Ανω των 24 δισ. ευρώ οι ρυθμίσεις χρεών προς τον ΕΦΚΑ που χάθηκαν

Ούτε η ρύθμιση των 72 δόσεων για τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ έχει την αποδοχή που ανέμεναν το υπουργείο Εργασίας και η διοίκηση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, καθώς ελάχιστες είναι οι αιτήσεις ένταξης όπως και τα ποσά που ρυθμίστηκαν.

Συγχρόνως, τα στατιστικά στοιχεία του ΚΕΑΟ αποκαλύπτουν ότι τα τελευταία χρόνια έχουν χαθεί οι περισσότερες ρυθμίσεις οφειλών από όσες έχουν γίνει, με το ύψος των χρεών που αφορούσαν να υπερβαίνει τα 24 δισ. ευρώ.

Σε ότι αφορά στη ρύθμιση των 72 δόσεων, σχεδόν τρεις μήνες μετά την ενεργοποίησή της, οι αιτήσεις κυμαίνονται στις 10.000, επί συνόλου 1,6 εκατομμυρίων οφειλετών, οι οποίοι συνολικά χρωστάνε 52,43 δισ. ευρώ.

Ο λόγος του δισταγμού της ένταξης στις 72 δόσεις είναι ο αποκλεισμός από αυτή, των χρεών που βεβαιώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, αλλά και η υποχρεωτική ένταξή τους στην πάγια ρύθμιση, με τη δέσμευση να τηρούνται απαρέγκλιτα και οι δύο ρυθμίσεις.

Επίσης, πάγιο αίτημα των επαγγελματικών φορέων είναι μια ρύθμιση των 120 δόσεων, ώστε να δοθεί περισσότερη άνεση στους οφειλέτες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν και ισχυρές πιέσεις στους προϋπολογισμούς τους λόγω και της ενεργειακής ακρίβειας.

Πάντως των ΚΕΑΟ ενισχύει τα αναγκαστικά μέτρα κατά των οφειλετών, με την αποστολή προειδοποιητικών μηνυμάτων, σχετικά με την έναρξη κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών και ακινήτων εάν δεν τακτοποιήσουν τις οφειλές τους.

Τεράστιες οι απώλειες

Το ζητούμενο με τις ρυθμίσεις των χρεών είναι η τήρησή τους τους από τους οφειλέτες, ώστε μια οφειλή που κατέστη ληξιπρόθεσμη για οποιονδήποτε λόγο, να αποπληρωθεί μέχρι το τελευταίο ευρώ. Αυτό όμως δεν συμβαίνεις τη συντριπτική πλειοψηφία των ρυθμίσεων, οι οποίες χάνονται πριν την ολοκλήρωσή τους. Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της τελευταίας έκθεσης του ΚΕΑΟ, σύμφωνα με την οποία:

• Μέχρι και τον Ιούνιο του 2026 έγιναν 2.538.810 ρυθμίσεις εκ των οποίων χάθηκαν πριν την ολοκλήρωσή τους οι 1.384.098 ρυθμίσεις ή το 54,5%.
• Τα ποσά που ρυθμίστηκαν συνολικά ανήλθαν σε 34,9 δισ. ευρώ, αλλά οι ρυθμίσεις που χάθηκαν αντιπροσωπεύουν ποσά ύψους 24,44 δις. ευρώ, ή το 71,7% του συνόλου των ρυθμισμένων χρεών.
• Μέχρι και τον Ιούνιο του 2026 είχαν ολοκληρωθεί 869.519 ρυθμίσεις με τις οποίες αποπληρώθηκαν χρέη ύψους 4,56 δισ. ευρώ.
• Ενεργές είναι 285.193 ρυθμίσεις με το ρυθμισμένο ποσό να ανέρχεται σε 5,2 δις. ευρώ.

