Εκτόξευση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τους ιδιώτες καταγράφηκε τον Αύγουστο, καθώς αυξήθηκαν τα χρέη προς τους προμηθευτές, ενώ σημαντική αύξηση πάνω από 60% παρουσίασαν οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, λόγω των ελέγχων που διενεργεί η ΑΑΔΕ.
Το μεγαλύτερο μέρος των ληξιπρόθεσμων κρατικών χρεών προέρχεται από τα νοσοκομεία οι οφειλές των οποίων αυξήθηκαν ξανά, ενώ πρέπει να σημειωθεί πως έχει σταλεί προειδοποιητική επιστολή της Κομισιόν προς την Ελλάδα για την τακτοποίησή τους, πριν λάβει μέτρα.
Ενώ τον Ιούλιο είχε σημειωθεί αποκλιμάκωση του συνόλου των κρατικών οφειλών και όλα έδειχναν πως βαίνουμε προς εξομάλυνση των πληρωμών προμηθευτών και φορολογούμενων, ο Αύγουστος έκρυβε «εκπλήξεις».
Τονίζεται πως η άνοδος -και η παραμονή τους σε υψηλά επίπεδα- των κρατικών χρεών προς ιδιώτες, λαμβάνει χώρα σε περίοδο υπερπλεονασμάτων που παρουσιάζει τόσο ο κρατικός προϋπολογισμός όσο και οι προϋπολογισμοί των φορέων που χρωστάνε όπως τα νοσοκομεία και οι ΟΤΑ.
Η καθυστέρηση τακτοποίησής τους πιέζει τη ρευστότητα των ιδιωτών και των επιχειρήσεων σε μια περίοδο που δεν είναι εύκολη η κάλυψη των αναγκών τους σε κεφάλαια κίνησης.
Φούσκωσαν τα χρέη
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης, προς προμηθευτές αγαθών και υπηρεσιών και προς φορολογούμενους, στο τέλος του περασμένου Αυγούστου ανήλθαν σε 3,823 δισ. ευρώ.
Το ύψος τους είναι αυξημένο κατά 552 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με τον Ιούλιο (3,271 δισ. ευρώ) ή κατά 16,9%, και κατά 524 εκατ. ευρώ, ή 15,9% σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025 που ήταν 3,299 δισ. ευρώ.
Κόλλησαν οι επιστροφές φόρων λόγω ελέγχων
Τα συνολικά χρέη διογκώθηκαν βασικά λόγω της αύξησης του ποσού των φόρων που δεν επιστράφηκαν έγκαιρα, εντός 90 ημερών όπως προβλέπει το δημόσιο λογιστικό και αφορούν βασικά επιστροφές που προέκυψαν από τις δηλώσεις φόρου εισοδήματος.
Αναλυτικότερα, οι εκκρεμείς επιστροφές φόρου ξεπέρασαν για πρώτη φορά από το 2017 (που υπάρχουν στοιχεία) το φράγμα του 1 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 1,023 δισ. ευρώ, έναντι 629 εκατ. ευρώ, που ήταν τον Ιούλιο, σημειώνοντας αύξηση κατά 394 εκατ. ευρώ, ή κατά 62,6%.
Η διόγκωση των εκκρεμών επιστροφών φόρου, οφείλεται στους φόρους εισοδήματος, οι οποίες αυξήθηκαν τον Αύγουστο σε 493 εκατ. ευρώ από 181 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο σημειώνοντας αύξηση κατά 312 εκατ. ευρώ ή κατά 172,4%.
Αύξηση κατά 101 εκατ. ευρώ ή 31,6% κατέγραψαν και οι εκκρεμείς επιστροφές ΦΠΑ, οι οποίες διαμορφώθηκαν σε 493 εκατ. ευρώ, από 181 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο.
Πηγές της ΑΑΔΕ διευκρινίζουν ότι η αύξηση των εκκρεμών επιστροφών φόρου, οφείλεται στις επιστροφές που προέκυψαν από την εκκαθάριση των δηλώσεων του φόρου εισοδήματος, οι οποίες θα εξομαλυνθούν άμεσα, αφού ολοκληρωθούν οι έλεγχοι που διενεργούνται, ενώ για τις επιστροφές ΦΠΑ ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία.
Διευκρινίζεται πως, από τα 1.023 εκατ. ευρώ, που είναι το σύνολο των εκκρεμοτήτων, τα 248 εκατ. ευρώ, αφορούν επιστροφές που εκκρεμούν περισσότερο από 90 ημέρες και η συντριπτική πλειοψηφία τους, 775 εκατ. ευρώ είναι «ηλικίας» κάτω των τριών μηνών. Επίσης ένα ποσό ύψους 158 εκατ. ευρώ, δεν μπορεί να αποπληρωθεί λόγω εξωγενών παραγόντων (μη ανταπόκριση δικαιούχου ή μη προσκόμιση δικαιολογητικών).
