρη συμμόρφωση προς τις νομικές υποχρεώσεις της ΕΕ και αυστηρό χρονικό περιορισμό των μέτρων.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι τέτοια μέτρα δεν απομακρύνουν την Ευρώπη από τις αξίες της, αλλά αποτελούν αναγκαία προσαρμογή στις νέες πραγματικότητες. Παράλληλα, ο σεβασμός του δικαίου της ΕΕ, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και της αρχής της μη επαναπροώθησης παραμένει αδιαπραγμάτευτος.
Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται και η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, με την αυτόματη κινητοποίηση επιχειρησιακής υποστήριξης από ευρωπαϊκούς οργανισμούς και την παροχή οικονομικής και τεχνικής βοήθειας στα κράτη-μέλη που υφίστανται πίεση.
Οι αναφορές της φον ντερ Λάιεν και οι εξελίξεις στην ΕΕ
Στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα προτείνει νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, σε περιπτώσεις μαζικών μετακινήσεων που οργανώνονται ή «εργαλειοποιούνται», όπως είχε προτείνει και η ελληνική πλευρά.
Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι το νέο πλαίσιο θα ενεργοποιείται βάσει «ενός αυστηρά καθορισμένου συνόλου κριτηρίων» και θα προβλέπει «χρονικά περιορισμένη και αυστηρά καθορισμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες». Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να σέβεται τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα, χωρίς να κάνει συμβιβασμούς στην προστασία των συνόρων της.
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι οι εξελίξεις στη Θέουτα ανέδειξαν την ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και για πλήρη εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Επίσης, ανακοίνωσε την ενίσχυση της Frontex, την επιτάχυνση των επιστροφών και τη βελτίωση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, μέσω συνεργασίας με τρίτες χώρες και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
Οι τοποθετήσεις της προέδρου της Επιτροπής έρχονται ως συνέχεια των γεγονότων στη Θέουτα και εντάσσονται στη διευρυμένη συζήτηση εντός της ΕΕ για την αποτελεσματική αντιμετώπιση αιφνίδιων και μαζικών μεταναστευτικών πιέσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
