Με το σύνθημα «Αυτή πρέπει να είναι η στιγμή της ανεξαρτησίας της Ευρώπης», η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, άνοιξε την ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης το 2025.
Το κάλεσμα αυτό, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (σ.σ. Κομισιόν), αντανακλά την ανάγκη για μια Ευρώπη που αναλαμβάνει μεγαλύτερη ευθύνη για το μέλλον της σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον.
Κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, η Ευρώπη εργάστηκε εντατικά για να κάνει πράξη αυτή τη φιλοδοξία. Επενδύσεις στην ασφάλεια, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, επιτάχυνση της μετάβασης στην καθαρή εγχώρια ενέργεια και χτίσιμο νέων εταιρικών σχέσεων σε διεθνές επίπεδο αποτελούν βασικούς πυλώνες της στρατηγικής. Στην Ελλάδα, τα πρώτα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας είναι ήδη ορατά.
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση, όπως οι απειλές για την ασφάλεια, ο οικονομικός ανταγωνισμός, οι τεχνολογικές αλλαγές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, απαιτούν ενιαία και ισχυρή απάντηση. Η ανάγκη για αλληλεγγύη και συντονισμένη δράση είναι πλέον πιο επιτακτική από ποτέ, με άμεσες επιπτώσεις και για την Ελλάδα.
Αύριο Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, η φον ντερ Λάιεν θα απευθύνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ομιλία της για τη φετινή κατάσταση της Ένωσης. Αυτή η ομιλία αποτελεί σημαντικό σταθμό για την ευρωπαϊκή δημοκρατία, καθώς προσφέρει ευκαιρία απολογισμού των επιτευγμάτων και θέτει τις προτεραιότητες για το επόμενο έτος.
Ας δούμε συνοπτικά ορισμένα παραδείγματα από τα όσα επιτεύχθηκαν μετά την περσινή ομιλία της προέδρου τον Σεπτέμβριο του 2025.
Μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη
Για μια πραγματικά ανεξάρτητη Ευρώπη, προϋπόθεση αποτελεί μια ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία. Η Κομισιόν απλοποίησε κανονισμούς, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται διασυνοριακά. Μέσω του νομικού καθεστώτος EU Inc., στηρίζονται επιχειρήσεις ώστε να αξιοποιούν τα οφέλη της ενιαίας αγοράς των 450 εκατ. κατοίκων.
Παράλληλα, υιοθετήθηκαν μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή, προσιτή ενέργεια. Η δημιουργία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων δίνει στις καινοτόμες ευρωπαϊκές εταιρείες τη δυνατότητα να αντλούν χρηματοδότηση για διεθνή επέκταση.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί το Λαύριο, όπου στον παλιό Ηλεκτρικό Σταθμό θα εγκατασταθεί ο νέος υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και το κέντρο δεδομένων, με προϋπολογισμό 40,1 εκατ. ευρώ, συγχρηματοδοτούμενο από το NextGenerationEU. Η επένδυση αυτή συμβάλλει στην αναγέννηση της περιοχής και ενισχύει την έρευνα και την καινοτομία.
Μια ασφαλέστερη Ευρώπη
Σε μια ασταθή παγκόσμια συγκυρία, η Ευρώπη αναλαμβάνει αυξημένη ευθύνη για την ασφάλειά της. Μέσω του προγράμματος δανείων SAFE, τα κράτη μέλη επενδύουν από κοινού σε αμυντικές δυνατότητες, ενισχύοντας τη βιομηχανική βάση και δημιουργώντας εξειδικευμένες θέσεις εργασίας.
Επιπλέον, ενισχύεται η στρατιωτική κινητικότητα και οι υποδομές, ενώ η πρωτοβουλία για την άμυνα απέναντι στα drones ενδυναμώνει την τεχνολογική πρωτοπορία της Ευρώπης στον σύγχρονο πόλεμο.
Ισχυρότερη παρουσία στην παγκόσμια σκηνή
Η ανεξαρτησία για την Ευρώπη σημαίνει και ενίσχυση των διεθνών σχέσεων. Η διεύρυνση της Ένωσης προχωρά με άνοιγμα διαπραγματευτικών κεφαλαίων για Ουκρανία και Μολδαβία, ενώ συνεχίζεται η πρόοδος με τα Δυτικά Βαλκάνια. Η ευρωπαϊκή στρατηγική περιλαμβάνει διαφοροποίηση αλυσίδων εφοδιασμού, μείωση εξαρτήσεων και ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων με χώρες με κοινές αξίες.
Υπεράσπιση των ευρωπαϊκών αξιών
Η ευρωπαϊκή ανεξαρτησία σχετίζεται και με την προστασία των κοινωνιών και του τρόπου ζωής. Με την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, διασφαλίζονται τα θεμέλια των δημοκρατιών και προστατεύονται από εξωτερικές παρεμβάσεις. Ο νέος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός για την περίοδο 2028-2034 στοχεύει στην ενίσχυση της καινοτομίας, των δεξιοτήτων και της κοινωνικής ένταξης, ενώ θωρακίζει το κράτος δικαίου.
Η Ευρώπη ανταποκρίνεται στους σύγχρονους κινδύνους του διαδικτύου, ειδικά για τα παιδιά και τους νέους, προστατεύοντας παράλληλα τους πολίτες από οικονομικές πιέσεις όπως το ενεργειακό κόστος και τη στέγαση.
Το τελευταίο έτος, η Ένωση αντιμετώπισε σοβαρές παγκόσμιες προκλήσεις, ωστόσο οι Ευρωπαίοι εκτιμούν περισσότερο από ποτέ τη σημασία της ενότητας. Σύμφωνα με στοιχεία, σχεδόν εννέα στους δέκα θεωρούν ότι οι χώρες της Ευρώπης πρέπει να ενεργούν πιο συντονισμένα για την αντιμετώπιση των διεθνών προκλήσεων.
Η πρόοδος που έχει σημειωθεί είναι σημαντική, ωστόσο η διατήρηση της ελευθερίας λήψης αποφάσεων απαιτεί συνεχή προσπάθεια. Την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν θα παρουσιάσει τις προτεραιότητες για το επόμενο έτος και πέραν αυτού.