Ένα κείμενο πολιτικής του «Δέοντος» (Deon Policy Institute) με τεχνικές προτάσεις για τον εκσυγχρονισμό των προξενικών υπηρεσιών που προσφέρει το υπουργείο Εξωτερικών μέσω των αρχών του στους Έλληνες της Διασποράς, αναδεικνύει πρώτο σήμερα το BusinessDaily.
Σε 48 σελίδες με τίτλο «Εκσυγχρονισμός των Προξενικών Υπηρεσιών για την Ελληνική Διασπορά», που υπογράφει ο Δημήτρης Πιλίτσης, η ανεξάρτητη δεξαμενή σκέψης Ελλήνων της Διασποράς με έδρα τις ΗΠΑ καταθέτει στον δημόσιο διάλογο 3+6 προτάσεις.
Στόχος είναι να καταστεί πιο προσβάσιμο και ακόμη φιλικότερο το ελληνικό κράτος προς τους περίπου πέντε εκατομμύρια Έλληνες που ζουν σε πάνω από 80 χώρες, μακριά από τα εθνικά σύνορα. Βαθύτερη επιδίωξη είναι να διατηρηθούν και, ει δυνατόν, να ενισχυθούν οι δεσμοί Ελλάδας και αποδήμων.
Το «κλειδί» είναι το Πλαίσιο Απομακρυσμένης Διασφάλισης Ταυτότητας (Remote Identity Assurance Framework), μια ενιαία μέθοδος ταυτοποίησης που προτείνεται μέσω eIDV -εναλλακτικά μέσω βίντεο ή αυτοπροσώπως- και η οποία θα δίνει στον απόδημο τη δυνατότητα να προχωρήσει, χωρίς να επισκεφθεί το προξενείο, σε τρεις διαδικασίες:
- Στην έκδοση ΑΦΜ,
- στην πιστοποίηση/ενημέρωση των στοιχείων επικοινωνίας του στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ) και
- στην έκδοση αυθεντικού πληρεξουσίου.
Σήμερα, ένας Έλληνας της Διασποράς μπορεί να βγάλει ΑΦΜ ταξιδεύοντας στην Ελλάδα για να επισκεφθεί την αρμόδια ΔΟΥ. Διαφορετικά, μπορεί είτε μέσω προγραμματισμένης συνάντησης στο myAADElive (λειτουργεί σε ωράριο Αθήνας) είτε άμεσα μέσω myAADElive, το οποίο γίνεται συνήθως στην ελληνική γλώσσα (πρόβλημα για απόδημους με περιορισμένα ελληνικά).
Έτσι, πολλοί καταλήγουν να πληρώνουν έναν Έλληνα φορολογικό εκπρόσωπο («νόμιμο εκπρόσωπο») για κάτι που θεωρητικώς θα μπορούσαν να κάνουν μόνοι και άνευ κόστους.
Αντ' αυτού, προτείνεται μια ασύγχρονη διαδικασία, στην οποία ο πολίτης υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω πύλης της ΑΑΔΕ πάνω από το gov.gr (με εναλλαγή ελληνικών/αγγλικών), ταυτοποιείται μέσω eIDV -σάρωση του chip του διαβατηρίου ή της ταυτότητας μέσω NFC, selfie και έλεγχος «ζωντάνιας»- και προχωρά στη διαδικασία έκδοσης.
Ο ΑΦΜ, ο κλειδάριθμος και τα διαπιστευτήρια TaxisNet παραδίδονται μέσω κρυπτογραφημένου e-mail, ενώ αντίγραφό τους αποθηκεύεται αυτόματα στο ψηφιακό πορτοφόλι του gov.gr.
Το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας
Όσον αφορά το ΕΜΕπ, προτείνεται η μετατροπή της εγγραφής σε αυτό από μια διαδικασία που απαιτεί σχεδόν πάντα επίσκεψη σε Προξενείο σε μια κυρίως απομακρυσμένη διαδικασία.
