ΓΔ: 2552.7 -1.87% Τζίρος: 392.13 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:27:05
ΑΒ Βασιλόπουλος εσωτερικό.

Σούπερ μάρκετ: Πολλαπλές προκλήσεις από την κυβερνοασφάλεια έως την κερδοφορία

Σε αυξημένη ετοιμότητα βρίσκονται οι ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ λόγω κυβερνοεπιθέσεων σε συστήματα ψύξης σε ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, αν και δεν έχει παρουσιαστεί πρόβλημα στην Ελλάδα.

Σημαντική ανησυχία προκαλούν στην ελληνική αγορά οι κυβερνοεπιθέσεις που πλήττουν τα συστήματα ψύξης παραγωγικών επιχειρήσεων τροφίμων και επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου, όπως σούπερ μάρκετ και κρεοπωλεία, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Όπως ανέφερε ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, οι ελληνικές αλυσίδες βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή για την αντιμετώπιση ανάλογων απειλών.

Ο κ. Πεταλάς σημείωσε ότι από την εμφάνιση των περιστατικών στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η ΕΣΕ, σε συνεργασία με ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια και την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, εντόπισε τα τεχνικά χαρακτηριστικά του προβλήματος και ενημέρωσε άμεσα τα μέλη της για τα μέτρα προστασίας. Μέχρι στιγμής, δεν έχει καταγραφεί κανένα σχετικό περιστατικό σε σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα, ωστόσο οι επιχειρήσεις παραμένουν σε εγρήγορση, λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία τόσο των ίδιων όσο και των καταναλωτών.

Αναφερόμενος στη διεθνή έξαρση των κυβερνοεπιθέσεων, ο κ. Πεταλάς υπογράμμισε ότι τα μαζικά περιστατικά σε σούπερ μάρκετ, σχολεία και νοσοκομεία διαφέρουν από τις συνήθεις επιθέσεις που αποσκοπούν σε χρηματικό όφελος, καθώς στόχος φαίνεται να είναι η συνολική καταστροφή, γεγονός που δημιουργεί έντονο προβληματισμό στον κλάδο.

Όπως προκύπτει από ενημέρωση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας προς τον πρόεδρο της ΕΣΕ, Ιωάννη Μασούτη, στις 1–2 Νοεμβρίου 2026 καταγράφηκαν περισσότερες από 100 επιθέσεις σε καταστήματα στο Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, τη Σουηδία, την Ιρλανδία και την Εσθονία. Η εταιρεία Danfoss επιβεβαίωσε ότι οι επιθέσεις αφορούσαν προϊόντα της, κυρίως παλαιότερα μοντέλα που δεν υποστηρίζονται πλέον με ενημερώσεις ασφαλείας. Στην Ελλάδα, η Αρχή έχει εντοπίσει πάνω από 300 ελεγκτές εμπορικής ψύξης διαφόρων εταιρειών.

Η ΕΣΕ έχει διαβιβάσει στα μέλη της τις οδηγίες της Αρχής, καλώντας τα να αποσυνδέσουν τα συστήματα ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο, να επιτρέπουν απομακρυσμένη πρόσβαση μόνο μέσω ασφαλούς σύνδεσης (VPN) με πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση, να αλλάξουν τους προεπιλεγμένους κωδικούς, να εγκαταστήσουν τις τελευταίες ενημερώσεις ασφαλείας και να αντικαταστήσουν εξοπλισμό που δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή. Επιπλέον, συστήνεται η άμεση εφαρμογή των μέτρων και από τους συνεργάτες που ασχολούνται με την εγκατάσταση και συντήρηση των συστημάτων ψύξης.

Η μη εφαρμογή των παραπάνω μέτρων αφήνει τα καταστήματα εκτεθειμένα σε κινδύνους αντίστοιχους με αυτούς που έπληξαν ευρωπαϊκές χώρες, με πιθανές συνέπειες την απώλεια νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων ή ακόμη και πρόκληση πυρκαγιάς.

Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) επισημαίνει τη σημασία της διατήρησης των τροφίμων στη σωστή θερμοκρασία, καθώς οι κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα ψύξης θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των τροφίμων. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΕΦΕΤ, η αδιάλειπτη λειτουργία της ψυκτικής αλυσίδας από την παραγωγή έως την τελική διάθεση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια των προϊόντων.

Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, οι επιχειρήσεις τροφίμων, μεταξύ αυτών και τα σούπερ μάρκετ και τα κρεοπωλεία, φέρουν την ευθύνη για την ασφάλεια των προϊόντων που διαθέτουν. Σε περίπτωση που υπάρξει πιθανότητα διακοπής της ψύξης με επιπτώσεις στην ασφάλεια των τροφίμων, οι επιχειρήσεις οφείλουν να αποσύρουν τα σχετικά προϊόντα από την αγορά.

Σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης που επηρεάζει ή ενδέχεται να επηρεάσει τα συστήματα ψύξης, οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενημερώνουν τον ΕΦΕΤ και να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.

Το νέο τοπίο στην αγορά σούπερ μάρκετ

Πέρα από τις νέες απειλές της ψηφιακής εποχής, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζει ένα σύνθετο περιβάλλον προκλήσεων: από την ασφάλεια των υποδομών και τη συνεχή λειτουργία των καταστημάτων, έως το αυξημένο λειτουργικό κόστος, τις πιέσεις στα περιθώρια κέρδους και τις μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες.

Η αγορά κινείται προς ένα μοντέλο μεγαλύτερης συγκέντρωσης, με λιγότερους, ισχυρούς ομίλους να διαμορφώνουν τους όρους του ανταγωνισμού. Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη συμφωνία εξαγοράς 13 καταστημάτων της ENA Cash & Carry από τη The Mart, θυγατρική του Ομίλου «Ελληνικές Υπεραγορές Σκλαβενίτης», ενώ είχε προηγηθεί η εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από την εταιρεία Δ. Μασούτη.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της αλυσίδας Διαμαντής Μασούτης, Γιάννης Μασούτης, ανέφερε στην ετήσια συνέντευξη Τύπου της Ένωσης ότι η περαιτέρω συγκέντρωση θεωρείται αναπόφευκτη για την επιβίωση του κλάδου. Οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες και τα χαμηλά περιθώρια κέρδους δημιουργούν συνθήκες για έναν νέο κύκλο εξαγορών και συγχωνεύσεων.

«Το μόνο σίγουρο είναι πως σε δύο χρόνια οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα είναι λιγότερες», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η περιορισμένη κερδοφορία και οι ζημίες σε ορισμένες αλυσίδες καθιστούν τη συγκέντρωση αναγκαία εξέλιξη για την αγορά.

Ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ και επικεφαλής της METRO ΑΕΒΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, εκτίμησε ότι έχει ήδη ξεκινήσει μια νέα περίοδος ανακατατάξεων, με το αυξημένο λειτουργικό κόστος και τη χαμηλή κερδοφορία να οδηγούν σταδιακά σε μείωση του αριθμού των μεγάλων και μεσαίων αλυσίδων. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να υπάρχει χώρος για μικρότερες επιχειρήσεις που απευθύνονται σε πιο εξειδικευμένα καταναλωτικά κοινά.

Η περαιτέρω συγκέντρωση της αγοράς δεν συνεπάγεται απαραίτητα και ενίσχυση της κερδοφορίας. Σύμφωνα με τον κ. Παντελιάδη, το βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο απαιτεί περιθώριο κέρδους προ φόρων κοντά στο 3%, στόχος που εξαρτάται περισσότερο από τις στρατηγικές επιλογές κάθε επιχείρησης παρά από τον αριθμό των ανταγωνιστών. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η εμπορική πολιτική, η διαχείριση των εξόδων και η ανάπτυξη διαφοροποιημένων προϊόντων.

Σημαντική είναι και η διατήρηση ανταγωνιστικών τιμών στα βασικά αγαθά, χωρίς να μετακυλίεται το σύνολο των αυξημένων δαπανών στους καταναλωτές. Όπως επισημάνθηκε, δεν υπάρχει αυτόματη σύνδεση ανάμεσα στις εξαγορές και την αύξηση της κερδοφορίας.

Εξελίξεις στις τιμές και τις επενδύσεις

Η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί βασικό ζήτημα για τα ελληνικά νοικοκυριά, με τα στελέχη του κλάδου να τονίζουν την ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης των δεδομένων της αγοράς. Ο Γιάννης Μασούτης χαρακτήρισε την παρούσα περίοδο ως φάση σχετικής σταθεροποίησης τιμών, με πιέσεις να καταγράφονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται ένας νέος γενικευμένος κύκλος ανατιμήσεων.

Οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη των τιμών το 2027 παραμένουν αβέβαιες, καθώς παράγοντες όπως οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το ενεργειακό κόστος, οι μεταφορές και η κλιματική αλλαγή δυσχεραίνουν τις προβλέψεις. Σύμφωνα με την ΕΣΕ, το τελευταίο τρίμηνο έχουν σημειωθεί αυξήσεις στις τιμές των γαλακτοκομικών λόγω της ανόδου του κόστους του αιγοπρόβειου γάλακτος, ενώ αναμένονται νέες αυξήσεις στην αγορά της μπύρας και αυξημένο κόστος στα ζυμαρικά και τα δημητριακά εξαιτίας της ανόδου των τιμών των πρώτων υλών.

Παράλληλα, ο κλάδος συνεχίζει να επενδύει δυναμικά. Το 2025 οι επενδύσεις ανήλθαν σε 660 εκατ. ευρώ, ενώ συνολικά τη δεκαετία 2015-2025 ξεπέρασαν τα 3,8 δισ. ευρώ, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και την εξυπηρέτηση των καταναλωτών.

