Πώς το Ισραήλ κατάφερε να μετατραπεί από καταναλωτή σε παραγωγό νερού, ποιο είναι το κλειδί της αγροτικής ανάπτυξης στην Ιρλανδία, πώς η Δανία στηρίζει την κτηνοτροφία της και ποιες στρατηγικές ακολουθεί η Ισπανία για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των αγροτικών προϊόντων της; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά παρουσιάστηκαν στη Διακομματική Κοινοβουλευτική Επιτροπή της Βουλής, η οποία μελετά τα προβλήματα και προτείνει λύσεις για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς εξελίξεις.
Στην Επιτροπή συμμετείχαν τέσσερις εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών και εταιρειών που ανέλυσαν θέματα όπως η διαχείριση νερού και άρδευσης, η εκπαίδευση και η έρευνα στη γεωργία, αλλά και η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων στην κτηνοτροφία. Οι εισηγητές ήταν οι Abed Masarwa («Netafim», Ισραήλ), Dr Stan Lalor («Teagasc», Ιρλανδία), Lisbeth Henricksen («SEGES Innovation», Δανία) και Elsa Sanchez Elizo («Agroseguro», Ισπανία).
Ισραήλ: Από καταναλωτής σε παραγωγός νερού
Ο Abed Masarwa από τη «Netafim» ανέφερε ότι η κρίση υδάτινων αποθεμάτων στις αρχές της δεκαετίας του 1990 οδήγησε το Ισραήλ στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών. Όπως εξήγησε, «στις αρχές του ‘90 τα υδάτινα αποθέματα έπεσαν κάτω από όλες τις κόκκινες γραμμές», γεγονός που επέβαλε άμεση δράση.
Η χώρα επένδυσε στην καινοτομία, αξιοποιώντας υφάλμυρα και ανακυκλωμένα ύδατα. Σήμερα, το 65% του νερού που χρησιμοποιείται στη γεωργία προέρχεται από επεξεργασμένα ύδατα, ενώ η χρήση φυσικών πηγών έχει μειωθεί δραστικά. Ο Masarwa τόνισε ότι «το 95% του νερού που χρησιμοποιείται στο Ισραήλ είναι από ανακυκλωμένες πηγές», επισημαίνοντας την αποτελεσματικότητα του συστήματος μικροάρδευσης που εξοικονομεί έως και 50% του νερού στη γεωργία.
Ιρλανδία: Ανθεκτικότητα και ανανέωση γενεών
Ο Dr Stan Lalor της «Teagasc» παρουσίασε τη νέα στρατηγική 2025-2028, που δίνει έμφαση στην ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την καινοτομία. Όπως σημείωσε, η βιωσιμότητα του περιβάλλοντος και η κοινωνική διάσταση της γεωργίας αποτελούν κεντρικούς άξονες.
Ο Lalor υπογράμμισε ότι «το 99% του οικογενειακού εισοδήματος των αγροτικών εκμεταλλεύσεων προέρχεται από άμεσες ενισχύσεις της ΕΕ». Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ανανέωσης γενεών, καθώς το 32,7% των αγροτών είναι άνω των 65 ετών. Η Ιρλανδία επενδύει σε εκπαιδευτικά προγράμματα και στη βιολογική γεωργία, με αυξανόμενη συμμετοχή γυναικών και νέων αγροτών.
Ισπανία: Δημόσιο-ιδιωτικό μοντέλο στην αγροτική ασφάλιση
Η Elsa Sanchez Elizo από την «Agroseguro» αναφέρθηκε στο ισπανικό σύστημα αγροτικής ασφάλισης, που βασίζεται στη συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. «Στη χώρα μας συμμετέχουν 15 ασφαλιστικές εταιρείες που καλύπτουν γεωργικούς και κτηνοτροφικούς κινδύνους», δήλωσε.
Το σύστημα διαθέτει 45 ασφαλιστικά προγράμματα και επιδοτείται κατά 45% από το κράτος. Η Sanchez Elizo επισήμανε ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί σημαντική πρόκληση, καθώς αυξάνονται οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, γεγονός που απαιτεί συνεχή προσαρμογή των ασφαλιστικών πολιτικών.
Δανία: Ψηφιακή γεωργία και καινοτομία
Η Lisbeth Henricksen, CEO του «SEGES Innovation», παρουσίασε το δανικό μοντέλο ψηφιακής γεωργίας. Όπως εξήγησε, στη Δανία λειτουργούν 14 ανεξάρτητες συμβουλευτικές εταιρείες που ανήκουν σε ενώσεις αγροτών, ενώ η χώρα έχει αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα συλλογής δεδομένων σε εθνικό επίπεδο.
«Η Δανία είναι η πρώτη χώρα που θεσπίζει φόρο άνθρακα στη γεωργία από το 2030», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι η μείωση εκπομπών μεθανίου μέσω καινοτόμων πρακτικών. Το σύστημα «Easy Cow» και η βάση δεδομένων «Farm Tracking» επιτρέπουν στους αγρότες να καταγράφουν ψηφιακά τη δραστηριότητά τους, βελτιώνοντας τη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων.
Η Henricksen υπογράμμισε ότι η Δανία προωθεί πλήρη ψηφιοποίηση της αγροτικής παραγωγής, ενσωματώνοντας τεχνητή νοημοσύνη για εξατομικευμένες συμβουλές και βιώσιμη διαχείριση, από το αγρόκτημα έως τον καταναλωτή.