Έλεγχοι με drones, δορυφορικές λήψεις και νέες διαδικασίες οριοθέτησης αιγιαλού και παραλίας εισάγονται στο πλαίσιο των αλλαγών που τίθενται άμεσα σε εφαρμογή, με στόχο την επιτάχυνση των αποφάσεων και την απλοποίηση των διαδικασιών για ιδιοκτήτες, επενδυτές και επιχειρήσεις. Παράλληλα, θεσπίζονται νέοι κανόνες για τις παραχωρήσεις απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας σε επιχειρήσεις, Δήμους και σωματεία.
Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Καρατσώλη, Δικηγόρο, Δρ στο Δίκαιο Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας της δικηγορικής εταιρίας «DTK Law Firm», «οι νέες ρυθμίσεις δεν μεταβάλλουν τον βασικό πυρήνα του ισχύοντος πλαισίου αλλά αποσκοπούν στην αντιμετώπιση πρακτικών ζητημάτων, εισάγοντας βελτιώσεις στη διαδικασία οριοθέτησης, στις παραχωρήσεις απλής χρήσης, στους ελέγχους και στις διοικητικές κυρώσεις καθώς και ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις για το έτος 2026».
Όπως σημειώνει ο ίδιος, «οι αλλαγές επικεντρώνονται στην επιτάχυνση των διαδικασιών οριοθέτησης και παραχώρησης, στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για αποτελεσματικότερους ελέγχους και στην επίλυση πρακτικών ζητημάτων που αναδείχθηκαν κατά την πρώτη περίοδο εφαρμογής του νόμου».
Τεχνολογικοί έλεγχοι με drones και δορυφόρους
Οι παραβάσεις στον αιγιαλό και την παραλία θα τεκμηριώνονται πλέον μέσω drones, τηλεπισκόπησης και δορυφορικών λήψεων, διευρύνοντας το πλαίσιο των ελέγχων με απομακρυσμένα μέσα. Τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα μπορούν να συντάσσουν πόρισμα με βάση φωτογραφική τεκμηρίωση εξ αποστάσεως, χωρίς να απαιτείται επιτόπια αυτοψία.
Η ρύθμιση στοχεύει στην επιτάχυνση των ελέγχων σε εκτεταμένες παράκτιες περιοχές, όπου οι επιτόπιες αυτοψίες είναι χρονοβόρες. «Όταν η παράβαση τεκμηριώνεται επαρκώς με τεχνολογικά μέσα, δεν απαιτείται επιτόπια αυτοψία, γεγονός που επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία», υπογραμμίζει ο κ. Καρατσώλης.
Νέα διαδικασία οριοθέτησης αιγιαλού και παραλίας
Αλλάζει η διοικητική διαδικασία οριοθέτησης αιγιαλού, παραλίας και παλαιού αιγιαλού, με επιδίωξη την απλοποίηση και επιτάχυνση των αποφάσεων. Ο καθορισμός των ορίων θα γίνεται από Επιτροπή σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η Επιτροπή θα απαρτίζεται από τον προϊστάμενο της Κτηματικής Υπηρεσίας, μηχανικό, εκπρόσωπο της Λιμενικής Αρχής, γεωλόγο και υπάλληλο της Διεύθυνσης Χωροταξίας και Περιβάλλοντος. Προβλέπεται δυνατότητα σύστασης δεύτερης επιτροπής, ώστε να επιταχύνεται η εξέταση των υποθέσεων.
Για την οριοθέτηση θα χρησιμοποιούνται τα ορθοφωτογραφικά υπόβαθρα του Ελληνικού Κτηματολογίου, ενώ οι αποφάσεις θα δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και στην ιστοσελίδα του υπουργείου Οικονομικών.
Νέοι κανόνες παραχώρησης σε επιχειρήσεις και δήμους
Το πλαίσιο για την απλή χρήση αιγιαλού και παραλίας αλλάζει, επηρεάζοντας ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, camping, καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, ναυταθλητικά σωματεία, Δήμους και Δημοτικές Ανώνυμες Εταιρείες.
Η παραχώρηση σε όμορες επιχειρήσεις και ναυταθλητικά σωματεία συνεχίζει να γίνεται χωρίς δημοπρασία, με διάρκεια από ένα έως τρία έτη. Αντίστοιχο καθεστώς ισχύει πλέον και για τους Δήμους, με δυνατότητα παραχώρησης έως τριών τμημάτων αιγιαλού ή παραλίας, χωρίς δικαίωμα περαιτέρω εκμίσθωσης.
Προβλέπεται επίσης προσωρινή παραχώρηση για επιχειρήσεις και σωματεία με εκκρεμείς αιτήσεις, με την καταβολή παραβόλου ίσου με το πρόστιμο αυθαίρετης κατάληψης. Σε περίπτωση έγκρισης, το ποσό συμψηφίζεται με το αντάλλαγμα.
Μεταβατικές ρυθμίσεις για το καλοκαίρι του 2026
Για τη θερινή περίοδο του 2026, επιχειρήσεις και ναυταθλητικά σωματεία που είχαν παραχώρηση το 2025 και υπέβαλαν εμπρόθεσμα νέα αίτηση, μπορούν να συνεχίσουν νόμιμα τη δραστηριότητά τους έως το τέλος του έτους. Η ρύθμιση αφορά όμορες επιχειρήσεις όπως ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.
Απαιτείται υπεύθυνη δήλωση και καταβολή προσωρινού ανταλλάγματος ίσου με το προηγούμενο ετήσιο αντάλλαγμα. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης, επιβάλλεται πρόστιμο τετραπλάσιου ύψους και πενταετής αποκλεισμός από παραχωρήσεις.
Ειδική μέριμνα για πληγείσες επιχειρήσεις από την κακοκαιρία Daniel
Ειδικό καθεστώς θεσμοθετήθηκε για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που επλήγησαν από την κακοκαιρία Daniel. Οι δικαιούχοι μπορούν να συμμετέχουν ξανά στις διαδικασίες παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας, ακόμη κι αν είχαν προηγουμένως αποκλειστεί λόγω διοικητικών κυρώσεων.
Οι κυρώσεις αποκλεισμού παύουν να ισχύουν, ενώ για το 2026 οι αιτήσεις παραχώρησης μπορούν να υποβάλλονται οποτεδήποτε στις αρμόδιες Κτηματικές Υπηρεσίες, σε έντυπη μορφή.