Τα αποτελέσματα της ανεξάρτητης μελέτης του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) για το οικονομικό αποτύπωμα των προγραμμάτων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) για την περίοδο 2019-2025 παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση της ΕΑΤ με τίτλο «Χρηματοδότηση με αποτύπωμα: 'Ανθρωποι • Θέσεις εργασίας • Ανάπτυξη», την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026. Η εκδήλωση υπογράμμισε τον ρόλο της ΕΑΤ στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα.
Παρουσία του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, ο οποίος έχει την εποπτεία της ΕΑΤ, η Διευθύνουσα Σύμβουλος Ισμήνη Παπακυρίλλου παρουσίασε την πορεία της Τράπεζας, ενώ τα ευρήματα της μελέτης ανέλυσε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας.
Ο κ. Παπαθανάσης αναφέρθηκε στα επίσημα στοιχεία που επιβεβαιώνουν τη θετική επίδραση της αναπτυξιακής οικονομικής πολιτικής από το 2019, τονίζοντας την υπεροχή της Ελλάδας σε ρυθμούς ανάπτυξης έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, τη μείωση φόρων και ανεργίας, καθώς και την αύξηση των επενδύσεων. Παράλληλα, σημείωσε την επιτυχή ολοκλήρωση των στόχων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με 36 δισ. ευρώ να κατευθύνονται στην οικονομία και την κοινωνία.
Ο Αναπληρωτής Υπουργός υπογράμμισε τον αναπτυξιακό ρόλο της ΕΑΤ, αναφέροντας ότι μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί δάνεια ύψους 13 δισ. ευρώ σε 46.000 επιχειρήσεις, με το 77% των δικαιούχων να έχει κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ και το 72% έως 10 εργαζομένους. Επεσήμανε ότι η ΕΑΤ θα συνεχίσει να στηρίζει τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, αξιοποιώντας πρόσθετους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης για νέα δάνεια, καθώς και προγράμματα που στοχεύουν σε σύγχρονες προκλήσεις όπως το στεγαστικό.
Η κ. Παπακυρίλλου τόνισε ότι η μελέτη του ΙΟΒΕ τεκμηριώνει την επιτυχία και την αναπτυξιακή στόχευση των δράσεων της ΕΑΤ, επισημαίνοντας πως οι δημόσιοι πόροι που χρησιμοποιούνται στα χρηματοδοτικά εργαλεία της Τράπεζας επιστρέφουν στην πραγματική οικονομία μέσω της μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων. Υπογράμμισε επίσης τη στήριξη στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, καθώς και τη διεύρυνση των ευκαιριών χρηματοδότησης για τις ΜμΕ.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης ΙΟΒΕ
Η μελέτη του ΙΟΒΕ, βάσει του υποδείγματος εισροών-εκροών (Leontief), αποτιμά τη συνολική επίδραση των προγραμμάτων της ΕΑΤ σε τρία πεδία: οικονομία, πράσινη μετάβαση και αγορά πιστώσεων, με συνολική αξία δανείων 11,5 δισ. ευρώ.
Κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι για κάθε 1 ευρώ που δεσμεύεται στα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ, παράγονται 3,58 ευρώ ΑΕΠ, 2,10 ευρώ εισόδημα εργαζομένων και 1,43 ευρώ δημόσια έσοδα, ενώ κάθε 1 εκατ. ευρώ πόρων δημιουργεί 110 ετήσιες θέσεις εργασίας.
Την περίοδο 2019-2025, τα προγράμματα της ΕΑΤ συνέβαλαν σε 12,5 δισ. ευρώ συνολική επίδραση στο ΑΕΠ, 383.600 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης, 7,3 δισ. ευρώ εισόδημα εργαζομένων και 5 δισ. ευρώ δημόσια έσοδα. Το 78% των δανείων κατευθύνθηκε σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ το 56% της επίδρασης στο ΑΕΠ και το 60% στην απασχόληση προέρχεται από πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις.
Σημαντικό μέρος των δανείων (74%) διοχετεύθηκε σε κλάδους όπως το εμπόριο, η μεταποίηση και τα καταλύματα/εστίαση, ενώ γεωγραφικά το μεγαλύτερο αποτύπωμα καταγράφεται σε Αττική και Κεντρική Μακεδονία, με υψηλότερες πολλαπλασιαστικές επιδράσεις σε περιοχές όπως το Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά και η Κρήτη.
Η μεγαλύτερη ετήσια επίδραση σημειώθηκε το 2020 λόγω των εργαλείων αντιμετώπισης της πανδημίας, ενώ για το 2025 εκτιμάται η δημιουργία 23.500 ετήσιων θέσεων πλήρους απασχόλησης.
Πράσινη μετάβαση και αγορά πιστώσεων
Οι χρηματοδοτήσεις της ΕΑΤ παρουσιάζουν χαμηλότερη σταθμισμένη μέση ένταση άνθρακα (δείκτης WACI) σε σχέση με το υπόλοιπο τραπεζικό σύστημα, ενώ πάνω από τα 3/4 των επιχειρηματικών δανείων κατευθύνονται σε κλάδους κρίσιμους για την πράσινη μετάβαση. Στις περιοχές απολιγνιτοποίησης, η συμμετοχή της ΕΑΤ έχει αυξηθεί σημαντικά.
Στην αγορά πιστώσεων, η ΕΑΤ συνέβαλε στην ανάκαμψη της περιόδου 2020-2025, με το μερίδιό της να φτάνει το 38% στις συνολικές εκταμιεύσεις δανείων προς επιχειρήσεις στον κλάδο του εμπορίου. Κατά μέσο όρο, 21 από κάθε 100 ευρώ νέων πιστώσεων δόθηκαν με ανάμειξη της ΕΑΤ, ενώ η υψηλότερη συμμετοχή σχετίζεται με χαμηλότερα ποσοστά εξόδου επιχειρήσεων κατά την πανδημία.
Ο Νίκος Βέττας επισήμανε ότι η ανάλυση αποτυπώνει το αποτύπωμα των προγραμμάτων της ΕΑΤ στην οικονομία, με ιδιαίτερη συμβολή στην ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων και τη στροφή προς την πράσινη ανάπτυξη. Τόνισε επίσης τη σημασία της περαιτέρω ενίσχυσης της καινοτομίας και της εξωστρέφειας μέσω της χρηματοδότησης.
Η πορεία και ο ρόλος της ΕΑΤ
Τα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ διακρίνονται για τον πολλαπλασιαστικό και ανακυκλούμενο χαρακτήρα τους, καθώς οι επιστροφές από τα δάνεια αξιοποιούνται για νέα προγράμματα, αντίθετα με τις εφάπαξ επιχορηγήσεις.
Από το 2019 έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2026, η ΕΑΤ ενέκρινε συνολικά χρηματοδοτήσεις 15,57 δισ. ευρώ μέσω 89.214 δανείων, με το 77% των ωφελούμενων επιχειρήσεων να έχει κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ και το 72% έως 10 εργαζομένους.
Μετά την πανδημία, η ΕΑΤ εξελίχθηκε σε μόνιμο αναπτυξιακό μηχανισμό, διευρύνοντας τα προϊόντα της, εισερχόμενη στη στεγαστική πολιτική και ολοκληρώνοντας το Pillar Assessment της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το επόμενο βήμα, όπως ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, περιλαμβάνει την αξιοποίηση 1,5 δισ. ευρώ νέων πόρων που θα μοχλευθούν σε χρηματοδοτήσεις 5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με ενεργοποίηση έως τις αρχές του 2027, καθώς και το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», ύψους 2 δισ. ευρώ.