Δεν φορούν κράνος πιλότου ούτε βρίσκονται μέσα σε αεροσκάφος, όμως τα χέρια τους είναι διαρκώς πάνω στο χειριστήριο και τα μάτια τους παρακολουθούν εικόνες από ψηλά. Είναι οι νέοι χειριστές Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΗΕΑ), γνωστών ως drones, του Ελληνικού Στρατού. Πρόκειται για στελέχη που εκπαιδεύονται σε ένα πεδίο όπου η τεχνολογία επανακαθορίζει καθημερινά τους κανόνες της μάχης.
Η εκπαίδευσή τους δεν περιορίζεται στον χειρισμό ενός drone, αλλά αφορά τη δημιουργία μιας νέας επιχειρησιακής ικανότητας. Η ακρίβεια, η ψυχραιμία υπό πίεση και η ταχύτητα λήψης αποφάσεων συνδυάζονται με τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας.
Στο Κέντρο Επιχειρήσεων Προσομοίωσης (ΚΠΕ) «ΙΑΝΟΣ», οι εκπαιδευόμενοι ξεκινούν με εξομοιωτές και εμπορικά διαθέσιμα συστήματα, προτού περάσουν σε πιο σύνθετες πλατφόρμες, ακόμη και σε ΗΕΑ που αναπτύσσονται και κατασκευάζονται από τον Ελληνικό Στρατό.
Το Κέντρο προσφέρει εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, βοηθώντας τα στελέχη να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας εποχής, όπου η τεχνολογία αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού και της εκτέλεσης επιχειρήσεων.
Η νέα γενιά χειριστών του Ελληνικού Στρατού
Η επίσκεψη του ΑΠΕ-ΜΠΕ στο στρατόπεδο όπου διεξάγονται τα σχολεία εκπαίδευσης χειριστών αποκαλύπτει το νέο πρόσωπο του σύγχρονου Ελληνικού Στρατού. Ένας στρατός που επενδύει στην τεχνολογία, την εκπαίδευση και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων.
Κατά την ενημέρωση στο Κέντρο, ο εκπρόσωπος Τύπου της ΑΣΔΙΘ, Αντισυνταγματάρχης (ΠΒ) Παναγιώτης Μιχαηλίδης, παρουσίασε το πλαίσιο αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών από τις Ένοπλες Δυνάμεις και τη σημασία της προσαρμογής στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Όπως ανέφερε ο διευθυντής του Κέντρου, «στόχος μας είναι να προετοιμάσουμε τον χειριστή όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένα, ώστε να μπορεί να επιχειρεί με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα». Στη σχολή πραγματοποιούνται σχολεία χειριστών ΗΕΑ Κλάσης Ι, καθώς και πιο εξειδικευμένα προγράμματα, όπως στα συστήματα με υποβοήθηση χειρισμού και στα ΗΕΑ τύπου FPV (First Person View).
Ο χειριστής FPV φορά ειδικά γυαλιά και βλέπει σε πραγματικό χρόνο την εικόνα που καταγράφει η κάμερα του drone, σαν να βρίσκεται μέσα σε αυτό. Η διαδικασία απαιτεί υψηλό επίπεδο δεξιοτήτων και συγκέντρωσης.
Η διαδικασία επιλογής και εκπαίδευσης
Η επιλογή των εκπαιδευόμενων γίνεται από τις μονάδες τους, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες και το επίπεδο ετοιμότητας. Οι υποψήφιοι αξιολογούνται τόσο σε γνώσεις όσο και σε προσωπικές δεξιότητες. «Ο χειρισμός ενός ΗΕΑ αποτελεί μια ιδιαίτερη ικανότητα και δεν ανταποκρίνονται όλοι με τον ίδιο τρόπο», τονίζει ο διευθυντής του ΚΠΕ.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, όπως εξηγεί, είναι ο χειρισμός να γίνει δεύτερη φύση. «Όλες οι κινήσεις πρέπει να είναι αυτόματες, ώστε η προσοχή να επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αποστολή», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η χρήση ενός drone για ψυχαγωγία δεν συγκρίνεται με τις απαιτήσεις ενός στρατιωτικού ΗΕΑ. Ο στρατιωτικός χειριστής επιχειρεί σε περιβάλλον υψηλών απαιτήσεων, όπου η ακρίβεια, η ταχύτητα και η αξιολόγηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο είναι κρίσιμες.