Σε οικονομικό επίπεδο, ο κύκλος εργασιών το 2025 διαμορφώθηκε στα 13,6 δισ. ευρώ, τα λειτουργικά έξοδα στα 3,4 δισ. ευρώ και τα κέρδη προ φόρων στα 189 εκατ. ευρώ, με το περιθώριο κέρδους να περιορίζεται στο 1,39%.

Η εικόνα των τιμών στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων παραμένει ελεγχόμενη. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός τροφίμων στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο στο 0,53%, έναντι 2,1% βάσει ΕΛΣΤΑΤ και 1,60% βάσει Eurostat. Σε αυτό συμβάλλουν ο έντονος ανταγωνισμός, οι προσφορές, τα προγράμματα πιστότητας και η διεύρυνση των επιλογών τιμών, με το συνολικό ύψος των προωθητικών ενεργειών την περίοδο 2023-2025 να φτάνει τα 5 δισ. ευρώ.

Ο κλάδος των σούπερ μάρκετ αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες στην Ελλάδα, με 125.000 εργαζόμενους σε πάνω από 3.800 καταστήματα και σημαντική διασύνδεση με την εγχώρια παραγωγή, καθώς 9 στους 10 προμηθευτές είναι ελληνικές επιχειρήσεις. Η συνολική συνεισφορά του στην οικονομία εκτιμάται στο 5,6% του ΑΕΠ, με το 40% του προσωπικού εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης, το 62% να είναι γυναίκες και το 38% άνω των 50 ετών.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κυβερνοέγκλημα προειδοποίηση υπολογιστή
ΔΙΕΘΝΗ

Βρετανική εταιρεία διόρθωσε σφάλμα σε βιομηχανικά ψυγεία μετά από κυβερνοεπιθέσεις

Βρετανική εταιρεία κυβερνοασφάλειας διόρθωσε σοβαρό σφάλμα σε βιομηχανικά ψυγεία που χρησιμοποιούνται σε σούπερ μάρκετ και εστιατόρια, προστατεύοντας τα από κυβερνοεπιθέσεις που προκάλεσαν ζημιές σε ευρωπαϊκές χώρες το φθινόπωρο.
Κυβερνοεπίθεση-Ψυγεία
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ψυγεία στο στόχαστρο των χάκερς: Συναγερμός για επιχειρήσεις και στην Ελλάδα

Συναγερμός για κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων και σούπερ μάρκετ που θέτει σε κίνδυνο την αγορά τροφίμων. Τι αναφέρει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και η προειδοποίηση για 300 εκτεθειμένα συστήματα.
Ολλανδικό Κοινοβούλιο
ΔΙΕΘΝΗ

Αποτροπή βίαιων ενεργειών στην Ολλανδία λόγω διαρροής στη Revolut

Η ολλανδική αστυνομία απέτρεψε πρόσφατα βίαιες ενέργειες στη Χάγη και το Άμστερνταμ, που σχετίζονται με διαρροή δεδομένων από τη Revolut. Συνελήφθησαν Βέλγοι και Γάλλοι υπήκοοι. Η Revolut συνεργάζεται για την προστασία των θυμάτων.
Λευκός Οίκος Ουάσινγκτον
ΔΙΕΘΝΗ

Καθαίρεση διευθυντή κυβερνοασφάλειας στον Λευκό Οίκο

Ο Σον Κέρνκρος, διευθυντής κυβερνοασφάλειας του Λευκού Οίκου, απομακρύνθηκε από τη θέση του με έγκριση του προέδρου Τραμπ, καθώς κρίθηκε ανεπαρκής. Είχε αναλάβει διαπραγματεύσεις για ρυθμίσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Σεμπαστιέν Λεκορνί πορτρέτο
ΔΙΕΘΝΗ

Γαλλία: Σοβαρή και πρωτοφανής η απειλή στον κυβερνοχώρο

Ο Γάλλος πρωθυπουργός τόνισε τον πρωτοφανή βαθμό κυβερνοαπειλών, επισημαίνοντας την ανάγκη για αυστηρότερα μέτρα κυβερνοασφάλειας και επιπλέον κονδύλια αποκλειστικά για την προστασία κρατικών υπηρεσιών και υπουργείων.
Κτίριο Ευρωπαϊκής Επιτροπής
ΔΙΕΘΝΗ

Κυβερνοεπίθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το Politico

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετώπισε κυβερνοεπίθεση που ενδέχεται να έθεσε σε κίνδυνο προσωπικά δεδομένα. Η Κομισιόν δηλώνει ότι περιόρισε σε μεγάλο βαθμό το συμβάν, αλλά η πλήρης έκταση της ζημιάς είναι ακόμη άγνωστη.