ΕΚΤ: Πώς η ευρωζώνη αντέχει στο ενεργειακό σοκ – Οι κίνδυνοι για τη συνέχεια

Η μικρότερη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, η δημοσιονομική στήριξη και η ώθηση από την τεχνητή νοημοσύνη βοηθούν την οικονομία της ευρωζώνης να αντέξει στο νέο ενεργειακό σοκ, σύμφωνα με ανάλυση στο blog της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). 

Ωστόσο, οι παράγοντες που στηρίζουν σήμερα την ανάπτυξη δεν είναι δεδομένο ότι θα διατηρήσουν την ίδια ισχύ.

Όπως επισημαίνουν οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ, η οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτικότερη από το αναμενόμενο. Εξαιρουμένης της Ιρλανδίας, της οποίας τα στοιχεία παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά περίπου 0,3% σε καθένα από τα τέσσερα τελευταία τρίμηνα, παρά την ενεργειακή αναταραχή.

Βασικό στήριγμα αποτελεί η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και η στροφή προς λιγότερο ενεργοβόρες δραστηριότητες, κυρίως υπηρεσίες. Η εξάρτηση της οικονομίας από το πετρέλαιο έχει περιοριστεί περίπου στο μισό σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των ΑΠΕ περιορίζει τη μεταφορά των αυξήσεων του φυσικού αερίου στις τιμές ηλεκτρισμού. Στην Ισπανία, οι ώρες κατά τις οποίες οι μονάδες αερίου καθορίζουν την τιμή του ρεύματος μειώθηκαν από περίπου 80% το 2020 σε λίγο πάνω από 20% το 2026, με σύγκριση των πρώτων 9 μήνων.

Στήριξη από την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και νέες εξαρτήσεις

Η παγκόσμια επενδυτική άνθηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει τη ζήτηση για ευρωπαϊκό τεχνολογικό εξοπλισμό και εξειδικευμένα βιομηχανικά προϊόντα, στηρίζοντας παράλληλα τις επενδύσεις εντός της ευρωζώνης.

Σημαντική παραμένει και η συμβολή της αγοράς εργασίας: η αύξηση της απασχόλησης στηρίζει τα εισοδήματα και την κατανάλωση. Επιπλέον, η δημοσιονομική ώθηση για το 2026 εκτιμάται πλέον σε περίπου 0,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, διπλάσια από την πρόβλεψη του Δεκεμβρίου 2025, κυρίως λόγω υψηλότερων δαπανών άμυνας και υποδομών στη Γερμανία.

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν, πάντως, ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια αρκετών χωρών είναι περιορισμένα, ενώ ενδεχόμενη αναστροφή της ζήτησης που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη θα άφηνε εκτεθειμένα τμήματα της οικονομίας.

Για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα προκρίνουν επενδύσεις σε δίκτυα και διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ταχύτερη πράσινη μετάβαση και αποτελεσματικότερη διοχέτευση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις.