Ο Έλληνας καταναλωτής κινείται πλέον με γνώμονα την εξοικονόμηση χρημάτων, χωρίς όμως να εγκαταλείπει την αναζήτηση της ποιότητας. Οι θερινές εκπτώσεις, που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, αποτελούν για πολλούς μια ιδανική ευκαιρία να πραγματοποιήσουν αγορές που είχαν αναβάλει. Το ίδιο μοτίβο συγκρατημένων δαπανών αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι φετινές καλοκαιρινές διακοπές.
Η εκπτωτική περίοδος που ξεκίνησε τη Δευτέρα 13 Ιουλίου και θα διαρκέσει έως και τη Δευτέρα 31 Αυγούστου, δημιουργεί προσδοκίες στον εμπορικό κόσμο για τόνωση της αγοραστικής κίνησης και στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες λειτουργούν σε ένα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον. Ωστόσο, ο καταναλωτής έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια.
Έρευνες του Τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά και άλλων επιστημονικών φορέων, δείχνουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές είναι πλέον πιο οργανωμένοι, ενημερωμένοι και επιλεκτικοί. Συγκρίνουν τιμές, αναζητούν πραγματικές προσφορές και σχεδιάζουν τις αγορές τους με βάση τις ανάγκες τους. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι σημαντικό ποσοστό των νοικοκυριών έχει περιορίσει ακόμη και την κατανάλωση βασικών αγαθών και υπηρεσιών λόγω των ανατιμήσεων, με το ποσοστό μείωσης να κυμαίνεται από 16% έως 56%, ανάλογα με τον κλάδο.
Η νέα πραγματικότητα αποτυπώνεται και στις καταναλωτικές επιλογές. Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κερδίζουν συνεχώς έδαφος, καθώς προσφέρουν χαμηλότερες τιμές και καλύτερο έλεγχο των δαπανών. Παράλληλα, οι πολίτες εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές μόνο για το εμπορικό σήμα ενός προϊόντος, ενώ αξιολογούν πιο αυστηρά τη στάση των εταιρειών απέναντι στην ακρίβεια.
Καταναλωτικές τάσεις και προτεραιότητες
Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Θάνος Μαύρος, Εταίρος και Επικεφαλής Τομέα Καταναλωτικών Προϊόντων της EY Ελλάδος, η πιο πρόσφατη έκδοση της έρευνας EY Future Consumer Index Ελλάδα είχε καταγράψει μια μικρή αλλά αισθητή βελτίωση του καταναλωτικού κλίματος. Για πρώτη φορά από το 2021, οι Έλληνες καταναλωτές έδειχναν συγκρατημένη διάθεση να ξοδέψουν περισσότερο, πάντα μέσα στα όρια των οικονομικών δυνατοτήτων τους.
Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν και η αύξηση των τιμών ενέργειας αναζωπύρωσαν τον πληθωρισμό και τις ανησυχίες των πολιτών. «Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας και αυξημένης πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα, οι καταναλωτές τείνουν να κατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε είδη πρώτης ανάγκης, όπως τρόφιμα, λογαριασμούς και μετακινήσεις», σημειώνει ο κ. Μαύρος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εκπτώσεις παραμένουν ισχυρό κίνητρο, καθώς το 81% των ερωτώμενων δήλωσε ότι ανέβαλε αγορές μέχρι τα μεγάλα εκπτωτικά γεγονότα. «Το πιο πιθανό είναι οι καταναλωτές να επισκεφθούν τα καταστήματα, να αναζητήσουν μεγάλες προσφορές, αλλά να περιοριστούν σε απολύτως αναγκαίες ή προγραμματισμένες αγορές», υπογραμμίζει, προσθέτοντας ότι η καλοκαιρινή περίοδος συνοδεύεται από άλλες προτεραιότητες, όπως οι δαπάνες για διακοπές.
Ο κ. Μαύρος επισημαίνει ακόμη ότι οι καταναλωτές αναζητούν πλέον «πραγματικές εκπτώσεις» και απαιτούν διαφάνεια και ειλικρίνεια από τις επιχειρήσεις. «Οι εταιρείες πρέπει να επενδύσουν στην εμπιστοσύνη, που αποτελεί το θεμέλιο της σχέσης τους με τον καταναλωτή», τονίζει.
Διακοπές με έμφαση στην εξοικονόμηση
Η τάση για έλεγχο του κόστους επεκτείνεται και στις φετινές διακοπές. Έρευνα του ΙΕΛΚΑ, με δείγμα 700 καταναλωτές από όλη την Ελλάδα, καταγράφει ότι πολλοί επιλέγουν να μαγειρεύουν στον χώρο διαμονής, αποφεύγοντας τα έξοδα εστίασης και προτιμώντας την αγορά τροφίμων από σούπερ μάρκετ, φούρνους και τοπικές επιχειρήσεις.
Το 41% δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά στις διακοπές, ενώ το 70% επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ. Το 79% προτιμά φούρνους και αρτοποιεία, ενώ μόλις το 28% δεν μαγειρεύει ποτέ. Πάνω από τους μισούς (62%) επιλέγουν τοπικά προϊόντα, στηρίζοντας την τοπική οικονομία και αναζητώντας αυθεντικές, οικονομικές γεύσεις.
Το 45% δηλώνει ότι θα μειώσει τη φετινή του δαπάνη για αγορές, με το αυξημένο κόστος εισιτηρίων να θεωρείται ο πιο επιβαρυντικός παράγοντας. Σημαντική είναι και η συμβολή της τοπικής αγοράς, καθώς το 68% προμηθεύεται τρόφιμα από φούρνους, το 66% από μεγάλες και το 48% από μικρές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενώ το 41% επιλέγει μίνι μάρκετ.
Προτιμήσεις και προορισμοί ταξιδιών
Οι μισοί ερωτηθέντες (50%) δεν προγραμματίζουν διακοπές το καλοκαίρι του 2026, ποσοστό σχεδόν ίδιο με το 2025. Από όσους σχεδιάζουν ταξίδι, το 34% θα κάνει περιορισμένες διακοπές, το 14% όπως κάθε χρόνο και το 2% περισσότερες ημέρες. Ο μέσος χρόνος διακοπών διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, επιβεβαιώνοντας τη συγκρατημένη τάση.
Η πλειοψηφία επιλέγει εξοχικές κατοικίες, είτε ιδιόκτητες (35%), είτε τρίτων (18%), είτε με μίσθωση. Το 35% προτιμά ενοικιαζόμενα δωμάτια, ενώ μόλις το 14% διαμένει σε ξενοδοχεία. Το 8% επιλέγει camping και το 9% ταξίδι στο εξωτερικό, με τις πιο κοστοβόρες επιλογές, όπως τα all inclusive πακέτα και οι κρουαζιέρες, να συγκεντρώνουν χαμηλά ποσοστά.
Όσον αφορά τους προορισμούς, η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνει το 57% των προτιμήσεων, τα νησιά το 38%, ενώ το 11% επιλέγει ορεινούς προορισμούς και το 9% εξετάζει διακοπές στο εξωτερικό.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
