Το υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, προχωρά στη συντήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη των κτηριακών καταλοίπων του Μεντρεσέ των Αθηνών.
Πρόκειται για ιστορικό διατηρητέο μνημείο, που περιλαμβάνει επίσης τμήματα του υστερορωμαϊκού τείχους και λοιπά ερείπια, με στόχο τη δημιουργία ενός οργανωμένου και επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας.
Η χρηματοδότηση του έργου, ύψους 1,2 εκατ. ευρώ, καλύπτεται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική» του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι ο Μεντρεσές των Αθηνών αποτελεί μνημείο με σύνθετη και πολυεπίπεδη ιστορία.
Όπως ανέφερε, παρά τη σημασία του, παρουσιάζει εκτεταμένα δομικά προβλήματα, φθορές υλικών και δυσκολίες στην ανάδειξη και επισκεψιμότητά του.
Η σημερινή εικόνα εγκατάλειψης και τα ζητήματα ασφάλειας καθιστούν επιτακτική την ανάγκη άμεσης αποκατάστασης και προστασίας.
Η υπουργός υπογράμμισε ότι η μεταγενέστερη χρήση του ως φυλακή στις πρώτες δεκαετίες του νέου Ελληνικού κράτους αλλοίωσε την αρχική μορφή του, χωρίς ωστόσο να μειώσει τη σημασία του.
Στόχος του έργου είναι η ανάδειξη των καταλοίπων του συγκροτήματος, ώστε να γίνει κατανοητή η αρχική του διάρθρωση και λειτουργία, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία επίσκεψης που θα αναδεικνύει τη διαχρονική εξέλιξη του μνημείου.
Η ιστορία του Μεντρεσέ των Αθηνών
Τα ερείπια του συγκροτήματος βρίσκονται στις οδούς Αιόλου και Πελοπίδα, στην Πλάκα, κοντά στη Ρωμαϊκή Αγορά. Ο Μεντρεσές ανεγέρθηκε το 1721 από τον Μεχμέτ Φαχρή και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνα.
Λειτούργησε ως ιεροδιδασκαλείο έως την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης και αργότερα μετατράπηκε σε φυλακή, λειτουργώντας περίπου έως το 1896.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, μέρος του συγκροτήματος πωλήθηκε και στη θέση του ανεγέρθηκε η οικία Λασάνη, που σήμερα στεγάζει το Μουσείο Λαϊκών Μουσικών Οργάνων.
Το δυτικό τμήμα ανασκάφηκε το 1914, αποκαλύπτοντας τμήμα του υστερορωμαϊκού τείχους. Σήμερα, ο χώρος χρησιμοποιείται για την αποθήκευση αρχιτεκτονικού υλικού από τις ανασκαφές της Ρωμαϊκής Αγοράς.
Το πρόγραμμα αποκατάστασης
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το συγκρότημα εμφανίζει εικόνα εγκατάλειψης, με εκτεταμένες δομικές βλάβες και προβλήματα που εμποδίζουν την επισκεψιμότητα.
Η ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του δυσχεραίνεται από τον τρόπο που έχει διαμορφωθεί ο χώρος μετά την κατεδάφιση σημαντικών τμημάτων του, ενώ η πρόσβαση για άτομα με αναπηρία είναι σήμερα αδύνατη.
Το έργο περιλαμβάνει ένα συνεκτικό πρόγραμμα επεμβάσεων:
- Εργασίες στερέωσης και συντήρησης των ερειπίων για την προστασία των δομικών στοιχείων.
- Αποκατάσταση επιλεγμένων τμημάτων, όπως του διατηρούμενου κελιού και της μνημειώδους πύλης του 19ου αιώνα.
- Διαμόρφωση του χώρου σε επισκέψιμο αρχαιολογικό σύνολο με διαδρομές περιήγησης, σημεία θέασης και ενημερωτική σήμανση.
- Εξασφάλιση προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία μέσω κατάλληλων υποδομών.
- Ανάδειξη της αρχικής μορφής και λειτουργίας του συγκροτήματος με αρχαιολογικούς καθαρισμούς και αναδομήσεις.
- Απομάκρυνση μεταγενέστερων προσθηκών που δυσχεραίνουν την κατανόηση του μνημείου.