Με αυτόν τον τρόπο ξεπερνιούνται προβλήματα όπως ο αυξημένος φόρτος στα προξενεία και η γεωγραφική δυσκολία, καθώς πολλοί απόδημοι δεν ζουν κοντά σε προξενείο και θα πρέπει να ταξιδέψουν, χάνοντας εργατοώρες και χρήματα για μια διαδικασία που μπορεί να γίνει εξ’ αποστάσεως και ασύγχρονα.
Επιπλέον, με την ασύγχρονη πιστοποίηση/ενημέρωση των στοιχείων στο ΕΜΕπ, ξεκλειδώνεται μια σειρά διαδικασιών, όπως υπεύθυνες δηλώσεις, ψηφιακές εξουσιοδοτήσεις και πιστοποιητικά ληξιαρχείου.
Πληρεξούσιο
Η τρίτη πρόταση, για το πληρεξούσιο, είναι μεν «συντηρητική» επί της αρχής, αλλά ανοίγει τον δρόμο για την απομακρυσμένη διεκπεραίωση πολλών ακόμη πράξεων.
Η σημερινή λειτουργία του myConsulLive μέσω βίντεο καλύπτει ήδη μια σειρά πράξεων: την έκδοση Πιστοποιητικού Μόνιμου Κατοίκου Εξωτερικού, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ή γέννησης, πιστοποιητικό κατοικίας, αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης, δήλωση συνταξιούχου δικαιούχου και γενικές αιτήσεις/αναφορές.
Οι ρητά «συμβολαιογραφικές» πράξεις όμως -σύμφωνα με το κείμενο πολιτικής, τα πληρεξούσια και οι υπεύθυνες δηλώσεις- απαιτούν σήμερα αυτοπρόσωπη παρουσία για να εκτελεστούν στο προξενείο.
Η πρόταση του Δέοντος υποστηρίζει να περιοριστεί, αρχικά, η απομακρυσμένη συμβολαιογράφηση αποκλειστικά στο αυθεντικό πληρεξούσιο. Η έκθεση εξηγεί ότι το πληρεξούσιο είναι η πράξη-«κλειδί»: μέσω αυτής ο πολίτης μπορεί να αναθέσει σε τρίτον -δικηγόρο ή συγγενή- να διεκπεραιώσει στην Ελλάδα οποιαδήποτε άλλη πράξη εξ ονόματός του.
Ενίσχυση
Επιπλέον, στο κείμενο πολιτικής περιέχονται έξι υποστηρικτικές προτάσεις:
1) Οδηγός διαδικασιών διασποράς ανά χώρα στο gov.gr, με επιλογέα χώρας.
2) Πλήρης δίγλωσση (ελληνικά/αγγλικά) και απλή εμπειρία χρήστη σε όλες τις ροές, τα έγγραφα εξόδου και τα μηνύματα σφαλμάτων.
3) Επαληθευμένο μητρώο δικηγόρων, λογιστών και συμβολαιογράφων εξειδικευμένων σε θέματα διασποράς, χτισμένο πάνω στην ευρωπαϊκή Πύλη e-Justice.
4) Αποδοχή ηλεκτρονικής επισημείωσης (e-Apostille) από συμμετέχουσες χώρες στα ελληνικά προξενεία.
5) Υπενθυμίσεις για γεγονότα ζωής (διεύθυνση, όνομα, οικογενειακή κατάσταση, τέκνα) κατά την ετήσια επιβεβαίωση στοιχείων στο ΕΜΕπ.
6) Αυτόματη συμπλήρωση και επικύρωση διεύθυνσης ανά χώρα σε όλα τα σχετικά έντυπα.
Το κείμενο σημειώνει ότι το gov.gr προσφέρει ήδη πάνω από 2.250 ψηφιακές υπηρεσίες.
Ουσιαστικά επιδιώκεται η επέκτασή τους στους Έλληνες της διασποράς, αφού, όπως τονίζεται, η βασική υποδομή υπάρχει ήδη ώστε να μπορέσει να εφαρμοστεί η πρόταση του Deon.
