Η Αθήνα προχώρησε σε επίσημο διάβημα διαμαρτυρίας προς το Κίεβο τόσο σε προφορικό όσο και σε γραπτό επίπεδο, στις 28 και 29 Μαΐου, όπως ανακοίνωσε η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, κατά την ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών.
Στο διάβημα επισημαίνεται ότι «το μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που εντοπίστηκε στα ελληνικά χωρικά ύδατα έθεσε σε σοβαρό κίνδυνο τη θαλάσσια κυκλοφορία και θα μπορούσε να έχει προκαλέσει απώλειες αθώων πολιτών, καθώς και ανυπολόγιστη περιβαλλοντική ζημία».
Η Αθήνα υπογράμμισε ότι «με τη μεταφορά πολεμικών επιχειρήσεων στη Μεσόγειο, σε μεγάλη απόσταση από το πραγματικό μέτωπο του πολέμου, διακυβεύεται η εθνική μας ασφάλεια και η εθνική μας οικονομία υφίσταται καθοριστικό πλήγμα». Παράλληλα, τόνισε πως «το δικαίωμα στην αυτοάμυνα της Ουκρανίας δεν μπορεί να δικαιολογήσει τέτοιου είδους ενέργειες», καλώντας την Ουκρανία να απόσχει από παρόμοιες πράξεις στο μέλλον.
Η κα Ζωχιού ανέφερε ότι, μετά την ολοκλήρωση της σχετικής έρευνας, ο υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, επικοινώνησε με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και έθεσε το ζήτημα στον Ουκρανό ομόλογό του στο περιθώριο της συνάντησης «Gymnich» στη Λεμεσό.
Ελληνική στήριξη στη σταθερότητα του Λιβάνου
Αναφερόμενη στις εξελίξεις στον Λίβανο, η κα Ζωχιού δήλωσε πως η Ελλάδα συμμετείχε στο αίτημα για την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ την 1η Ιουνίου. Το Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία του για τις συγκρούσεις και την κατάληψη του Κάστρου Beaufort, που σηματοδοτεί επικίνδυνη κλιμάκωση.
Η Αθήνα καλεί σε καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και άμεση παύση των εχθροπραξιών, επιμένοντας στην πλήρη εφαρμογή του Ψηφίσματος 1701 του ΟΗΕ. Παράλληλα, υποστηρίζει τη συνέχιση των συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου στην Ουάσιγκτον.
Η Ελλάδα έχει αποστείλει τρεις τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας στη Βηρυτό και προγραμματίζει περαιτέρω δράσεις, συμπεριλαμβανομένης οικονομικής συνδρομής μέσω του ΠΟΥ για τη στήριξη του νοσοκομείου Αγίου Γεωργίου. «Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις προσπάθειες του Προέδρου Αούν και της κυβέρνησης του Λιβάνου», τόνισε η ίδια.
Διπλωματικές επαφές και διεθνείς πρωτοβουλίες
Η κα Ζωχιού ανακοίνωσε ότι ο κ. Γεραπετρίτης θα υποδεχθεί στις 8 Ιουνίου τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων, κ.κ. Θεόφιλο Γ΄, για συζητήσεις σχετικά με τη συνεργασία Ελλάδας - Πατριαρχείου και τη στήριξη της χριστιανικής παρουσίας στα Ιεροσόλυμα.
Στο πλαίσιο της Άτυπης Συνάντησης των ΥΠΕΞ της ΕΕ «Gymnich» στη Λεμεσό, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αντάλλαξε απόψεις με Ευρωπαίους και διεθνείς ομολόγους για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τις επιπτώσεις του πολέμου στη ναυσιπλοΐα και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η Ελλάδα υπογράμμισε την ανάγκη για συνέχιση της εκεχειρίας και ενίσχυση της διπλωματίας ως οδού προς τη βιώσιμη ειρήνη.
Η κα Ζωχιού επισήμανε ότι «η εξάρτηση σε στρατηγικούς τομείς, όπως η αμυντική παραγωγή και η ενέργεια, μπορεί να καταστήσει την Ευρώπη ευάλωτη», προσθέτοντας πως «η στρατηγική αυτονομία αποτελεί αναγκαία συνθήκη για τον γεωπολιτικό ρόλο της ΕΕ».
Δυτικά Βαλκάνια και περιφερειακές πρωτοβουλίες
Η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων είναι στρατηγική προτεραιότητα για την Ελλάδα και την ΕΕ. Αναφέρθηκε επίσης στο επεισόδιο στη Σβέρνιτσα της Αλβανίας, όπου τραυματίστηκε Έλληνας πολίτης, σημειώνοντας ότι η ελληνική πρεσβεία στα Τίρανα προέβη σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες και ζήτησε τη διαλεύκανση του περιστατικού.
Ο υπουργός Εξωτερικών πρόκειται να επισκεφθεί τη Σερβία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο τον Ιούνιο, με στόχο την ενίσχυση της στήριξης της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή πορεία των χωρών αυτών. Επίσης, θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής της Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης στη Σόφια.
Ενίσχυση σχέσεων με Λιβύη και Παναμά
Η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου θα ηγηθεί της ελληνικής αντιπροσωπείας στις τεχνικές συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με τη Λιβύη στις 10 Ιουνίου στην Τρίπολη. Η Ελλάδα δίνει προτεραιότητα στην οριοθέτηση της ΑΟΖ με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Την ίδια ημέρα, ο κ. Γεραπετρίτης θα υποδεχθεί τον ΥΠΕΞ του Παναμά, στο πλαίσιο της επίσκεψης του Προέδρου του Παναμά στην Αθήνα, με στόχο την ενίσχυση των διμερών σχέσεων, ιδίως στον τομέα της ναυτιλίας και της θαλάσσιας ασφάλειας.
Ανοιχτοί δίαυλοι με την Τουρκία
Απαντώντας σε ερωτήσεις για το δημοσιευμένο νομοσχέδιο περί «Γαλάζιας Πατρίδας», η κα Ζωχιού ανέφερε ότι δεν υπάρχει επίσημη τοποθέτηση από την Τουρκία και πως η Ελλάδα «είναι προετοιμασμένη για κάθε πιθανό σενάριο». Υπογράμμισε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί, στο πλαίσιο των αρχών της καλής γειτονίας.