Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο και μια φιλόδοξη πρόταση για τη διοικητική αναδιοργάνωση της χώρας παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ Αλέξης Τσίπρας, κατά την ομιλία του σε εκδήλωση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Σεράφειο.
Ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε πως το «Σχέδιο Αριστοτέλης» αποτελεί μια «Νέα Αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας» και χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως «την πρώτη πράξη της μεγάλης αλλαγής που ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση».
Σύμφωνα με τον ίδιο, με το Σχέδιο Αριστοτέλης κάθε περιφέρεια θα συνάπτει το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος. Αυτό το νέο κοινωνικό συμβόλαιο θα περιλαμβάνει σαφείς στόχους, συγκεκριμένα έργα, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ επεσήμανε ότι το σχέδιο στοχεύει στη διόρθωση των αναγκαστικών συνενώσεων, επιτρέποντας σε περισσότερους από 100 δήμους να ανακτήσουν την αυτονομία τους.
Ο Αλέξης Τσίπρας επισήμανε ότι «η χωρική συγκεντροποίηση του Καλλικράτη δημιούργησε μεγάλες χωρικές ενότητες στις οποίες η θεμελιώδης “αρχή της εγγύτητας” της δημοτικής Αρχής προς τους δημότες δεν μπορεί να λειτουργήσει, με αποτέλεσμα την ποιοτική υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας». Υπογράμμισε μάλιστα τη διαφορά με την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου υπάρχουν περίπου 90.000 δήμοι με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκους, ενώ στην Ελλάδα οι 332 δήμοι έχουν μέσο πληθυσμό άνω των 30.000.
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα λειτουργούν ως μητροπολιτικοί σύνδεσμοι με αρμοδιότητες σε χωροταξικό σχεδιασμό, μεταφορές, υποδομές, ύδατα, αντιπλημμυρική και περιβαλλοντική προστασία, καθώς και διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων.
Οι τέσσερις Εγγυήσεις του Σχεδίου Αριστοτέλης
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ ανέλυσε τις τέσσερις εγγυήσεις του σχεδίου:
α) Γεωγραφική Ισότητα με ίδρυση Εθνικού Παρατηρητηρίου Γεωγραφικής Ισότητας.
β) Ισχυρή και οικονομικά αυτόνομη Αυτοδιοίκηση, με σταθερούς πόρους για δήμους και περιφέρειες, όπως Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ ετησίως. Προβλέπεται θεσμοθέτηση εξασφαλισμένου ποσοστού του ΑΕΠ και συγκρότηση μόνιμου επενδυτικού σκέλους με αξιοποίηση αποθεματικών, ευρωπαϊκών κονδυλίων και τοπικών τελών.
γ) Δημοκρατία πιο κοντά στον πολίτη, με εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη με ποσοστό 50% (ή δεύτερο γύρο εάν δεν επιτευχθεί στον πρώτο), καθιέρωση δημοψηφισμάτων και συμμετοχικής διακυβέρνησης.
δ) Ψηφιακή, διαφανής και αποτελεσματική διακυβέρνηση.
Χρηματοδοτικά Εργαλεία για την Αυτοδιοίκηση
Παρουσιάστηκαν τέσσερα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία:
- Απόδοση του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους.
- Πράσινο Ταμείο με 6% των αποθεματικών.
- Το 40% του νέου εθνικού φακέλου στην Αυτοδιοίκηση.
- Νέος «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά αυτοδιοικητική θητεία.
Επιπλέον, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα δεσμεύει 250 εκατ. ευρώ ετησίως, τα οποία, μέσω μόχλευσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, θα συγκροτούν νέο πρόγραμμα «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά πενταετία, χωρίς επιπλέον δημοσιονομικό κόστος.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα αξιοποιείται ως εργαλείο για όλες τις πηγές χρηματοδότησης.
Ο Αλέξης Τσίπρας κατέληξε: «Δεκατρία δισεκατομμύρια ευρώ στους δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια κατοχυρωμένων πόρων συνολικά».