Τη σημασία της επικαιροποίησης των Master Plans, της παρακολούθησης των λιμενικών επενδύσεων και της αξιοποίησης σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων για την ενίσχυση της ασφάλειας, της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών λιμένων ανέδειξε ο πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Λιμένων (ΡΑΛ), Απόστολος Παπαποστόλου, στο «International Maritime Transport Conference 2026» του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ) στη Θεσσαλονίκη.
Στην ενότητα «Χτίζοντας το Λιμάνι του Μέλλοντος - Ο ρόλος των κατασκευαστικών εταιρειών και υποδομών», ο κ. Παπαποστόλου εστίασε στις εξελίξεις που διαμορφώνουν τη σύγχρονη λιμενική βιομηχανία, δίνοντας έμφαση στις επενδύσεις, τον τεχνολογικό μετασχηματισμό, τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και την ανάγκη αποτελεσματικής εποπτείας των λιμενικών εγκαταστάσεων.
Ο πρόεδρος της ΡΑΛ υπογράμμισε τη σημασία των Master Plans ως βασικό εργαλείο ανάπτυξης και προσαρμογής των περιβαλλοντικών όρων, καθορισμού των ορίων της λιμενικής ζώνης, προγραμματισμού έργων και οργάνωσης των χρήσεων γης και όρων δόμησης στις χερσαίες ζώνες λιμένων.
Τα Master Plans επιτρέπουν τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό των υποδομών, εξυπηρετώντας εμπορική, επιβατική, ναυτιλιακή, τουριστική, βιομηχανική και αλιευτική δραστηριότητα, καθώς και τη ναυπηγοεπισκευή, τον δεξαμενισμό πλοίων και την κυκλοφοριακή οργάνωση των λιμένων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη τήρησης των περιβαλλοντικών όρων και των εγκεκριμένων χρήσεων γης.
Ο ρόλος της ΕΣΑΛ και του Ανεξάρτητου Μηχανικού
Ο κ. Παπαποστόλου στάθηκε στον ρόλο της Επιτροπής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ), που συμβάλλει στον γενικό σχεδιασμό προγραμμάτων, μελετών και έργων για την ανάπτυξη και αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών.
Η ΕΣΑΛ γνωμοδοτεί για την έγκριση, αναθεώρηση και επικαιροποίηση των Master Plans, τον καθορισμό χρήσεων γης και όρων δόμησης, καθώς και για τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις παραχώρησης και υποπαραχώρησης, ανέδειξε τον ρόλο του Ανεξάρτητου Μηχανικού, ο οποίος επιθεωρεί έργα, παρακολουθεί επενδύσεις και ελέγχει τη συμμόρφωσή τους με τα πρότυπα, τη νομοθεσία και τα εγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα.
Όπως τόνισε, «η υποχρέωση επιμέλειας καλύπτει εξίσου το ελληνικό Δημόσιο και τον εκάστοτε Οργανισμό Λιμένος».
Οι προκλήσεις των συμβάσεων παραχώρησης
Ο κ. Παπαποστόλου επισήμανε ότι οι λιμενικές εγκαταστάσεις έχουν πολυδιάστατη οικονομική και κοινωνική σημασία, λειτουργώντας ως ασφαλή καταφύγια για τα πλοία, κρίσιμες υποδομές για τη διακίνηση εμπορευμάτων, διαμετακομιστικοί κόμβοι και βασικό μέσο κάλυψης μεταφορικών αναγκών των νησιών.
Η λειτουργία τους επηρεάζεται από τις μεταβολές του διεθνούς εμπορίου, οικονομικές και περιβαλλοντικές αλλαγές, γεωγραφικούς περιορισμούς και την ανάγκη ψηφιοποίησης των διοικητικών και επιχειρησιακών διαδικασιών.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΡΑΛ, οι μελλοντικές παρεμβάσεις πρέπει να περιλαμβάνουν την εφαρμογή σύγχρονων μοντέλων αξιοποίησης, τη θέσπιση σαφών κανόνων και μετρήσιμων δεδομένων για την αποτίμηση της αποδοτικότητας, την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών και κοινωνικών δεσμεύσεων, την εναρμόνιση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και την ψηφιοποίηση.
Τρεις προτάσεις της ΡΑΛ για τον μετασχηματισμό των λιμένων
Ο κ. Παπαποστόλου παρουσίασε τρεις προτάσεις της ΡΑΛ για τη μετάβαση από τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις σε εφαρμόσιμα έργα και εργαλεία.
Η πρώτη πρόταση αφορά τη δημιουργία Εθνικού Μητρώου Λιμενικών Εγκαταστάσεων, ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος με ηλεκτρονική βάση δεδομένων για όλες τις υφιστάμενες και μελλοντικές λιμενικές εγκαταστάσεις της χώρας.
Το Μητρώο θα καταγράφει τη θέση, τη γεωμετρία, το ιδιοκτησιακό και λειτουργικό καθεστώς, τις υποπαραχωρήσεις, τον εξοπλισμό, το ανθρώπινο δυναμικό, τις εγκεκριμένες μελέτες, τις επιθεωρήσεις και τις εργασίες συντήρησης ή αποκατάστασης κάθε εγκατάστασης. Θα αποτυπώνονται επίσης μνημεία και σημεία πολιτιστικού ή περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος εντός και πλησίον των λιμενικών ζωνών.
Η δεύτερη πρόταση αφορά την ανάπτυξη συστήματος παρακολούθησης μετεωρολογικών συνθηκών μέσω δικτύου αυτόματων σταθμών στις λιμενικές εγκαταστάσεις, για καταγραφή κρίσιμων παραμέτρων σε πραγματικό χρόνο.
Η τρίτη πρόταση επικεντρώνεται στην ποιότητα των λιμενικών υπηρεσιών, καθοριστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και τη βιωσιμότητα των λιμένων.
Σε αυτό το πεδίο περιλαμβάνονται η αποτελεσματική εξυπηρέτηση πλοίων, η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η συμμόρφωση με τον Διεθνή Κώδικα ISPS, η διαχείριση αποβλήτων και η ετοιμότητα για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών ατυχημάτων.
Ο πρόεδρος της ΡΑΛ τόνισε την ανάγκη επενδύσεων σε σύγχρονο εξοπλισμό, εξειδικευμένο προσωπικό και κατάλληλα πρωτόκολλα, καθώς και την αξιοποίηση ηλεκτρικών οχημάτων, αισθητήρων ελέγχου ρύπανσης και ψηφιακών συστημάτων ιχνηλασιμότητας αποβλήτων.
Όπως σημείωσε, «το λιμάνι του μέλλοντος πρέπει να συνδυάζει την οικονομική αποτελεσματικότητα με την κοινωνική ανταποδοτικότητα, την περιβαλλοντική προστασία, την ασφάλεια και την τεχνολογική πρόοδο.
Η μετάβαση αυτή προϋποθέτει ολοκληρωμένο σχεδιασμό, αξιόπιστα δεδομένα και στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων», κατέληξε ο πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Λιμένων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
