«Η πρόληψη και η άμεση επέμβαση αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα απέναντι στις πυρκαγιές», υπογράμμισε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό «OPEN». Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στη φετινή αντιπυρική περίοδο, την επιχειρησιακή ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού, τις αιτίες των πυρκαγιών, την αυστηροποίηση των ελέγχων και τον σχεδιασμό για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στην κλιματική κρίση.
Ο υπουργός επισήμανε ότι το μεγαλύτερο κύμα ενάρξεων πυρκαγιών σημειώνεται από το μεσημέρι έως το απόγευμα, με αιχμή το διάστημα 15:00-17:00. Όπως ανέφερε, «στατιστικά περιμένουμε τις ενάρξεις εκεί από το μεσημέρι και μετά, μέχρι το απόγευμα 17:00 η ώρα», προσθέτοντας πως «έχουμε ένα μπαράζ ενάρξεων» κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, κάτι που καθιστά κρίσιμη τη διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα του μηχανισμού.
Αναφερόμενος στην αυξημένη συχνότητα πυρκαγιών στην Κεντρική Μακεδονία, ο κ. Τουρνάς τόνισε ότι η περιοχή προβληματίζει ιδιαίτερα το υπουργείο, καθώς καταγράφεται σημαντικός αριθμός ενάρξεων από το Κιλκίς έως τη Θεσσαλονίκη. «Μας προβληματίζει και εμάς», σημείωσε, εξηγώντας πως έχει ενισχυθεί το τοπικό ΑΚΑΕΕ με στελέχη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού για να εντοπιστούν τα αίτια. Πολλές υποθέσεις έχουν ήδη εξιχνιαστεί, ενώ αρκετές πυρκαγιές οφείλονται σε ανθρώπινη αμέλεια, όπως θερμές εργασίες ή απρόσεκτες ενέργειες, με χαρακτηριστικά παραδείγματα στο Ωραιόκαστρο και το Καλοχώρι.
Από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου έχουν εκδηλωθεί περίπου 1.700 πυρκαγιές, αριθμός υψηλός αλλά μειωμένος κατά 20% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας. Ο υπουργός εξήγησε ότι όσο αυξάνεται ο αριθμός των ταυτόχρονων ενάρξεων, τόσο δυσκολότερο γίνεται το έργο του μηχανισμού, καθώς απαιτείται διάσπαση των δυνάμεων.
Επιχειρησιακή ετοιμότητα και τεχνολογική υποστήριξη
Ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται, σύμφωνα με τον κ. Τουρνά, σε πολύ υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα, ειδικά στις περιοχές με υψηλό ή πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς. «Ο μηχανισμός είναι σε ύψιστη ετοιμότητα», είπε, επισημαίνοντας ότι οι πυροσβεστικές περιπολίες αναπτύσσονται διαρκώς, ενώ drones και εναέρια μέσα, όπως Air Tractor και ελικόπτερα, πραγματοποιούν συνεχή επιτήρηση και μπορούν να επέμβουν άμεσα. «Η προσπάθεια είναι να αντιμετωπίζονται οι ενάρξεις σε πρώτο χρόνο», τόνισε, ώστε οι περισσότερες πυρκαγιές να τίθενται υπό έλεγχο μέσα στην ίδια ημέρα.
Εκπαίδευση και αλλαγή κουλτούρας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στην ανάγκη αλλαγής κουλτούρας απέναντι στις φυσικές καταστροφές. «Αυτό θα πρέπει να ξεκινήσει από τα θρανία», ανέφερε, εξηγώντας ότι το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συνεργάζεται με το Υπουργείο Παιδείας για πρόγραμμα εκπαίδευσης εκπαιδευτικών. Στόχος είναι η εισαγωγή μαθήματος για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, όπως πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμοί. Έχουν ήδη συγκροτηθεί ομάδες εργασίας και έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση του προγράμματος.
Αυστηροποίηση ελέγχων και νέες τεχνολογίες
Ο κ. Τουρνάς σημείωσε ότι έχει ενισχυθεί η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και τα 37 Ανακριτικά Κλιμάκια, ώστε να εντοπίζονται οι υπεύθυνοι και να οδηγούνται άμεσα στη Δικαιοσύνη. Ανέφερε το παράδειγμα της πυρκαγιάς στο Μελιδοχώρι Ηρακλείου, όπου ο υπαίτιος εντοπίστηκε και συνελήφθη αυθημερόν, ενώ του επιβλήθηκε πρόστιμο 9.000 ευρώ. Παράλληλα, περιέγραψε πώς εκδηλώθηκε δεύτερη πυρκαγιά στην ίδια περιφερειακή ενότητα, γεγονός που επέβαλε την ανακατανομή δυνάμεων, αναδεικνύοντας το επιχειρησιακό κόστος κάθε πυρκαγιάς από αμέλεια.
Αναφορικά με την ενίσχυση των εναέριων μέσων, ο υπουργός δήλωσε ότι η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα παραλάβει τα νέα Canadair το 2028, ενώ έως το 2031 θα έχουν παραδοθεί επτά αεροσκάφη νέας γενιάς. Πρόκειται για υπερσύγχρονα αεροσκάφη με ψηφιακά συστήματα, αυξημένη χωρητικότητα νερού και δυνατότητα νυχτερινής μετακίνησης.
Πρόληψη και χρηματοδότηση δράσεων
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στις μεσογειακές χώρες, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεχούς επένδυσης στην πρόληψη. Επισήμανε τους καθαρισμούς καύσιμης ύλης, την προστασία των μικτών ζωνών και τη συνέχιση των παρεμβάσεων μέσω του προγράμματος ANTINERO. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν διατεθεί 665 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για καθαρισμούς δασών, διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων.
Κλείνοντας, ο υπουργός εξήρε το έργο των πυροσβεστών, των 5.500 εθελοντών Πολιτικής Προστασίας, των δήμων, των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων, τονίζοντας ότι πρόκειται για «έναν μηχανισμό που σταδιακά ενισχύεται και παίρνει τη μορφή που πρέπει να πάρει έτσι ώστε να μπορούμε να παλεύουμε τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, τις φυσικές καταστροφές».