Πόσα χρωστάνε οι πλεονασματικοί φορείς
- Σε ότι αφορά στα χρέη της Γενικής Κυβέρνησης, από τα στοιχεία του ΓΛΚ διαπιστώνεται ότι έχουν υψηλές ληξιπρόθεσμες οφειλές και οι πλεονασματικοί φορείς. Αναλυτικότερα:
Οι συνολικές οφειλές της Γενικής Κυβέρνησης αυξήθηκαν τον Αύγουστο σε 2,800 δισ. ευρώ από 2,642 δισ. ευρώ τον Ιούλιο και έναντι 2,577 τον Δεκέμβριο του 2025. - Τα χρέη του Κρατικού Προϋπολογισμού ανήλθαν τον Αύγουστο σε 157 εκατ. ευρώ, από 167 εκατ. ευρώ και έναντι 1127 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2025. Από το ποσό των εκκρεμών οφειλών τα 125 εκατ. ευρώ, αφορούν καθυστερούμενες πληρωμές του ΠΔΕ.
- Οι εκκρεμείς οφειλές των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης αυξήθηκαν τον Αύγουστο σε 733 εκατ. ευρώ, από 681 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο και 666 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2025. Οι ΟΚΑ στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου εμφανίζουν στον προϋπολογισμό τους πλεόνασμα ύψους 1,603 δισ. ευρώ
- Τα χρέη του ΕΟΠΥΥ αυξήθηκαν σε 280 εκατ. ευρώ, από 248 εκατ. ευρώ, τον Ιούλιο και έναντι 231 εκατ. ευρώ, τον περασμένο Δεκέμβριο.
- Τα χρέη των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης αυξήθηκαν τον Αύγουστο σε 329 εκατ. ευρώ, από 314 εκατ. ευρώ, τον Ιούλιο και έναντι 180 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2025. Από τα ίδια τα στοιχεία του ΓΛΚ διαπιστώνεται πως οι ΟΤΑ στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου είχαν πλεόνασμα ύψους 545 εκατ. ευρώ.
- Τα λοιπά νομικά πρόσωπα είχαν ληξιπρόθεσμα ύψους 250 εκατ. ευρώ, από 241 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο και έναντι 208 εκατ. ευρώ, τον περασμένο Δεκέμβριο.
Παρέμβαση της Κομισιόν για τα χρέη των νοσοκομείων
Το μεγαλύτερο μερίδιο από τα ληξιπρόθεσμα χρέη της Γενικής Κυβέρνησης προς τους ιδιώτες ανήκει στα νοσοκομεία τα οποία στο τέλος Αυγούστου χρωστούσαν το ποσό των 1,331 δισ. ευρώ, αυξημένο σε σχέση με τον Ιούλιο που ήταν 1,238 δισ. ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο του 2025 ήταν στα 1,397 δισ. ευρώ.
Το γεγονός ότι τα ληξιπρόθεσμα χρέη των νοσοκομείων παραμένουν σε επίπεδα άνω των 1,3 δισ. ευρώ από το 2023, προκάλεσε την παρέμβαση της Κομισιόν, η οποία (μετά από καταγγελία) απέστειλε προειδοποιητική επιστολή με την οποία καλεί την Ελλάδα να συμμορφωθεί με την απόφαση σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών.
Συγκεκριμένα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει στις 2 Οκτωβρίου 2026 προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα επειδή δεν συμμορφώθηκε με την απόφαση του Δικαστηρίου της 19ης Ιουνίου 2025 (υπόθεση C 317/24), με την οποία διαπιστώθηκε ότι η Ελλάδα παρέβη την οδηγία για τις καθυστερημένες πληρωμές (οδηγία 2011/7/ΕΕ) λόγω υπερβολικών καθυστερήσεων στις πληρωμές των δημόσιων νοσοκομείων της προς τους προμηθευτές.
Σύμφωνα με την οδηγία, οι δημόσιες επιχειρήσεις που παρέχουν υγειονομική μέριμνα πρέπει να εξοφλούν τους προμηθευτές εντός προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τις 60 ημερολογιακές ημέρες. Ωστόσο, τα ελληνικά δημόσια νοσοκομεία εξακολουθούν να υπερβαίνουν σημαντικά την προθεσμία αυτή.
Όπως αναφέρει στην επιστολή της η Κομισιόν, τον Ιούνιο του 2026 τα ληξιπρόθεσμα τιμολόγια προμηθευτών ανήλθαν σε 1,3 δισ. ευρώ, ποσό υπερτριπλάσιο σε σχέση με το επίπεδο του 2019. Οι καθυστερήσεις αυτές συνεπάγονται σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τους προμηθευτές, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι ΜΜΕ, και υπονομεύουν τη δυνατότητά τους να λειτουργούν, να αναπτύσσονται και να επενδύουν.
Η Ελλάδα έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις. Αν η Επιτροπή θεωρήσει την απάντηση ανεπαρκή, μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει εκ νέου την υπόθεση στο Δικαστήριο και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Αργεί η «Συνέπεια»
Τέλος, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ετοιμάζει την πλατφόρμα «Συνέπεια», που θα λειτουργήσει έως το τέλος του έτους και στην οποία θα καταγράφονται ποιοι φορείς έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη προς ιδιώτες και τα ποσά.
Επίσης θα αναρτώνται τα τιμολόγια του Δημοσίου που έχουν εξοφληθεί και εκείνα που εκκρεμούν, με την προσδοκία να λειτουργήσει ως μέσο πίεσης στις διοικήσεις των οργανισμών να μην αφήνουν εκκρεμείς οφειλές.