Όπως αναφέρεται, η Ελλάδα «διαθέτει τη διασπορά που χρειάζεται τις υπηρεσίες, την υποδομή για να τις παρέχει, και το νομικό πλαίσιο εντός του οποίου να λειτουργήσει. Αυτό που λείπει είναι το σύνολο των στοχευμένων διαδικαστικών αλλαγών που θα έφερναν αυτά τα τρία στοιχεία σε επαφή».
Στα συμπεράσματα επισημαίνεται ότι παραμένουν ανοιχτά δύο ερωτήματα. Πρώτον, ποια θα είναι η νομική βάση για την επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων.
Δεύτερον, ειδικά στην περίπτωση της συμβολαιογραφικής χρήσης, αν το ελληνικό δίκαιο απαιτεί την ίδια την αναγνωρισμένη ηλεκτρονική υπογραφή του εντολέα ή αν αρκεί η προξενική βεβαίωση της απομακρυσμένης εμφάνισής του.
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό 2024/1183, γνωστό ως eIDAS 2.0, κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ οφείλει να καταστήσει διαθέσιμο, χωρίς κόστος για τους πολίτες του, ένα EU Digital Identity Wallet (EUDI Wallet) έως τον Δεκέμβριο του 2026.
«Ο σχεδιασμός αυτής της διαδρομής ώστε να φτάνει στη διασπορά -αντί να την αφήνει να ανακαλύψει, αργότερα, ότι το εθνικό πορτοφόλι χτίστηκε γύρω από έγγραφα που δεν κατέχει-είναι η διαφορά ανάμεσα στο να κλείσει το χάσμα της πολυεπίπεδης ιθαγένειας και στο να το εδραιώσει μόνιμα», καταλήγει το κείμενο πολιτικής.
Επανασύνδεση με την πατρίδα
«Η απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών για τους Έλληνες του εξωτερικού είναι μια ουσιαστική εθνική πολιτική επανασύνδεσης της Ομογένειας με τη Μητέρα Πατρίδα», εξηγεί στο BusinessDaily ο Γιώργος Λάσκαρης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Deon και πυρηνικό φυσικό στο επάγγελμα, όσο ευκολότερο γίνεται για έναν Έλληνα της Διασποράς να συναλλάσσεται με το ελληνικό κράτος, δηλαδή «να εργάζεται, να επενδύει, να δημιουργεί και να συμμετέχει στη δημόσια ζωή, τόσο ισχυρότερη γίνεται η σχέση του με την Ελλάδα».
Υπό αυτό το πρίσμα, ο κ. Λάσκαρης αναφέρεται στην «πολύ σοβαρή» δημογραφική πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, στην οποία ορισμένοι παρατηρητές προσδίδουν χαρακτηριστικά εθνικής επιβίωσης.
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να αντιμετωπίζουμε τον Απόδημο Ελληνισμό ως κάτι ξεχωριστό από τον εθνικό κορμό. Η Ομογένεια πρέπει να αποτελέσει ακρογωνιαίο λίθο για τη δημογραφική, οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση της Ελλάδας», τονίζει ο ίδιος.
Από πλευράς του, ο συγγραφέας της πρότασης και εκ των συνιδρυτών της δεξαμενής, Δημήτρης Πιλίτσης, σημειώνει στο BusinessDaily ότι «τα τελευταία έξι χρόνια η Ελλάδα έχει χτίσει μια αξιοσημείωτη δυναμική στην ψηφιακή διακυβέρνηση, με απτό όφελος για όσους ζουν στη χώρα».
«Η έκθεσή μας», συνεχίζει, «δείχνει πώς το ίδιο όφελος μπορεί να φτάσει και στη Διασπορά – συμπολίτες μας με αυξανόμενες ανάγκες που αφορούν την καθημερινότητα τους και την σχέση τους με την Ελλάδα».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
