Η αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους εξελίσσεται ταχύτερα από κάθε προηγούμενη πρόβλεψη, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον νέο προϋπολογισμό του 2027 που κατατέθηκε στη Βουλή. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η μείωση του χρέους όχι μόνο συνεχίζεται, αλλά προχωρά με μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι είχαν εκτιμήσει οι Βρυξέλλες και το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών.
Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις της Κομισιόν, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 135,7% του ΑΕΠ το 2026 και να περιοριστεί περαιτέρω στο 130,7% το 2027. Συγκριτικά, πριν από έναν χρόνο, οι αντίστοιχες προβλέψεις τοποθετούσαν το χρέος στο 142,1% για το 2026 και στο 138% για το 2027. Έτσι, μέσα σε έναν χρόνο, η εκτίμηση για το χρέος αναθεωρήθηκε προς τα κάτω κατά 6,4 ποσοστιαίες μονάδες για φέτος και κατά 7,3 μονάδες για το επόμενο έτος.
Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν και οι προβλέψεις του ελληνικού υπουργείου Οικονομικών. Ο προϋπολογισμός του 2026, που κατατέθηκε τον Νοέμβριο του 2025, προέβλεπε δημόσιο χρέος στο 138,2% του ΑΕΠ για φέτος και στο 131,7% το 2027. Στον νέο προϋπολογισμό, οι εκτιμήσεις περιορίστηκαν αντίστοιχα στο 135,8% και στο 128,5% του ΑΕΠ.
Πίσω από τις διαδοχικές αναθεωρήσεις και τα ποσοστά, αποτυπώνεται ένα σαφές συμπέρασμα: το δημόσιο χρέος της Ελλάδας αποκλιμακώνεται με ρυθμούς ταχύτερους από τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις. Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται από την οικονομική πραγματικότητα, με το υπουργείο Οικονομικών να θέτει ως στόχο τη μείωση του χρέους κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029 και χαμηλότερα από το 110% το 2030.
Οι τρεις βασικοί λόγοι για την αποκλιμάκωση
Τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες που εξηγούν την αυξημένη ταχύτητα αποκλιμάκωσης του δημοσίου χρέους, σύμφωνα με στελέχη του οικονομικού επιτελείου:
Πρώτον, η σταθερή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, με ρυθμούς κοντά στο 2% ετησίως, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Για το 2027, ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,3%, ενώ ο μέσος όρος της Ευρωζώνης εκτιμάται στο 1,2%.
Δεύτερον, τα ισχυρά δημοσιονομικά πλεονάσματα που δημιουργούνται λόγω της ανάπτυξης και της αύξησης των εσόδων από τη σύλληψη της φοροδιαφυγής. Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 αναμένεται στο 3,6% του ΑΕΠ και για το 2027 στο 3,2%.
Τρίτον, οι μεγαλύτερες πρόωρες αποπληρωμές δημόσιου χρέους, που μειώνουν το συνολικό ύψος του χρέους και ομαλοποιούν το πεδίο των πληρωμών για τα επόμενα χρόνια.
Αυτοί οι παράγοντες αναγνωρίζονται και στις εκθέσεις των οίκων αξιολόγησης, οι οποίοι επισημαίνουν τις θετικές εξελίξεις στο χρέος της χώρας, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των αγορών.
Ενδεικτικό της δυναμικής των πρόωρων αποπληρωμών είναι ότι φέτος ξεπέρασαν κατά 4 δισ. ευρώ τον αρχικό στόχο του υπουργείου Οικονομικών. Ειδικότερα, τον Ιούνιο του 2026 εξοφλήθηκαν πρόωρα διμερή δάνεια του πρώτου Μνημονίου ύψους 6,94 δισ. ευρώ, με αρχικές ημερομηνίες αποπληρωμής το 2029 και την περίοδο 2033–2035. Τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκε πρόωρη αποπληρωμή προς τον EFSF, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που αφορούσε δόσεις των ετών 2027 και 2028.
Στα μέσα του επόμενου μήνα έχει προγραμματιστεί η πρόωρη εξόφληση ομολόγου του Ελληνικού Δημοσίου ύψους 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά λήγει τον Δεκέμβριο του 2027. Συνολικά, μαζί με τη μείωση του υπολοίπου των εντόκων γραμματίων, το ύψος των πρόωρων αποπληρωμών φθάνει τα 12,8 δισ. ευρώ, έναντι αρχικού στόχου 8,8 δισ. ευρώ.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκτιμά ότι το συνολικό πρόγραμμα των 12,84 δισ. ευρώ θα αποφέρει ετήσια εξοικονόμηση τόκων περίπου 370 εκατ. ευρώ και συνολικό όφελος τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ σε ορίζοντα επταετίας.