Υπεύθυνες δηλώσεις απλοποιούν το 40% των διαδικασιών στο ΜΙΤΟΣ

Μείωση γραφειοκρατίας και ουσιαστική ελάφρυνση στις συναλλαγές πολιτών και επιχειρήσεων με το Δημόσιο φέρνει η πλήρης εφαρμογή του νόμου 5293/2026, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση. Η μεταρρύθμιση, που θεσπίστηκε με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, στοχεύει στη διαμόρφωση ενός πιο φιλικού και ευέλικτου κράτους, καταργώντας την πολυδιάσπαση χαρτιών και πιστοποιητικών. Στο πλαίσιο του συντονισμού της διυπουργικής πρωτοβουλίας για την απλοποίηση των διαδικασιών του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ», η επεξεργασία των δεδομένων της ηλεκτρονικής πλατφόρμας αποτυπώνει ήδη τα πρώτα μετρήσιμα αποτελέσματα από τους πρώτους μήνες της εφαρμογής της.

Η βασική τομή του νέου θεσμικού πλαισίου επικεντρώνεται στην αντικατάσταση των 25 πιο συνηθισμένων δικαιολογητικών που απαιτούσαν έως τώρα οι δημόσιες υπηρεσίες με μία απλή υπεύθυνη δήλωση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του «ΜΙΤΟΣ», αυτή η αλλαγή οδηγεί στην άμεση απλοποίηση 1.007 διοικητικών διαδικασιών από τις 2.500 συνολικά που απαιτούν δικαιολογητικά. Έτσι, απλοποιείται το 40% των διαδικασιών του Μητρώου, εξοικονομώντας σε ετήσια βάση 42,5 εκατομμύρια δικαιολογητικά για πολίτες και επιχειρήσεις. Η μεταρρύθμιση έχει οριζόντιο χαρακτήρα, καθώς αφορά 32 φορείς του Δημοσίου, ενώ ειδικότερα απλοποιούνται 622 διαδικασίες που αφορούν πολίτες και 385 που αφορούν επιχειρήσεις.

Με το νέο σύστημα, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν χρειάζεται πλέον να προσκομίζουν δικαιολογητικά που το Δημόσιο ήδη διαθέτει στις βάσεις δεδομένων του. Για παράδειγμα, αντί για πιστοποιητικά όπως το αντίγραφο ποινικού μητρώου, ο τίτλος σπουδών, η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, η βεβαίωση μόνιμης κατοικίας και άλλα έγγραφα, θα αρκεί πλέον μία υπεύθυνη δήλωση. Η αναζήτηση, επαλήθευση και διασταύρωση των στοιχείων θα πραγματοποιείται αυτεπάγγελτα από τις ίδιες τις δημόσιες υπηρεσίες.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε: «Πρόκειται για μια πολύ σημαντική μεταρρυθμιστική τομή! Ο νόμος για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη απλοποιεί το 40% των διαδικασιών, που είναι καταγεγραμμένες στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ΜΙΤΟΣ και αφορούν στις σχέσεις κράτους και πολίτη. 1.000 από τις 2.500 περίπου διαδικασίες, που είναι καταγεγραμμένες εκεί, απλοποιούνται. Και οι πολίτες θα μπορούν πια με μια υπεύθυνη δήλωση να απαλλάσσονται από αναζήτηση πιστοποιητικών, που τα κατέχει το Δημόσιο και για διαφόρους λόγους δεν μπορεί ακόμα να τους τα δώσει. Ακολουθούμε τον δρόμο της Γαλλίας και της Ισπανίας σε αυτό και έτσι απαλλάσσονται οι πολίτες από το να αναζητούν συνολικά κάθε χρόνο 42,5 εκατομμύρια πιστοποιητικά».

Τα 25 πιο συνηθισμένα δικαιολογητικά που οι πολίτες καλούνται συχνότερα να αναζητήσουν και να προσκομίσουν στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο περιλαμβάνουν: αντίγραφα ληξιαρχικών πράξεων (γέννησης, γάμου, συμφώνου συμβίωσης, θανάτου), πιστοποιητικά εγγυτέρων συγγενών, εντοπιότητας, ιθαγένειας, εγγραφής στα μητρώα αρρένων, βεβαιώσεις μόνιμης κατοικίας, στρατολογικής κατάστασης, αντίγραφο ποινικού μητρώου, τίτλων σπουδών, πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής, βεβαιώσεις φοίτησης, αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, βεβαίωση φορολογικού μητρώου, βεβαίωση προϋπηρεσίας, χρόνου ανεργίας, αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ, ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας, πιστοποιητικά περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης, αποποίησης ή μη κληρονομιάς, αμφισβήτησης-προσβολής ή μη κληρονομικού δικαιώματος και βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ.

Τα δικαιολογητικά που χρησιμοποιούνται περισσότερο είναι το αντίγραφο ποινικού μητρώου (απαιτείται σε 293 διαδικασίες), το αντίγραφο τίτλου σπουδών (275 διαδικασίες), το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας (158 διαδικασίες), το αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας (113 διαδικασίες) και η βεβαίωση φορολογικού μητρώου (100 διαδικασίες).

Φορείς και παραδείγματα απλοποίησης

Η μεταρρύθμιση επηρεάζει συνολικά 32 δημόσιους φορείς, με τη μεγαλύτερη επίδραση στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (230 περιπτώσεις), το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (226), το υπουργείο Εθνικής Άμυνας (135), το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας (61) και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (59).

Ενδεικτικά, στην αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου, τα 3 από τα 13 απαιτούμενα δικαιολογητικά αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση, προσφέροντας όφελος 23%. Στη διόρθωση στοιχείων μητρώου της ΔΥΠΑ, 4 από τα 10 δικαιολογητικά καλύπτονται πλέον με μία δήλωση, με όφελος 40%. Για την οριστική τοποθέτηση μόνιμου εκπαιδευτικού Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης μετά από μεταθέσεις και μετατάξεις, 4 από τα 15 δικαιολογητικά αντικαθίστανται, με όφελος 27%.

Επιπλέον, για την άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ), 3 από τα 16 δικαιολογητικά καλύπτονται με υπεύθυνη δήλωση, ενώ στη γνωστοποίηση ίδρυσης και λειτουργίας γυμναστηρίου ή αθλητικής σχολής, 5 από τα 24 πιστοποιητικά καλύπτονται πλέον με μία δήλωση, προσφέροντας όφελος 21%.