ΥΠΕΝ: 13 βασικές ερωτήσεις-απαντήσεις για το νομοσχέδιο ύδατος

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) έδωσε στη δημοσιότητα αναλυτικές ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το νέο νομοσχέδιο για τα ύδατα, το οποίο στοχεύει στη ριζική αναμόρφωση του τρόπου διαχείρισης των υδάτινων πόρων στη χώρα.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η μεταρρύθμιση έρχεται να αντιμετωπίσει τον έντονο κατακερματισμό που χαρακτηρίζει σήμερα τη διαχείριση του νερού στην Ελλάδα. Περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς διαχειρίζονται ζητήματα ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένο λειτουργικό κόστος, μη βιώσιμους οργανισμούς και ελλιπή επενδυτική δυνατότητα. Παράλληλα, ο κατακερματισμός αυτός στερεί τη δυνατότητα ενιαίου εθνικού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Η νέα δομή διαχείρισης

Με το νομοσχέδιο επεκτείνεται η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ σε όλη την ηπειρωτική Αττική, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Εύβοια, ενώ για πρώτη φορά της ανατίθεται και η ευθύνη της άρδευσης. Αντίστοιχα, διευρύνεται η αρμοδιότητα της ΕΥΑΘ σε ολόκληρες τις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Στόχος είναι η ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού, με οικονομίες κλίμακας και στρατηγικό σχεδιασμό προς όφελος όλων των χρηστών.

Η διεύρυνση των δύο δημόσιων παρόχων συνοδεύεται από την απορρόφηση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης-Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), τμημάτων ύδρευσης/αποχέτευσης των ΟΤΑ και Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΟΕΒ). Το κράτος καλύπτει τουλάχιστον το 75% των χρεών των απορροφούμενων ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, με συνολικό πακέτο χρηματοδότησης που αγγίζει τα 400 εκατ. ευρώ.

Διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα

Το ΥΠΕΝ τονίζει ότι η μεταρρύθμιση ενισχύει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού. Η ενίσχυση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ ως βασικών δημόσιων πυλώνων αποτελεί στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης, που διασφαλίζει ότι το νερό θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, με υψηλής ποιότητας υπηρεσίες για όλους τους πολίτες. Επιπλέον, περιοχές που σήμερα εξυπηρετούνται από ιδιωτικά δίκτυα θα αποκτήσουν δημόσιες υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, με πλήρεις ποιοτικούς ελέγχους.

Έργα και χρηματοδότηση

Η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δράσεων που περιλαμβάνει την πρώτη Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα και 103 έργα υποδομής σε 62 δήμους, συνολικού προϋπολογισμού 141,9 εκατ. ευρώ. Τα έργα αφορούν αφαλατώσεις, αναβαθμίσεις δικτύων, νέες γεωτρήσεις και μονάδες επεξεργασίας νερού. Παράλληλα, προβλέπεται τρίτος κύκλος χρηματοδότησης έργων αντιμετώπισης λειψυδρίας ύψους 200 εκατ. ευρώ.

Οφέλη για πολίτες και τοπικές κοινωνίες

Η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι η μεταρρύθμιση θα οδηγήσει σε χαμηλότερα τιμολόγια και καλύτερες υπηρεσίες, χάρη στην ενιαία διαχείριση και την αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας. Παράλληλα, εξασφαλίζεται η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών μέσω ειδικών συντονιστών που θα λειτουργούν ως σύνδεσμοι μεταξύ των δήμων και των δύο παρόχων.

Οι εργαζόμενοι των ΔΕΥΑ μεταφέρονται στις νέες δομές με πλήρη διασφάλιση των εργασιακών τους δικαιωμάτων, ενώ η τιμή του νερού αναμένεται να παραμείνει στα σημερινά χαμηλά επίπεδα, με βάση την ανταποδοτικότητα και την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ.

Ποιότητα και άρδευση

Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ διαθέτουν σύγχρονες μονάδες επεξεργασίας νερού και λυμάτων, με συνεχή ποιοτικό έλεγχο σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες. Η εμπειρία και οι πόροι τους αποτελούν εγγύηση για την αξιόπιστη διαχείριση τόσο της ύδρευσης όσο και της άρδευσης. Για τρία χρόνια δεν προβλέπεται αύξηση στην τιμή του αρδευτικού νερού, ενώ η καλύτερη διαχείριση αναμένεται να οδηγήσει σε εξοικονόμηση πόρων και μείωση κόστους.

Η μεταρρύθμιση, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, αποτελεί μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με στόχο την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών ύδρευσης και άρδευσης, ανθεκτικές υποδομές και προστασία των φυσικών πόρων απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.