Ενδεικτικά, η εικόνα των κυριότερων ρυθμίσεων χρεών προς τον ΕΦΚΑ όπως αποτυπώνεται στην έκθεση του ΚΕΑΟ είναι η ακόλουθη:

Στην πάγια ρύθμιση των 24/48 δόσεων, εντάχθηκαν συνολικά 1.532.814 οφειλέτες οι οποίοι ρύθμισαν χρέη ύψους 17,24 δισ. ευρώ. Από αυτούς ολοκλήρωσαν τη ρύθμιση οι 558.353 που αντιπροσώπευσαν χρέη ύψους 1,9 δισ. ευρώ.  Ενεργές είναι 134.033 ρυθμίσεις με χρέος 1,29 δισ. ευρώ. Χάθηκαν όμως, 840.428 ρυθμίσεις (πάνω από τις μισές), οι οποίες αφορούσαν χρέη ύψους 14,05 δισ. ευρώ.
Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμός και ρυθμίσεις εξυγίανσης βάσει πτωχευτικού κώδικα. Έχουν γίνει 97.614 ρυθμίσεις για συνολικές οφειλές (μόνο προς τον ΕΦΚΑ) 3,63 δισ. ευρώ, από τις οποίες ενεργές είναι οι 60.389, με οφειλές ύψους 2,43 δισ. ευρώ. Έχουν  ολοκληρωθεί 3.629 για ποσό ύψους 106,98 εκατ. ευρώ και χάθηκαν 33.596 ρυθμίσεις για ποσό 1,45 δις. ευρώ.
Στις ρυθμίσεις των 120 δόσεων ((Ν.4611/2019) εντάχθηκαν 610.969 οφειλέτες για χρέη ύψους 5,65 δισ. ευρώ. Από αυτές, ενεργές είναι οι 74.695, ολοκληρώθηκαν οι 218.101 και χάθηκαν 318.173 που αντιπροσωπεύουν χρέη ύψους 3,53 δισ. ευρώ, πάνω από το 60% του ποσού που εντάχθηκε συνολικά.

Πώς χάνονται οι ρυθμίσεις

Οι αιτίες που οδηγούν σε απώλεια των ρυθμίσεων είναι πολλές, με κυριότερη την αδυναμία του οφειλέτη να αποπληρώνει τακτικά τις δόσεις ή τα νέα χρέη που ανακύπτουν. 

Πλην των οφειλετών που εντάσσονται σε ρυθμίσεις προκειμένου να λάβουν ασφαλιστική ενημερότητα για κάποιους μήνες και μετά αφήνουν δόσεις απλήρωτες, οι λόγοι που θέτουν οφειλέτες εκτός διακανονισμών των χρεών προς τον ΕΦΚΑ είναι:

• Η πάγια ρύθμιση χάνεται λόγω μη εμπρόθεσμης καταβολής δεύτερης δόσης της ρύθμισης εντός δωδεκαμήνου ρύθμισης ή λόγω  δημιουργίας νέας οφειλής. Επίσης, η μη εμπρόθεσμη καταβολή και δεύτερης δόσης εντός του δωδεκαμήνου έχει ως συνέπεια και την απαγόρευση υπαγωγής της οφειλής σε νέα ρύθμιση.
• Η ρύθμιση των 100 δόσεων χάνεται αν καθυστερήσει η καταβολή δύο δόσεων ανά έτος ή λόγω μη εμπρόθεσμης καταβολής μίας δόσης ρύθμισης ανά έτος προγράμματος ρύθμισης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο (2) μηνών ή λόγω  μη καταβολής των τρεχουσών εισφορών.
• Η ρύθμιση των 100 δόσεων του ν. 4321/2015 χάνεται λόγω καθυστέρησης πέραν της μίας δόσης ρύθμισης, για ένα μήνα, ανά δωδεκάμηνο προγράμματος ρύθμιση και λόγω μη καταβολής τρεχουσών εισφορών. Για τους οφειλέτες τ. ΟΑΕΕ και τ. ΕΤΑΑ η απώλεια της ρύθμισης επέρχεται με καθυστέρηση πέραν του ενός μηνός, τριών δόσεων της ρύθμισης ανά δωδεκάμηνο προγράμματος ρύθμισης.
• Η ρύθμιση των 120 δόσεων του ν.4611/2019 χάνεται εάν δεν καταβληθεί ποσό δόσεων που αντιστοιχεί σε δύο (2) δόσεις ρύθμισης, δεν καταβληθούν βεβαιωμένες οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την 1.1.2019, αν δεν καταβληθούν εντός τριών (3) μηνών από την άρση της αναστολής ή της αμφισβήτησης, οι οφειλές που δεν είχαν υπαχθεί στη ρύθμιση επειδή τελούσαν σε αναστολή είσπραξης και εφόσον δεν καταβληθεί εντός τριών (3) μηνών από την επίδοση της απορριπτικής απόφασης συνταξιοδότησης το σύνολο των οφειλόμενων δόσεων της ρύθμισης.

