Τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας ως προϋπόθεσης για την ενίσχυση των επενδύσεων στις μεταφορές, τις υποδομές και τη συνδεσιμότητα ανέδειξε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, μιλώντας στη συνεδρία «The Next Wave of Connectivity: Emerging Investment Opportunities Across the Regions» της Συνόδου Επενδύσεων στις Μεταφορές (Transport Investment Summit), με συμμετοχή υπουργών από έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Απαντώντας σε ερώτηση για τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες στη συνδεσιμότητα και την εφοδιαστική αλυσίδα, ο κ. Δήμας τόνισε ότι η μεγαλύτερη ευκαιρία αφορά συνολικά τα Δυτικά Βαλκάνια, την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή. «Τις τελευταίες δεκαετίες η περιοχή μας έχει βιώσει εντάσεις, αστάθεια και αβεβαιότητα. Σήμερα έχουμε μια στρατηγική επιλογή: είτε να παραμείνουμε ευάλωτοι είτε να συνεργαστούμε για αμοιβαίο όφελος», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον υπουργό, στόχος της Συνόδου είναι η διερεύνηση τρόπων συνεργασίας που θα αποφέρουν κοινά οφέλη στις χώρες της περιοχής. Παράλληλα, επισήμανε ότι προτεραιότητα για την ελληνική κυβέρνηση αποτελεί η ανάπτυξη μεγάλων διαδρόμων μεταφορών που ενισχύουν τη διασύνδεση των χωρών, όπως ο Διάδρομος Δυτικών Βαλκανίων - Ανατολικής Μεσογείου και ο διάδρομος Βαλτικής - Μαύρης Θάλασσας - Αιγαίου.
«Εάν συμφωνήσουμε και προχωρήσουμε αποφασιστικά, θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε σημαντικές ευκαιρίες όχι μόνο για επενδύσεις, αλλά και για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της ειρήνης στην περιοχή», υπογράμμισε ο κ. Δήμας. Τόνισε επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης, του ανθρώπινου δυναμικού και της συνεργασίας, προκειμένου να επιτευχθεί αποτελεσματικός περιφερειακός συντονισμός.
Η στρατηγική της Μολδαβίας για ένταξη στο ευρωπαϊκό δίκτυο
Τη στρατηγική της Μολδαβίας για ενίσχυση της συνδεσιμότητας με την ΕΕ παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Υποδομών και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Βλαντίμιρ Μπολέα. Όπως ανέφερε, η χώρα απέκτησε το 2022 καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ και πρόσφατα άνοιξε το πρώτο κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Ο κ. Μπολέα επισήμανε ότι στόχος είναι η διασύνδεση των οδικών, σιδηροδρομικών και λιμενικών υποδομών με το ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, προωθώντας έργα όπως ο αυτοκινητόδρομος και η ηλεκτροκίνητη γραμμή από το Ουνγκένι έως το Κισινάου. Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη σύνδεση με την Οδησσό και στην ανάπτυξη των ποτάμιων λιμένων στον Δούναβη και τον Προύθο.
Η ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και οι νέοι διάδρομοι μεταφορών
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης Κοινοτήτων και Εδαφών της Ουκρανίας, Σερχίι Ντερκάτς, υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου ευρωπαϊκού χάρτη μεταφορών μετά τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις που προκάλεσε ο πόλεμος. Όπως ανέφερε, προτεραιότητα αποτελεί η ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρόμων και η ενίσχυση των «Διαδρόμων Αλληλεγγύης» που συνδέουν την Ουκρανία με τη Μολδαβία, τη Ρουμανία, την Ελλάδα και τα Δυτικά Βαλκάνια.
Τόνισε επίσης ότι η Ουκρανία επενδύει στον εκσυγχρονισμό των συνοριακών διελεύσεων και στην προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω ΣΔΙΤ για έργα σε λιμάνια, οδικές και σιδηροδρομικές υποδομές. «Η ανασυγκρότηση της Ουκρανίας δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση των ζημιών, αλλά και τη δημιουργία ενός νέου, πιο ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού συστήματος υποδομών και μεταφορών», ανέφερε.
Η σημασία της συνοχής στους διαδρόμους μεταφορών
Ο πρόεδρος της International Road Federation και διευθύνων σύμβουλος της Aegean Motorway, Δημήτρης Μανταλόζης, αναφέρθηκε στη σημασία ολοκληρωμένων διαδρόμων μεταφορών. Υπογράμμισε ότι η εμπορική βιωσιμότητα ενός διαδρόμου εξαρτάται από τη συνοχή και τη διασύνδεση λιμένων, οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών. Επισήμανε επίσης ότι η επιτυχία των έργων κρίνεται από τη μακροχρόνια αξιοπιστία και τη συντήρησή τους.
Περιφερειακή συνδεσιμότητα και διοικητικά εμπόδια
Η υπουργός Κατασκευών, Μεταφορών και Υποδομών της Σερβίας, Αλεξάνδρα Σοφρόνιεβιτς, τόνισε ότι η Σερβία υλοποιεί επενδυτικό πρόγραμμα έως το 2035, με έμφαση σε νέους αυτοκινητοδρόμους και αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου. Επεσήμανε ωστόσο ότι η ανάπτυξη υποδομών πρέπει να συνοδεύεται από στενότερη συνεργασία και αποτελεσματική διαχείριση των συνόρων.
«Τίποτα δεν μπορεί να επιτευχθεί αποσπασματικά. Μαζί μπορούμε να πετύχουμε μεγάλους στόχους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ψηφιακές λύσεις για ταχύτερες μεταφορές
Ο διευθυντής της Milsped Greece, Μιχάλης Βιρίδης, επεσήμανε ότι οι καθυστερήσεις και τα διοικητικά εμπόδια στις διεθνείς μεταφορές παραμένουν κρίσιμη πρόκληση. Τόνισε την ανάγκη αξιοποίησης ψηφιακών τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και το blockchain, για την επιτάχυνση των διασυνοριακών μεταφορών και τη μείωση του κόστους.
Η πρόκληση των υποδομών στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη
Ο υπουργός Επικοινωνιών και Μεταφορών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Έντιν Φόρτο, υπογράμμισε ότι η έλλειψη ώριμων έργων και επενδύσεων στον σιδηρόδρομο αποτελεί βασικό εμπόδιο για τη συνδεσιμότητα της χώρας. Κάλεσε τους ευρωπαϊκούς φορείς να στηρίξουν περισσότερο την ωρίμανση έργων, σημειώνοντας ότι πάνω από 1.000 χλμ. σιδηροδρομικού δικτύου χρειάζονται αναβάθμιση.
Οι επιχειρήσεις ζητούν σταθερότητα και προβλεψιμότητα
Η διευθύντρια Επιχειρησιακής Ανάπτυξης του Οικονομικού Επιμελητηρίου Βόρειας Μακεδονίας, Τατιάνα Στέρτζοβα Ντούσκοβσκα, επεσήμανε ότι η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων εξαρτάται από τα δίκτυα μεταφορών και logistics. Ο ιδιωτικός τομέας, όπως ανέφερε, είναι έτοιμος να συμβάλει στην ενίσχυση της περιφερειακής συνδεσιμότητας, εφόσον διασφαλιστεί προβλεψιμότητα και σταθερότητα.
«Το βασικό ερώτημα που θέτουν οι επενδυτές είναι κατά πόσο μπορούν να προβλέψουν ποιοι θα είναι οι κανόνες του παιχνιδιού τα επόμενα 10 ή 20 χρόνια», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η εμπιστοσύνη αποτελεί κλειδί για την προσέλκυση νέων επενδύσεων στην περιοχή.