Στην οδό Πεσμαζόγλου 1, λίγα βήματα από τη Σταδίου, βρίσκεται μια αίθουσα με ιστορία άνω των 130 ετών στην ελληνική οικονομία. Σε αυτόν τον χώρο στεγάστηκε το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών από το 1891 έως το 1934. Σήμερα, εκεί που αντηχούσαν συζητήσεις για μετοχές και αγορές άλλων εποχών, κυριαρχούν όροι όπως FinTech, blockchain, κρυπτονομίσματα, τεχνητή νοημοσύνη και big data, στο πλαίσιο μεταπτυχιακού προγράμματος του ΕΚΠΑ.
Η εικόνα του πρώτου μαθήματος της φετινής χρονιάς είχε ιδιαίτερη σημειολογία. Το ιστορικό Χρηματιστήριο εξακολουθεί να φιλοξενεί τη χρηματοοικονομική, όμως το περιεχόμενο έχει αλλάξει. Στα θρανία συναντώνται όχι μόνο νέοι οικονομολόγοι, αλλά και απόφοιτοι Μαθηματικών, Διοίκησης Επιχειρήσεων, Οικονομικών Επιστημών, Λογιστικής, Οικονομετρίας, Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Νομικής και άλλων ειδικοτήτων. Οι ηλικίες ποικίλουν, καθώς δίπλα σε φοιτητές 25 και 30 ετών κάθονται επαγγελματίες 35, 40, ακόμη και 45 ή 50 ετών, που επιστρέφουν στα θρανία.
Η απάντηση για το τι αναζητούν βρίσκεται στις εξελίξεις της αγοράς εργασίας. Τράπεζες, ασφαλιστικές, επενδυτικές και τεχνολογικές εταιρείες, αλλά και εποπτικές αρχές, αξιοποιούν πλέον τεχνολογίες που μέχρι πρόσφατα περιορίζονταν στα εργαστήρια ή σε νεοφυείς επιχειρήσεις. Τεχνητή νοημοσύνη, big data, blockchain και κανονιστική συμμόρφωση αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας της χρηματοοικονομικής αγοράς.
Με απλά λόγια, FinTech (Financial Technology) είναι η σύζευξη χρηματοοικονομικών και τεχνολογίας. Βρίσκεται πίσω από υπηρεσίες όπως οι ψηφιακές πληρωμές, το mobile banking, οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες επενδύσεων, αλλά και πιο σύνθετες εφαρμογές, όπως τα αυτοματοποιημένα επενδυτικά εργαλεία και το blockchain. Για τις επιχειρήσεις σημαίνει νέους τρόπους συναλλαγών και νέα επιχειρηματικά μοντέλα, καθώς και αλλαγές στην οργάνωση και λειτουργία τους. Η τεχνολογία επηρεάζει τη διαχείριση κινδύνου, τη συμμόρφωση, τη λήψη αποφάσεων και την αξιοποίηση των δεδομένων.
Για εργαζόμενους και στελέχη, η γνώση μόνο των παραδοσιακών χρηματοοικονομικών δεν είναι πλέον επαρκής. Απαιτείται κατανόηση των ψηφιακών υποδομών και του τρόπου με τον οποίο η τεχνολογία μετασχηματίζει τις αγορές. Αυτή η αλλαγή αντικατοπτρίζεται και στη σύνθεση των φοιτητών του Μεταπτυχιακού Προγράμματος στη Χρηματοοικονομική Τεχνολογία του ΕΚΠΑ. Ο οικονομολόγος χρειάζεται γνώσεις τεχνολογίας, ο μαθηματικός τη λειτουργία των αγορών, ο διοικητικός τα δεδομένα και ο νομικός το νέο κανονιστικό περιβάλλον.
