Τα έσοδα από την εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού FuelEU Maritime αναμένεται να χρηματοδοτήσουν την πράσινη μετάβαση της ελληνικής ναυτιλίας και των λιμενικών υποδομών, σύμφωνα με διάταξη του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου του Υπουργείου Ανάπτυξης.
Το νομοσχέδιο, που θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση έως τις 29 Ιουνίου 2026, φέρει τον τίτλο «Ενδυνάμωση της προστασίας των καταναλωτών στους τομείς των συμβάσεων πιστώσεων, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των συμβάσεων που συνάπτονται εξ αποστάσεως, εκτός καταστήματος και ηλεκτρονικά - Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2023/2225, 2023/2673, 2024/825 και 2024/1799».
Ο Κανονισμός FuelEU Maritime αποτελεί βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη ναυτιλία. Σε αντίθεση με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών EU ETS, που επιβάλλει κόστος στις ναυτιλιακές εταιρείες ανά τόνο εκπομπών, το FuelEU Maritime αξιολογεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των καυσίμων και της ενέργειας που χρησιμοποιεί κάθε πλοίο.
Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε όλα τα εμπορικά πλοία άνω των 5.000 GT που προσεγγίζουν λιμένες της ΕΕ, ανεξαρτήτως σημαίας. Η συμμόρφωση αξιολογείται βάσει της μεθοδολογίας «well-to-wake», η οποία εξετάζει ολόκληρο τον κύκλο ζωής του καυσίμου, από την παραγωγή έως την κατανάλωση επί του πλοίου.
Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει εξαίρεση για σημαντικό μέρος της ακτοπλοΐας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029. Ωστόσο, γραμμές προς νησιά με πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων, καθώς και διεθνείς γραμμές όπως η Αδριατική, δεν καλύπτονται από αυτή την εξαίρεση και εμπίπτουν πλήρως στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, τα πρόστιμα που θα επιβάλλονται σε εταιρείες για μη συμμόρφωση με τους στόχους του FuelEU Maritime θα αποδίδονται στο Πράσινο Ταμείο. Οι πόροι αυτοί θα επαναχρηματοδοτούν δράσεις για την πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας και των λιμένων, μέσω ειδικού λογαριασμού που θα εξυπηρετεί αποκλειστικά τους στόχους του κανονισμού.
Οι υπόχρεες ναυτιλιακές εταιρείες θα καταβάλλουν τα πρόστιμα μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας FuelEU του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA). Η εξόφληση θα αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση του Εγγράφου Συμμόρφωσης FuelEU.
Χρηματοδότηση έργων και προτεραιότητες
Τα έσοδα θα διατίθενται μέσω ειδικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με έμφαση στη διαφάνεια, την αποδοτικότητα και την τεχνική ωριμότητα των έργων. Κριτήρια αξιολόγησης θα αποτελούν η συνάφεια με τους στόχους του FuelEU Maritime, η συμβατότητα με τις πολιτικές ενέργειας και κλίματος, καθώς και η οικονομική βιωσιμότητα και συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων.
Οι πόροι θα κατευθύνονται σε πέντε βασικούς άξονες: χρήση ανανεώσιμων και χαμηλών ανθρακούχων καυσίμων, ανάπτυξη τεχνολογιών μείωσης εκπομπών, υποδομές ανεφοδιασμού και ηλεκτροδότησης πλοίων από ξηράς (OPS), βελτίωση ενεργειακής απόδοσης και εκπόνηση μελετών και συμβουλευτικών έργων. Δικαιούχοι θα είναι πλοιοκτήτριες και διαχειρίστριες εταιρείες, φορείς λιμένων, δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
Έως 2% των ετήσιων εσόδων θα μπορεί να διατίθεται για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών του Πράσινου Ταμείου.
Διαφάνεια και έλεγχος
Το σχέδιο νόμου προβλέπει διοικητικά πρόστιμα από 5.000 έως 50.000 ευρώ για μη συμμόρφωση με τις διαδικαστικές υποχρεώσεις του FuelEU Maritime. Επιπλέον, το Υπουργείο Ναυτιλίας θα δημοσιεύει έως τις 30 Ιουνίου 2030 και ανά πενταετία έκθεση για τη διάθεση των εσόδων, τους δικαιούχους και τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια στη διαχείριση των πόρων της πράσινης μετάβασης της ναυτιλίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
