«Βουτιά» 3,7% στις πραγματικές πωλήσεις λιανεμπορίου – Στα 13,1 δισ. ο τζίρος

Σταθερή επιδείνωση παρουσιάζουν οι επιδόσεις του τζίρου του λιανικού εμπορίου τα τελευταία χρόνια, τόσο σε ονομαστικές όσο και σε πραγματικές τιμές, σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την εξέλιξη του κύκλου εργασιών στα καταστήματα λιανικού εμπορίου εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων, κατά το Β’ τρίμηνο και το Α’ εξάμηνο του 2026.

Όπως επισημαίνεται, η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τις αυξημένες δαπάνες για βασικά αγαθά, έχουν οδηγήσει σε έντονη πτώση του κύκλου εργασιών. Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ αναδεικνύει ότι το β' τρίμηνο ο κύκλος εργασιών των εμπορικών επιχειρήσεων (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) υποχώρησε, σε πραγματικούς όρους, κατά 3,7%, με τη μείωση να είναι εντονότερη στις μεγάλες επιχειρήσεις (-6,1%), ακολουθούμενες από τις πολύ μικρές (-3,8%) και μικρές (-3,2%). Μόνο οι μεσαίες κατέγραψαν αύξηση (+2,3%) που δεν αρκεί, ωστόσο, για να αντιστρέψει τη συνολική αρνητική τάση του κλάδου.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν περιορισμένη πρόσβαση σε ρευστότητα, αυξημένο λειτουργικό κόστος, πιέσεις από αθέμιτο ανταγωνισμό ηλεκτρονικών πλατφορμών, καθώς και υψηλές φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις. Όπως σημειώνεται, οι παραπάνω παράγοντες συνθέτουν ένα «εκρηκτικό μείγμα» για το λιανικό εμπόριο, σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας.

Στο νέο αυτό πλαίσιο, η λήψη άμεσων και ουσιαστικών μέτρων για τη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, την ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και την προώθηση της επιχειρηματικότητας χαρακτηρίζεται ως κρίσιμη για τη βιωσιμότητα του κλάδου.

Το β' τρίμηνο του 2026, ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων μειώθηκε σε πραγματικές τιμές κατά 3,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ σε ονομαστικές τιμές σημειώθηκε αύξηση κατά 1,2%. Αυτό υποδηλώνει ότι η ονομαστική άνοδος του τζίρου οφείλεται αποκλειστικά στον πληθωρισμό και όχι σε αυξημένες πωλήσεις.

Μεγαλύτερο πλήγμα δέχθηκαν οι μεγάλες επιχειρήσεις, όπου οι πραγματικές πωλήσεις υποχώρησαν κατά 6,1%. Στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), η μείωση ήταν ηπιότερη (-2,9%), ενώ εντός των ΜμΕ, οι πολύ μικρές κατέγραψαν πτώση 3,8% και οι μικρές 3,2%. Οι μεσαίες σημείωσαν άνοδο 2,3%.

Για το α' εξάμηνο του 2026, η εικόνα παραμένει αρνητική, με τον κύκλο εργασιών σε πραγματικές τιμές να μειώνεται κατά 2,3% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025. Οι μεγάλες επιχειρήσεις σημείωσαν πτώση 2,8%, οι ΜμΕ 2,1%, ενώ οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις είχαν μείωση 3,4% και 1,7% αντίστοιχα. Οι μεσαίες διατήρησαν θετική πορεία με αύξηση 3,7%.

Συνολικά, η ονομαστική αύξηση του κύκλου εργασιών για το α' εξάμηνο 2026 ανήλθε σε 210,9 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό τζίρο να διαμορφώνεται στα 13,1 δισ. ευρώ έναντι 12,9 δισ. το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Ανά κατηγορία προϊόντων, οι μεγαλύτερες αυξήσεις τζίρου καταγράφηκαν σε «Ιατρικά και ορθοπεδικά είδη» (+10,3%), «Ρολόγια και Κοσμήματα» (+9,8%), «Σιδηρικά και Χρώματα» (+6,2%) και «Ηλεκτρικές οικιακές συσκευές» (+4,8%). Αντιθέτως, σημαντική πτώση σημειώθηκε στα «Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα» (-10,9%), «Βιβλία» (-6,3%) και «Καινούργια είδη» όπως οπτικά, δώρα, σουβενίρ, είδη τέχνης κ.ά. (-6,0%). Οι πωλήσεις υποδημάτων παρέμειναν σχεδόν στάσιμες (-0,9%), ενώ για την ένδυση δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σύγκρισης.

Περιφερειακή κατανομή και επιπτώσεις του τουρισμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία, το α' εξάμηνο του 2026, ο κύκλος εργασιών σε πραγματικούς όρους μειώθηκε σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφηκαν σε Πελοπόννησο (-3,9%), Δυτική Ελλάδα (-3,8%) και Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (-3,3%). Οι μικρότερες υποχωρήσεις εντοπίστηκαν σε Ήπειρο (-0,9%), Θεσσαλία (-1,3%) και Βόρειο Αιγαίο (-1,5%).

Παρά την αύξηση της τουριστικής κίνησης και των εσόδων κατά το α' εξάμηνο του έτους, η θετική επίδραση στον τζίρο του λιανικού εμπορίου ήταν περιορισμένη. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για ενίσχυση της σύνδεσης εμπορίου και τουρισμού και ανάδειξη της χώρας ως αγοραστικού προορισμού.

Η συνολική αξία ακάλυπτων επιταγών και απλήρωτων συναλλαγματικών έφθασε τα 46,7 εκατ. ευρώ το α' εξάμηνο του 2026, με την κατάσταση να επιδεινώνεται τον Ιούνιο. Σε συνδυασμό με τη διεθνή αβεβαιότητα, τις πληθωριστικές πιέσεις, την άνοδο των επιτοκίων και τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, οι προοπτικές για το λιανικό εμπόριο παραμένουν δύσκολες, με τους επιχειρηματίες να αναμένουν ουσιαστικά μέτρα στήριξης.