Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας οφειλετών και την αυστηρότερη εποπτεία των servicers.
Το νομοσχέδιο φέρνει σημαντικές αλλαγές στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, τη φορολόγηση των crypto, αλλά και στη λειτουργία της χρηματοπιστωτικής αγοράς.
Μεταξύ των βασικών ρυθμίσεων περιλαμβάνονται νέα μέτρα για την προστασία των οφειλετών, την ενίσχυση των διαδικασιών ρύθμισης ιδιωτικού χρέους και την αύξηση της διαφάνειας και λογοδοσίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει νέο πλαίσιο για τη φορολόγηση των κρυπτοστοιχείων, παρεμβάσεις στην κεφαλαιαγορά και το τραπεζικό σύστημα, καθώς και αλλαγές στη λογιστική λειτουργία της Γενικής Κυβέρνησης, το αγροτικό πετρέλαιο και τις ηλεκτρονικές πληρωμές.
Στον πυρήνα του νομοσχεδίου βρίσκονται 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος. Οκτώ αφορούν την προστασία των οφειλετών και την ενίσχυση των ρυθμίσεων, ενώ άλλες οκτώ στοχεύουν στη διαφάνεια και εποπτεία των servicers.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι η καθιέρωση αυτοτελούς και τυποποιημένης διαδικασίας διμερούς ρύθμισης, που αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας, με σαφείς προθεσμίες: ο πιστωτής οφείλει να απαντήσει εντός τριών μηνών, ενώ η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης, η οποία θα είναι κατάλληλη και βιώσιμη, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.
Οι προτάσεις κατατίθενται εγγράφως, ενώ όταν υπάρχουν δύο εναλλακτικές λύσεις, παρουσιάζονται και οι δύο. Σε περίπτωση απόρριψης, απαιτείται έγγραφη αιτιολογία και δίνεται η δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Επιπλέον, τίθεται ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί για διμερή ρύθμιση, όταν μέχρι σήμερα το ποσοστό μπορούσε να φτάσει ακόμα και το 50% της οφειλής.
Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, απαγορεύεται η καταγγελία της, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού.
Σε περίπτωση παραβίασης, προβλέπονται άμεσες κυρώσεις: η πράξη καθίσταται αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση, ενώ επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα και αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.
Οι οφειλέτες αποκτούν δικαίωμα δωρεάν πρόσβασης σε πλήρη στοιχεία της οφειλής τους, που πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών. Εάν η προθεσμία παρέλθει, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι την παροχή των στοιχείων.
Επανέρχεται η ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, ενώ διευρύνεται η προστασία για ΑμεΑ και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία άνω του 67%.
Αυστηρότερη εποπτεία και λογοδοσία για τους servicers
Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων θα υποχρεούνται σε ετήσια δημοσίευση οικονομικών στοιχείων, εταιρικής διακυβέρνησης, χαρτοφυλακίων και αποτελεσμάτων διαχείρισης. Κάθε servicer θα υποβάλλει ετησίως στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ για τιτλοποιήσεις με εγγύηση Δημοσίου προβλέπεται ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος.
Ενισχύονται οι κυρώσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, με πρόβλεψη δημοσιοποίησής τους, και αναγνωρίζεται η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα στοιχεία που δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.
Νέο φορολογικό πλαίσιο για τα crypto
Το νομοσχέδιο καλύπτει το νομοθετικό κενό στη φορολόγηση των crypto, ενισχύοντας τη φορολογική βεβαιότητα. Η υπεραξία από μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων θα φορολογείται με 10%, ενώ υπεραξία έως 500 ευρώ ανά έτος απαλλάσσεται. Ανταλλαγή κρυπτοστοιχείων δεν δημιουργεί φορολογητέα υπεραξία.
Καθορίζεται ο τρόπος αποτίμησης για κρυπτοστοιχεία που παρέχονται ως παροχή σε είδος και εντάσσεται η αγορά τους στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Αποδόσεις από staking, δανεισμό ή παροχή ρευστότητας θα φορολογούνται ως τόκοι με συντελεστή 10%.
Για φόρους κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τα crypto χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία στην αλλοδαπή, με αποτίμηση βάσει της αξίας τους σε ευρώ την προηγούμενη ημέρα της φορολογικής υποχρέωσης.
Δεν επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής κατά την πώληση, ενώ παρέχεται δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης υπεραξιών από παλαιότερες μεταβιβάσεις εντός 12 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου.
Εκσυγχρονισμός τραπεζών, επενδύσεων και κεφαλαιαγοράς
Το νομοσχέδιο εκσυγχρονίζει το θεσμικό πλαίσιο του χρηματοπιστωτικού τομέα, ενσωματώνοντας ευρωπαϊκές Οδηγίες. Ενισχύεται η εποπτεία των τραπεζών, των υποκαταστημάτων τρίτων χωρών και η διαχείριση περιβαλλοντικών και κοινωνικών κινδύνων.
Επικαιροποιείται το πλαίσιο για τη διαχείριση επενδυτικών κεφαλαίων, τους ΔΟΕΕ και τους ΟΣΕΚΑ, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια και προστασία επενδυτών. Η Ελλάδα εντάσσεται στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης (ESAP), διευκολύνοντας την πρόσβαση σε εταιρικά και χρηματοοικονομικά δεδομένα.
Αλλάζουν οι κανόνες για πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης και αγορές ανάπτυξης ΜμΕ, ώστε να ενισχυθεί η άντληση κεφαλαίων από δημόσιες αγορές, ιδιαίτερα για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Ειδικές ρυθμίσεις για αγροτικό πετρέλαιο, δημόσιο λογιστικό και ηλεκτρονικές πληρωμές
Προβλέπεται επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Από τον Νοέμβριο, η έκπτωση θα εφαρμόζεται ψηφιακά στο τιμολόγιο αγοράς και το ποσό θα επιστρέφεται στους πρατηριούχους ως ακατάσχετο.
Από 1η Ιανουαρίου 2027, εφαρμόζεται νέο Λογιστικό Πλαίσιο Γενικής Κυβέρνησης, βασισμένο στη λογιστική του δεδουλευμένου και τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα για τον Δημόσιο Τομέα (IPSAS), με εργαλείο το gov-ERP.
Επιβάλλεται υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών για παραδόσεις courier, ανεξαρτήτως ποσού. Εταιρεία που δέχεται μετρητά θα τιμωρείται με πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής. Εξαιρέσεις θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση.
Το νομοσχέδιο ρυθμίζει επίσης τη διαχείριση καυσίμων σε πρατήρια που σφραγίζονται για δύο χρόνια λόγω παραβάσεων. Τα κανονικά καύσιμα θα διατίθενται στην αγορά, ενώ τα νοθευμένα θα κατάσχονται. Τίθεται όριο στη διακοπή διακίνησης καυσίμων και καλύπτεται το κενό για την απάντληση όταν δεν υπάρχει προμηθεύτρια εταιρεία.
Η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο θα ολοκληρωθεί στις 22 Οκτωβρίου 2026, με στόχο την εισαγωγή και ψήφισή του στη Βουλή την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
