Σε εκτενή συνέντευξή του στην Ομάδα Αλήθειας, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας αναφέρθηκε με έμφαση στη μετωπική σύγκρουση που είχε με τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα σχετικά με την υπόθεση της Τράπεζας Αττικής, περιγράφοντας μία από τις πιο τεταμένες περιόδους της θητείας του.
Όπως προκύπτει από το απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνέντευξης που απέστειλε η Τράπεζα της Ελλάδος, ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η υπόθεση αποτέλεσε σημείο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Ο ίδιος επέμεινε στον αυστηρό εποπτικό ρόλο της ΤτΕ και στην ανάγκη πλήρους ελέγχου για τη διασφάλιση της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος.
Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, η στάση αυτή προκάλεσε ευθεία σύγκρουση με την τότε κυβέρνηση, η οποία, όπως υποστήριξε, αντιμετώπισε με δυσπιστία τις παρεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας.
Ο διοικητής περιέγραψε ένα κλίμα ισχυρής πίεσης και έντασης, διευκρινίζοντας ότι η αντιπαράθεση δεν είχε προσωπικό χαρακτήρα αλλά αφορούσε τη θεσμική ανεξαρτησία της ΤτΕ και την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων εποπτείας.
Η διαφωνία με τον Αλέξη Τσίπρα κορυφώθηκε, όπως είπε, όταν τέθηκε θέμα χειρισμών και ελέγχων στην Τράπεζα Αττικής, με την κεντρική τράπεζα να επιμένει σε διαδικασίες που θεωρούσε απαραίτητες για την προστασία των καταθέσεων και της αξιοπιστίας του τραπεζικού συστήματος.
Η περίοδος έντασης και οι θεσμικές προκλήσεις
Ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε ότι εκείνη η περίοδος ήταν από τις δυσκολότερες θεσμικά, καθώς η ένταση μεταξύ κυβέρνησης και κεντρικής τράπεζας ήταν συνεχής, ενώ η χώρα βρισκόταν υπό οικονομική πίεση.
Επεσήμανε ότι η επιμονή στην τήρηση των κανόνων και η ανεξαρτησία της εποπτείας ήταν μονόδρομος, ακόμη κι αν οδηγούσε σε πολιτικές συγκρούσεις στο ανώτατο επίπεδο.
Όπως ανέφερε, η υπόθεση της Τράπεζας Αττικής ανέδειξε τα όρια των σχέσεων πολιτικής εξουσίας και τραπεζικής εποπτείας, δείχνοντας πως σε περιόδους κρίσης οι θεσμικές ισορροπίες δοκιμάζονται έντονα. Παρά τις αντιδράσεις, προτεραιότητα παρέμεινε η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και η προστασία της οικονομίας.
Η κρίσιμη περίοδος του 2012 και ο κίνδυνος εξόδου από το ευρώ
Ο κεντρικός τραπεζίτης περιέγραψε το κλίμα αβεβαιότητας όταν ανέλαβε υπουργός Οικονομικών το 2012, επί κυβέρνησης Αντώνη Σαμαρά, επισημαίνοντας ότι η χώρα ήταν εκτός αγορών και στηριζόταν σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό.
Όπως είπε, ο κίνδυνος εξόδου από το ευρώ ήταν απολύτως πραγματικός, με τις αγορές να εκτιμούν υψηλές πιθανότητες αποτυχίας της ελληνικής οικονομίας.
Καθοριστικό σημείο καμπής, σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξε η παρέμβαση του τότε επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, με τη γνωστή δέσμευση ότι θα γίνει «ό,τι χρειαστεί» για τη σταθερότητα του ευρώ.
Ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στις πιέσεις που ασκούνταν τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας, ακόμη και σε εισηγήσεις για αποχώρηση από το κοινό νόμισμα. Μια τέτοια εξέλιξη, όπως είπε, θα οδηγούσε σε «κυριολεκτικό χάος», με σοβαρές νομικές και οικονομικές επιπτώσεις.
Η διαπραγμάτευση του 2015 και τα capital controls
Ο διοικητής της ΤτΕ αναφέρθηκε και στην περίοδο του 2015, όταν η χώρα βρέθηκε ξανά κοντά στο Grexit επί διακυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα και με υπουργό Οικονομικών τον Γιάνη Βαρουφάκη.
Όπως υποστήριξε, η διαπραγμάτευση εκείνου του εξαμήνου αποδυνάμωσε τη θέση της Ελλάδας και είχε σημαντικό οικονομικό κόστος, οδηγώντας σε capital controls και νέα επιδείνωση της οικονομίας.
Παρά τις έντονες δυσκολίες, ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η χώρα κατάφερε να σταθεροποιηθεί, να εξασφαλίσει πρωτοφανή χρηματοδοτική στήριξη και να παραμείνει στο ευρώ.
Η εμπειρία της ελληνικής κρίσης, όπως σημείωσε, επηρέασε καθοριστικά τις ευρωπαϊκές πολιτικές των επόμενων ετών, αποτελώντας πολύτιμο μάθημα για τη διαχείριση κρίσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.