Η Ελλάδα εισέρχεται σε τροχιά εφαρμογής ενός νέου αυστηρού πλαισίου που περιορίζει την πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με πλήρη ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027. Πρόκειται για μία από τις πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις στην Ευρώπη για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, τα αποκαλυπτήρια της οποίας έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Η πρωτοβουλία αυτή ανοίγει έναν ευρύ διάλογο γύρω από την ανάγκη να περιοριστεί η ανεξέλεγκτη χρήση των social media, που απομακρύνει τα παιδιά από ένα φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον.
Η νέα ρύθμιση εντάσσεται στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο και συνδέεται άμεσα με τον Digital Services Act, το πλαίσιο που καθορίζει τους κανόνες λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως τόνισαν οι υπουργοί 'Ακης Σκέρτσος (Επικρατείας), 'Αδωνις Γεωργιάδης (Υγείας) και Δημήτρης Παπαστεργίου (Ψηφιακής Διακυβέρνησης) κατά την παρουσίαση του πλαισίου στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, η παρέμβαση απαντά σε μια ήδη διαμορφωμένη πραγματικότητα: την εκτεταμένη παρουσία των παιδιών στα social media και τους κινδύνους που αυτή συνεπάγεται.
Από το 2027, ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok. Η εφαρμογή του μέτρου θα είναι σταδιακή, χωρίς αυτόματη διαγραφή υφιστάμενων λογαριασμών, προκειμένου να διασφαλιστεί ομαλή προσαρμογή.
Κεντρικό στοιχείο του νέου συστήματος αποτελεί η υποχρεωτική χρήση αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να εφαρμόσουν τεχνολογικά εργαλεία που θα διασφαλίζουν ότι οι χρήστες πληρούν το ηλικιακό όριο, ενώ μέσω της διαδικασίας επανεπαλήθευσης θα εντοπίζονται ψευδείς λογαριασμοί που θα αποκλείονται.
Η ευθύνη εφαρμογής μεταφέρεται κυρίως στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να ελέγχουν και να αποτρέπουν την πρόσβαση ανηλίκων κάτω των 15 ετών. Ο ρόλος του κράτους επικεντρώνεται στην εποπτεία και τον συντονισμό. Στην Ελλάδα, τον έλεγχο αναλαμβάνουν η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Σε περίπτωση παραβάσεων, οι ελληνικές αρχές θα ενεργοποιούν τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ελέγχου του DSA για την επιβολή κυρώσεων.
Καθοριστική είναι η συμβολή του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο έχει τον κεντρικό συντονισμό της στρατηγικής. Υπό την ευθύνη του Δημήτρη Παπαστεργίου, προωθείται ένα συνεκτικό μοντέλο που συνδυάζει τεχνολογικά εργαλεία, ρυθμιστική παρέμβαση και ενίσχυση της γονικής εποπτείας. Σε αυτό εντάσσεται και η ανάπτυξη του KidsWallet, εφαρμογής που λειτουργεί ως μέσο επιβεβαίωσης ηλικίας και εργαλείο ελέγχου για τους γονείς. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά προωθεί τη θέσπιση ενός ενιαίου «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Με πρωτοβουλία και σαφή πολιτική βούληση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η Ελλάδα έθεσε το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας... Σε αυτή την κατεύθυνση, η Ελλάδα πρωτοστατεί, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής απάντησης», δήλωσε ο κ. Παπαστεργίου.
Η νέα ρύθμιση δεν λειτουργεί ως «ψηφιακή απαγόρευση» αλλά ενισχύει τον ρόλο των γονέων, παρέχοντάς τους εργαλεία ελέγχου και καθοδήγησης. Το KidsWallet, η επιβεβαίωση ηλικίας και η παρακολούθηση της συμμόρφωσης αποτελούν βασικά στοιχεία της καθημερινής πρακτικής. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια, καθώς «χωρίς τη συνεργασία της οικογένειας, καμία ρύθμιση δεν μπορεί να είναι πλήρως αποτελεσματική».
Η ανάγκη για την παρέμβαση στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα που καταδεικνύουν ότι η υπερβολική χρήση των social media μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη των παιδιών. Μελέτες συνδέουν τη συχνή χρήση με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης, διαταραχές ύπνου και έκθεση σε φαινόμενα διαδικτυακής παρενόχλησης. Ο ψηφιακός εθισμός αναγνωρίζεται πλέον ως ζήτημα δημόσιας υγείας.
Το πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρό σύστημα κυρώσεων για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφωθούν, με πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών και ημερήσιες κυρώσεις μέχρι την πλήρη συμμόρφωση, ενώ δεν αποκλείονται και περιορισμοί λειτουργίας.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ευρωπαϊκή διαβούλευση εντός του 2026, ψήφιση της ρύθμισης μέσα στο ίδιο έτος και περίοδο προσαρμογής για τις εταιρείες, ώστε να αναπτύξουν τα απαραίτητα τεχνικά συστήματα. Η πλήρης εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναμένεται να σηματοδοτήσει μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι ανήλικοι αλληλεπιδρούν με το ψηφιακό περιβάλλον, αντιμετωπίζοντας πιο αποτελεσματικά «τη σιωπηλή πανδημία της νεολαίας μας» και μετατρέποντας την τεχνολογία σε «ψηφιακή ασπίδα».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
