Η κρουαζιέρα διεθνώς σημειώνει σταθερή ανάπτυξη, με σημαντικές επενδύσεις σε νέα πλοία και σύγχρονες περιβαλλοντικές τεχνολογίες. Η Ελλάδα, ως ένας από τους κορυφαίους ευρωπαϊκούς προορισμούς, καλείται να διατηρήσει τη θέση της και να διαμορφώσει ένα σταθερό, προβλέψιμο περιβάλλον που θα ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη παρουσία και τις επενδύσεις των εταιρειών του κλάδου.
Οι προκλήσεις για τον κλάδο δεν περιορίζονται πια μόνο στον αριθμό αφίξεων ή επιβατών. Ζητήματα όπως το κόστος, τα λιμενικά τέλη, η ηλεκτροδότηση, η ενεργειακή μετάβαση, η διαχείριση νερού και αποβλήτων, καθώς και η ανάγκη για εθνική στρατηγική που θα διαχέει τα οφέλη της κρουαζιέρας σε περισσότερους προορισμούς, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο.
Αυτά τα θέματα αναδείχθηκαν στο Διεθνές Συνέδριο Ναυτιλιακών Μεταφορών που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, με διοργανωτές το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και την Ένωση Λιμένων Ελλάδος ΕΛΙΜΕ. Στελέχη του κλάδου τόνισαν την ανάγκη για σταθερούς κανόνες και επαρκή χρόνο προσαρμογής στις νέες χρεώσεις, αλλά και για ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο ανάπτυξης της κρουαζιέρας.
Η διευθύντρια Ανατολικής Μεσογείου της Διεθνούς Ένωσης Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA), Μαρία Δεληγιάννη, έθεσε ως προτεραιότητα τη διαμόρφωση σαφούς και προβλέψιμου επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Ο εκπρόσωπος της MSC Cruises στην Ελλάδα, Κυριάκος Αναστασιάδης, επισήμανε την απουσία εθνικής στρατηγικής και τη σημασία αξιοποίησης των εσόδων από το τέλος κρουαζιέρας για επενδύσεις σε νέους προορισμούς.
Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση Περιβαλλοντικών Τεχνολογιών και Πρακτικών της CLIA, τα κρουαζιερόπλοια ενισχύουν με ταχύ ρυθμό τις περιβαλλοντικές τους δυνατότητες, ωστόσο οι λιμενικές υποδομές στη στεριά υστερούν σημαντικά.
Προβλεψιμότητα και κόστος: Κρίσιμα ζητήματα για τις εταιρείες
Η ανάγκη για προβλεψιμότητα στις οικονομικές επιβαρύνσεις αποτελεί βασικό αίτημα των εταιρειών. Η CLIA έχει ζητήσει οι αλλαγές σε λιμενικά τέλη να γνωστοποιούνται τουλάχιστον 18-24 μήνες πριν, ώστε οι εταιρείες να ενσωματώνουν το κόστος στον προγραμματισμό και την τιμολογιακή τους πολιτική. Οι αιφνίδιες αλλαγές, όπως σημειώνει η Μαρία Δεληγιάννη, δεν μπορούν να απορροφηθούν εύκολα, επιβαρύνοντας τους προϋπολογισμούς των εταιρειών.
Η φετινή εκτίμηση για χαμηλότερη δραστηριότητα στην Ελλάδα συνδέεται τόσο με τις γεωπολιτικές εξελίξεις όσο και με την αύξηση του λειτουργικού κόστους και τη μειωμένη προβλεψιμότητα. Ενδεικτικά, το τέλος κρουαζιέρας μπορεί να προσθέσει έως και 200 ευρώ στο κόστος για μια τετραμελή οικογένεια.
Η ανάγκη για νέα στρατηγική και γεωγραφική διεύρυνση
Παρά τις πιέσεις, η Ελλάδα διατηρεί την τρίτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών προορισμών, με περίπου 6.000 προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων και πάνω από 8 εκατ. επιβατικές επισκέψεις ετησίως. Ωστόσο, η συγκέντρωση της κίνησης σε λίγα λιμάνια δημιουργεί την ανάγκη για επέκταση σε νέους προορισμούς. Ο Κυριάκος Αναστασιάδης πρότεινε τη διοχέτευση μέρους των εσόδων από το τέλος κρουαζιέρας σε επενδύσεις και κίνητρα για λιμάνια όπως η Θεσσαλονίκη και η Καβάλα, ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο.
Η γεωγραφική διεύρυνση της δραστηριότητας απαιτεί συντονισμό μεταξύ εταιρειών, λιμένων, κυβερνήσεων και ενεργειακών παρόχων, ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες υποδομές και συνθήκες για βιώσιμη ανάπτυξη.
Ενεργειακή μετάβαση και περιβαλλοντικές τεχνολογίες
Η τεχνολογική αναβάθμιση του στόλου προχωρά με γρήγορους ρυθμούς, όπως δείχνουν τα στοιχεία της CLIA. Το shore power, δηλαδή η δυνατότητα ηλεκτροδότησης των πλοίων από τη στεριά, επεκτείνεται διαρκώς στα πλοία, αλλά μόλις 40 λιμάνια παγκοσμίως διαθέτουν σχετικές υποδομές. Το χάσμα αυτό αποτελεί βασικό εμπόδιο στην πλήρη αξιοποίηση των νέων περιβαλλοντικών δυνατοτήτων.
Η Ελλάδα καλείται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου Fit for 55, που προβλέπει ανάπτυξη σχετικών υποδομών έως το 2030. Παράλληλα, η χρήση βαρύ μαζούτ στα κρουαζιερόπλοια μειώνεται σταδιακά, ενώ αυξάνεται η χρήση εναλλακτικών καυσίμων και κινητήρων πολλαπλών καυσίμων.
Διαχείριση νερού και αποβλήτων: Νέες προκλήσεις
Η περιβαλλοντική μετάβαση δεν αφορά μόνο τις εκπομπές άνθρακα. Η δυνατότητα παραγωγής πόσιμου νερού εν πλω και τα προηγμένα συστήματα επεξεργασίας λυμάτων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, ειδικά σε νησιωτικούς προορισμούς με περιορισμένους υδάτινους πόρους. Τα πλοία εξελίσσονται τεχνολογικά, αλλά η ανάπτυξη των αντίστοιχων υποδομών στη στεριά παραμένει ζητούμενο.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ελλάδα είναι να μετατρέψει την υφιστάμενη ισχυρή της θέση σε ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης της κρουαζιέρας, με περισσότερους προορισμούς, προβλέψιμους κανόνες, σύγχρονες λιμενικές υποδομές και ανταποδοτική αξιοποίηση των εσόδων του κλάδου.
Σε μια αγορά που εξελίσσεται ραγδαία, το διακύβευμα για τη χώρα δεν είναι μόνο η αύξηση των αφίξεων, αλλά η διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της στη νέα εποχή της διεθνούς κρουαζιέρας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