Το ίδιο το κτίριο δημιουργεί μια γέφυρα με το παρελθόν. Το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών εγκαταστάθηκε εκεί τον Νοέμβριο του 1891 και παρέμεινε μέχρι το 1934. Πάνω από έναν αιώνα αργότερα, το αντικείμενο παραμένει κατά βάση το ίδιο: χρήμα, επενδύσεις, αγορές, κίνδυνος. Ωστόσο, τα εργαλεία έχουν αλλάξει ριζικά. Σήμερα, ένας αναλυτής πρέπει να διαχειρίζεται τεράστιους όγκους δεδομένων. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χρησιμοποιούν αλγορίθμους για αξιολόγηση κινδύνου ή εντοπισμό απάτης. Η μηχανική μάθηση αξιοποιείται στην πρόβλεψη αγορών και τη διαχείριση χαρτοφυλακίων, ενώ η κυβερνοασφάλεια αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η απάντηση στο γιατί ένας εργαζόμενος 30, 40 ή 50 ετών αφιερώνει τα Σαββατοκύριακά του σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα δεν είναι απλώς ένας νέος τίτλος σπουδών. Αναζητά δεξιότητες που θα του ανοίξουν νέες επαγγελματικές διαδρομές ή θα τον βοηθήσουν να παρακολουθήσει τις αλλαγές στον κλάδο του. Το FinTech αποδεικνύει πόσο έχουν συγκλίνει πεδία που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν διακριτά. Οι γνώσεις χρηματοοικονομικών συνδυάζονται με προγραμματισμό, ανάλυση δεδομένων και νέες τεχνολογίες.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι αγορές χρήματος και κεφαλαίου, η αποτίμηση επενδύσεων, η θεωρία χαρτοφυλακίου και η διαχείριση κινδύνου. Από την άλλη, η μηχανική μάθηση, η ανάλυση μεγάλων δεδομένων, η κυβερνοασφάλεια, το blockchain, τα κρυπτονομίσματα και οι αλγοριθμικές συναλλαγές. Η γνώση εργαλείων προγραμματισμού και ανάλυσης δεδομένων, όπως Python, R και Matlab, καθίσταται ολοένα πιο απαραίτητη.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και ο ταχέως αναπτυσσόμενος κλάδος της κανονιστικής συμμόρφωσης και του RegTech. Όσο οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες ψηφιοποιούνται, αυξάνεται η ανάγκη για στελέχη που κατανοούν ταυτόχρονα το κανονιστικό πλαίσιο και την τεχνολογία.
Το ζητούμενο δεν είναι να μετατραπεί ένας οικονομολόγος σε προγραμματιστή ή το αντίστροφο. Αλλά να υπάρχουν στελέχη που γεφυρώνουν τη χρηματοοικονομική και την πληροφορική. Αυτός ο ρόλος γίνεται όλο και πιο σημαντικός, όσο οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες βασίζονται στα δεδομένα και τις ψηφιακές τεχνολογίες.
Οι επαγγελματικές διαδρομές που σχετίζονται με το FinTech δεν περιορίζονται πλέον στις τράπεζες. Ειδικότητες όπως χρηματοοικονομικοί αναλυτές με γνώση δεδομένων, στελέχη διαχείρισης κινδύνων με τεχνολογικό υπόβαθρο και επαγγελματίες συμμόρφωσης που κατανοούν τα ψηφιακά συστήματα αναπτύσσονται διαρκώς. Το πεδίο απασχόλησης εκτείνεται σε ασφαλιστικές, συμβουλευτικές, τεχνολογικές και επενδυτικές εταιρείες, σε δημόσιους και διεθνείς οργανισμούς, αλλά και στον χώρο των startups.
Η εκπαίδευση στο FinTech δεν αφορά μόνο όσους ξεκινούν τώρα την καριέρα τους, αλλά και επαγγελματίες με πολυετή εμπειρία που διαπιστώνουν ότι ο κλάδος τους αλλάζει.
Ο Αντιπρύτανης Οικονομικών και Ανάπτυξης του ΕΚΠΑ και καθηγητής Αριστείδης Σάμιτας, στο πρώτο μάθημα της χρονιάς, υπογράμμισε τη σημασία σύνδεσης των σπουδών με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Όπως έχει τονίσει, τα σύγχρονα προγράμματα απαιτούν ουσιαστική σύνδεση γνώσεων και δεξιοτήτων με τις νέες ειδικότητες που αναδύονται.
Η εικόνα του πρώτου μαθήματος αποτυπώνει αυτή τη μετάβαση. Σε μια αίθουσα όπου πριν από 135 χρόνια διαπραγματεύονταν μετοχές, σήμερα μια νέα γενιά φοιτητών και επαγγελματιών μαθαίνει για αλγορίθμους, δεδομένα, blockchain και ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Το χρήμα άλλαξε μορφή και μαζί του άλλαξε και η γνώση που απαιτείται για την κατανόησή του.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