Τα στάδια εκπαίδευσης
Η εκπαίδευση ξεκινά με βασικά συστήματα και αρχές ασφαλούς πτήσης, ενώ σταδιακά εξελίσσεται σε πιο απαιτητικές διαδικασίες. «Η πρώτη επαφή γίνεται μέσω του εξομοιωτή», αναφέρει εκπαιδευτής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Ακολουθούν πραγματικές πτήσεις με μικρά εμπορικά ΗΕΑ, που προσφέρουν ασφάλεια και χαμηλό κόστος συντήρησης.
Στόχος είναι η ανάπτυξη της «μυϊκής μνήμης» και η αυτοματοποίηση των κινήσεων. Στη συνέχεια, οι εκπαιδευόμενοι περνούν στα ΗΕΑ FPV, τα οποία δεν διαθέτουν βοηθήματα όπως σταθεροποίηση ή GPS Assist, καθιστώντας την εκπαίδευση πιο απαιτητική.
Η εκπαίδευση ολοκληρώνεται σε στίβο εμποδίων και στο πεδίο βολής, όπου χρησιμοποιούνται μεγαλύτερα συστήματα, πολλά εκ των οποίων κατασκευάζονται από τον Ελληνικό Στρατό.
Οι άνθρωποι πίσω από τα χειριστήρια
Οι νέοι χειριστές περιγράφουν μια απαιτητική διαδικασία που απαιτεί συγκέντρωση, ψυχραιμία και συνεχή εξάσκηση. Εικοσάχρονη εκπαιδευόμενη, ΕΟ Στρατιώτης, αναφέρει: «Δεν πρόκειται απλώς για μέσο επιτήρησης, αλλά για σύστημα που συμβάλλει ουσιαστικά στην εκτέλεση μιας αποστολής».
Άλλος εκπαιδευόμενος, ΕΟ Στρατιώτης, υπογραμμίζει την ευθύνη που φέρει ο χειριστής ΗΕΑ: «Οι φίλιες δυνάμεις βασίζονται στις πληροφορίες και στην υποστήριξη που παρέχουμε». Όπως επισημαίνει, η ενασχόλησή του με βιντεοπαιχνίδια συνέβαλε στην ανάπτυξη αντανακλαστικών και συντονισμού.
Η τεχνολογία που μεταμορφώνει τις επιχειρήσεις
Η εξέλιξη των ΗΕΑ αποτυπώνει τη ραγδαία μεταβολή του επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Ο εκπαιδευτής Επιλοχίας Κ.Μ. σημειώνει ότι η τεχνολογία των ΗΕΑ και των αντιμέτρων εξελίσσεται με εντυπωσιακή ταχύτητα. «Σχεδόν κάθε δύο μήνες βλέπουμε σημαντικές αλλαγές στο πεδίο επιχειρήσεων», αναφέρει.
Τα σύγχρονα ΗΕΑ χρησιμοποιούνται για αναγνώριση, επιτήρηση και στοχοποίηση, επηρεάζοντας καθοριστικά την έκβαση των επιχειρήσεων. «Η ανάγκη για συνεχή εκπαίδευση είναι δεδομένη», τονίζει ο διευθυντής του ΚΠΕ, επισημαίνοντας ότι υπάρχει σχεδιασμός ώστε οι χειριστές να διατηρούν διαρκή επαφή με το αντικείμενο.
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός σύγχρονου στρατού που προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της εποχής. Η τεχνολογία, η εκπαίδευση και η ανθρώπινη ικανότητα συνθέτουν ένα νέο μοντέλο επιχειρησιακής προετοιμασίας, όπου τα drones δεν αποτελούν απλώς εργαλείο, αλλά νέο τρόπο αντίληψης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.