Γιατί έμειναν εκτός Ταμείου Ανάκαμψης τα μεγάλα έργα υποδομών

Σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ενταχθούν τα μεγάλα έργα υποδομών, όπως προέκυψε και από τη χθεσινή παρουσίαση του σχεδίου για το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς οι σημερινοί κανόνες του Ταμείου Ανάκαμψης επιβάλλουν την ολοκλήρωση των έργων ή άλλων δράσεων που θα ενταχθούν σ’ αυτό μέχρι το τέλος του 2026.

Όμως ελάχιστα από τα μεγάλα έργα υποδομών που είτε βρίσκονται σε διαγωνιστική διαδικασία, είτε σχεδιάζονται αυτή την περίοδο, θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τότε. «Είναι γνωστές οι καθυστερήσεις τόσο στην ολοκλήρωση των διαγωνισμών, όσο και στην ολοκλήρωση των έργων», λένε κυβερνητικά στελέχη. 

Το Ταμείο Ανάκαμψης επικεντρώνεται σε έργα προστασίας του περιβάλλοντος, ενεργειακής εξοικονόμησης και ψηφιοποίησης, αλλά και τοπικής ανάπτυξης. Σημαντικά έργα, που μπορούν να προχωρήσουν με τη στήριξη τοπικών κοινωνιών και είναι ώριμα μπαίνουν στο Ταμείο Ανάκαμψης, όπως το Βόρειο Τμήμα του οδικού άξονα Ε65 και ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ).

Όμως, οι ίδιοι κυβερνητικοί παράγοντες τονίζουν πως τα κρίσιμα έργα που αποτελούν προτεραιότητα είναι ήδη ενταγμένα ή θα ενταχθούν σε άλλους μηχανισμούς κοινοτικής χρηματοδότησης. Στο υπουργείο Υποδομών έχουν ξεκαθαρίσει, όπως φαίνεται από την έκθεση Πισσαρίδη και το χθεσινό σχέδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης, πως προτεραιότητα έχουν οι διασυνδέσεις του σιδηροδρομικού δικτύου με τα λιμάνια της Ελλάδας.

Αυτά τα έργα, που έχουν συνολικό προϋπολογισμό μεγαλύτερο των 3,3 δισ. ευρώ, έχουν ενταχθεί ή πρόκειται να ενταχθούν στο Connecting Europe Facility (CEF) και στο πρόγραμμα του υπουργείου Υποδομών στο τρέχον ΕΣΠΑ (ΥΜΕΠΕΡΑΑ).

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΡΓΟΣΕ Χρήστος Βίνης, σε πρόσφατη παρουσίαση, είχε ξεκαθαρίσει πως πρόκειται για έξι έργα διασυνδέσεων του σιδηροδρομικού δικτύου με λιμάνια. Στο CEF εντάσσεται το τμήμα Ρίο – Πάτρα, προϋπολογισμού 514 εκατ. ευρώ, ώστε να ολοκληρωθεί η σύνδεση Αθήνα – Πάτρα. Από το CEF θα χρηματοδοτηθούν και δύο ακόμα μεγάλα σιδηροδρομικά έργα: Το τμήμα Θεσσαλονίκη – Τοξότες, προϋπολογισμού 1,3 δισ. ευρώ και το τμήμα Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο, με προϋπολογισμό 815 εκατ. ευρώ. Και τα δύο έργα συνδέονται με το γνωστό σχέδιο «Sea2Sea»,τη διασύνδεση τριών ελληνικών λιμανιών με τρία βουλγαρικά λιμάνια.

Στο ΕΣΠΑ, εντάσσονται τρία άλλα έργα. Είναι η σύνδεση του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος» με το Λαύριο, προϋπολογισμού 380 εκατ., και με τη Ραφήνα, προϋπολογισμού 300 εκατ. ευρώ, καθώς και η σύνδεση του 6ου προβλήτα του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) με το σιδηροδρομικό δίκτυο. Το τελευταίο έργο, κόστους γύρω στα 22 εκατ. ευρώ, καθυστερεί λόγω προβλημάτων που παρέλαβε η σημερινή διοίκηση της ΕΡΓΟΣΕ. 

Και τα έξι έργα, όπως είχε προαναγγείλει ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κ. Καραμανλής, θα προχωρήσουν με τη μέθοδο του ανταγωνιστικού διαλόγου. Με αυτό τον τρόπο, σύμφωνα με το υπουργείο, θα επισπευθεί η διαδικασία ωρίμανσης και θα βρεθούν οι καταλληλότερες τεχνικές λύσεις.