Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε στο Κάστρο της Χώρας Αμοργού τα αποκατεστημένα μνημεία «Θόλος» και «Κάτω Λάκκος», έργα που υλοποιήθηκαν από τον Δήμο Αμοργού στο πλαίσιο της ανάπλασης του παραδοσιακού βυζαντινού οικισμού. Το Κάστρο, με το εκκλησάκι του Αη Γιώργη να δεσπόζει πάνω από την κωμόπολη, αποτελεί σύμβολο της Χώρας και σημαντικό σημείο αναφοράς για το νησί.
Ο οικιστικός πυρήνας της Χώρας, στη βόρεια και ανατολική πλευρά του Κάστρου, ανάγεται στην πρώιμη βυζαντινή περίοδο, όταν οι κάτοικοι μετακινήθηκαν στην ενδοχώρα λόγω των αραβικών επιδρομών. Ο φυσικός βράχος οχυρώθηκε κατά την Ενετοκρατία (1206-1537), ενώ στα λίγα σωζόμενα αρχιτεκτονικά λείψανα περιλαμβάνονται ο «Κάτω Λάκκος» και η καμαροσκέπαστη υδατοδεξαμενή του 15ου αιώνα. Η δεξαμενή αποδόθηκε στο κοινό ως επισκέψιμο μνημείο μετά την αποκατάστασή της, αποτέλεσμα της συνεργασίας του Δήμου Αμοργού με το Υπουργείο Πολιτισμού.
Δίπλα στον «Κάτω Λάκκο» βρίσκεται ο «Θόλος», ιστορικό κτήριο του παραδοσιακού οικισμού, το οποίο αποκαταστάθηκε ώστε να λειτουργεί ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων και ενημέρωσης για τα παραδοσιακά επαγγέλματα του νησιού.
Η σημασία των έργων για την πολιτιστική ταυτότητα της Αμοργού
Κατά τον χαιρετισμό της, η υπουργός Πολιτισμού ευχαρίστησε τον δήμαρχο Αμοργού Λευτέρη Καραΐσκο για τη συνεργασία και την πρωτοβουλία του Δήμου να προχωρήσει στην αποκατάσταση των δύο μνημείων. Τόνισε ότι «τα νησιά των Κυκλάδων αποτελούσαν ανέκαθεν περιοχή με πληθωρική παρουσία στο ιστορικό και πολιτιστικό πεδίο», υπογραμμίζοντας ότι η Αμοργός είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου η φύση και ο πολιτισμός συνδιαμορφώνουν τον τοπικό τρόπο ζωής.
Η Λίνα Μενδώνη επισήμανε πως η αποκατάσταση του Θόλου και του Κάτω Λάκκου είναι σημαντική για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού, καθώς ενισχύει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Αμοργού. Ανακοίνωσε επίσης ότι ολοκληρώνεται η διαδικασία για την υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης με τον Δήμο Αμοργού, προκειμένου να ιδρυθεί το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο του νησιού.
Αποκατάσταση εκκλησιαστικών μνημείων
Η υπουργός, συνοδευόμενη από τον Έφορο Αρχαιοτήτων Κυκλάδων Δημήτρη Αθανασούλη και την Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συντήρησης Μαρία Μερτζάνη, πραγματοποίησε αυτοψία σε εκκλησίες της Χώρας. Το Υπουργείο Πολιτισμού ολοκλήρωσε τη συντήρηση σημαντικών μεταβυζαντινών τέμπλων, μεταξύ των οποίων:
- Το τέμπλο των Αγίων Αποστόλων (1901), έργο του Ιωάννη Μαγιάση, με εικόνες του Ιακώβου Αμοργαίου και του Ιακώβου Μόσχου.
- Το τέμπλο της Ζωοδόχου Πηγής (17ος αι.), με έργα του Ιακώβου του ιερομονάχου και Σιφνίων ζωγράφων.
- Το τέμπλο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (1903), έργο του Κωνσταντίνου Πράσινου, με εικόνες των Αμοργιανών ζωγράφων Αντώνη και Γεωργίου Κόκκινου.
Η Μενδώνη έδωσε εντολή να ξεκινήσει το φθινόπωρο η αποκατάσταση των τέμπλων τριών ακόμη ναών, ενώ για το 2027 έχει προγραμματιστεί η συντήρηση του τέμπλου του βόρειου κλίτους του Μητροπολιτικού Ναού της Κοίμησης της Θεοτόκου (1800).
Πολιτιστικές δράσεις και συνεργασίες
Κατά την παραμονή της στην Αμοργό, η υπουργός παρέστη στην Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στον Μητροπολιτικό Ναό, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου. Παράλληλα, συμμετείχε σε εκδήλωση προς τιμήν του Πρωτοπρεσβύτερου του Οικουμενικού Θρόνου π. Θωμά Συνοδινού, τονίζοντας τη συμβολή του στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.
Νέα έργα στις Κυκλάδες
Σε συνάντηση εργασίας με τους βουλευτές των Κυκλάδων Κατερίνα Μονογιού, Φίλιππο Φόρτωμα και Μάρκο Καφούρο, η Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε την έναρξη της πρώτης φάσης αποκατάστασης του Πύργου του Χειμάρρου στη Νάξο. Το έργο, προϋπολογισμού 300.000 ευρώ, θα χρηματοδοτηθεί από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 του Υπουργείου Πολιτισμού.
Πηγή φωτογραφίας: ΥΠΠΟ