Οι ρυθμίσεις του Εξωδικαστικού

Για τους οφειλέτες που έχουν ενταχθεί στον εξωδικαστικό Μηχανισμό οι όροι που ισχύουν προβλέπουν ότι η ρύθμιση του ν.4469/2017 χάνεται:

• εάν δεν καταβληθεί από τον οφειλέτη προς το Κ.Ε.Α.Ο., ποσό που αντιστοιχεί σε τρεις (3) δόσεις,
• εάν δεν υποβληθεί η προβλεπόμενη Α.Π.Δ., εντός 3 μηνών από την παρέλευση της προθεσμίας υποβολής τους, εάν δεν εξοφληθούν ή τακτοποιηθούν με νόμιμο τρόπο (αναστολή είσπραξης ή ρύθμιση τμηματικής καταβολής), οφειλές οι οποίες δεν υπάγονται στη σύμβαση και βεβαιώθηκαν μετά την 31/12/2016, εντός 90 ημερών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος ή σε περίπτωση δικαστικής επικύρωσης, από την ημερομηνία επικύρωσης της παρούσας σύμβασης αναδιάρθρωσης ή προκειμένου για οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μετά την έναρξη ισχύος ή την επικύρωση της παρούσας σύμβασης, εντός 60 ημερών από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας καταβολής τους.

Επίσης η ρύθμιση του ν.4738/2020 χάνεται, κατά το μέρος που αφορά το Κ.Ε.Α.Ο. στις εξής περιπτώσεις:

• εάν δεν καταβληθεί ποσό που υπερβαίνει την αξία τριών (3) μηνιαίων δόσεων της ρύθμισης,
• εάν το συνολικό ύψος του ποσού σε καθυστέρηση υπερβαίνει την αξία τουλάχιστον του τρία τοις εκατό (3%) του συνολικά οφειλόμενου ποσού,
• εάν δεν εξοφληθούν ή τακτοποιηθούν με νόμιμο τρόπο (αναστολή είσπραξης ή ρύθμιση τμηματικής καταβολής, βάσει νόμου, δικαστικής απόφασης ή προσωρινής διαταγής) οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες πριν από τη σύναψη της σύμβασης και δεν υπάγονται σε αυτήν, εντός 90 ημερών από την ημερομηνία σύναψης της σύμβασης, ή, προκειμένου για οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μετά τη σύναψη της σύμβασης, εντός 60 ημερών από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας καταβολής τους,
• εάν δεν υποβληθεί η προβλεπόμενη Α.Π.Δ., εντός 3 μηνών από την παρέλευση της προθεσμίας υποβολής τους,
  εάν υποβληθεί αίτηση πτώχευσης κατά του οφειλέτη ή αν υποβληθεί δήλωση του ότι αναστέλλει τις πληρωμές του ή επισπεύδεται εκτέλεση κατά περιουσιακών του ή επίκειται η λήψη δικαστικών μέτρων κατά του στο πλαίσιο οποιασδήποτε διαδικασίας αφερεγγυότητας, 
• εάν αποδειχθεί ότι η σύμβαση ρύθμισης βασίστηκε άμεσα ή έμμεσα σε ανακριβείς ή ελλιπείς δηλώσεις ή στοιχεία που υπέβαλε οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ο οφειλέτης, καθώς και μέλη της οικογένειας του.