Οι πλημμύρες αποτελούν τον πιο συχνό και δαπανηρό φυσικό κίνδυνο στην Ευρώπη, με το οικονομικό τους αποτύπωμα να αυξάνεται διαρκώς, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Allianz Research για τις επιπτώσεις των φυσικών κινδύνων στην οικονομία.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η Allianz Research αναλύει πώς ένα πλημμυρικό φαινόμενο μπορεί να προκαλέσει ζημίες δισεκατομμυρίων για τις κυβερνήσεις, επηρεάζοντας όχι μόνο τις άμεσα πληγείσες περιοχές αλλά και την ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημαντική οικονομική αξία της προσαρμογής και της πρόληψης.
Η έρευνα επισημαίνει ότι οι ζημίες από πλημμύρες διευρύνονται, καθώς περισσότεροι άνθρωποι και περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται σε ευάλωτες ζώνες. Αν και ο αριθμός των περιστατικών παραμένει σταθερός –περίπου 46 ετησίως τον 21ο αιώνα– το κόστος κάθε συμβάντος έχει αυξηθεί αισθητά. Οι απώλειες αυξήθηκαν κατά 17,8%, από 63,1 δισ. ευρώ την περίοδο 2000-2009 σε 74,3 δισ. ευρώ το 2010-2019.
Οι πλημμύρες του Ιουλίου 2021 στην Ευρώπη καταγράφονται ως το πιο δαπανηρό μεμονωμένο γεγονός, με κόστος περίπου 38 δισ. ευρώ. Οι συνολικές απώλειες από πλημμύρες εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 88,6 δισ. ευρώ μεταξύ 2020 και 2025, δηλαδή 40% υψηλότερα σε σχέση με την πρώτη δεκαετία του αιώνα.
Οι πλημμύρες ευθύνονται ήδη για περίπου το 55% των συνολικών ζημιών από φυσικές καταστροφές στην Ευρώπη, ενώ το 80% των απωλειών παραμένει ανασφάλιστο, επιβαρύνοντας νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις.
Με βάση τις τρέχουσες τάσεις, οι μέσες ετήσιες ζημίες από πλημμύρες ποταμών στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο ενδέχεται να εξαπλασιαστούν έως το 2100, φτάνοντας σχεδόν τα 50 δισ. ευρώ ετησίως, υπό σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 3°C.
«Οι πλημμύρες αποτελούν ήδη την πιο δαπανηρή φυσική καταστροφή στην Ευρώπη, και η ανάλυσή μας δείχνει ότι το κόστος εκτείνεται πολύ πέρα από τις άμεσα πληγείσες περιοχές, επηρεάζοντας τις επενδύσεις, τα εισοδήματα των νοικοκυριών και τους δημόσιους προϋπολογισμούς για χρόνια μετά», δηλώνει ο Hazem Krichene, Senior Climate Economist στην Allianz Research. «Η πρόληψη αποδίδει, καθώς τα οφέλη της υπερβαίνουν κατά πολύ το αρχικό κόστος», προσθέτει.
Οι έμμεσες οικονομικές επιπτώσεις των πλημμυρών
Το συνολικό οικονομικό κόστος μιας μεγάλης πλημμύρας υπερβαίνει κατά πολύ τις άμεσες ζημίες σε υποδομές και κτίρια.
Με βάση προσομοίωση για την περίοδο 2014-2024, η Allianz Research δημιούργησε δοκιμή αντοχής για να εκτιμήσει τις πιθανές επιπτώσεις ενός μεγάλου πλημμυρικού φαινομένου στην Ευρώπη το 2027, με συνέπειες έως το 2030, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής οικονομίας.
Οι πλημμύρες επηρεάζουν κυρίως μέσω δύο διαύλων: της μείωσης των επενδύσεων και της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με το μοντέλο, την περίοδο 2027-2030 οι σωρευτικές επενδύσεις μειώνονται από 10,5% στη Νορβηγία έως 14,6% στις Κάτω Χώρες, ενώ στην Ελλάδα η μείωση εκτιμάται στο 13,9% (περίπου 4,7 δισ. ευρώ).
Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υποχωρεί κατά 3,9% έως 5,4%, με την Ελλάδα να εμφανίζει μείωση 5%.
Η ευρύτερη οικονομία επηρεάζεται περαιτέρω, καθώς οι πλημμύρες προκαλούν πληθωριστικές πιέσεις μέσω ζημιών στις υποδομές και διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ο πληθωρισμός αυξάνεται κατά 0,2% στο Ηνωμένο Βασίλειο και φτάνει το 1,0% στην Ελλάδα, ενώ οι απώλειες στο ΑΕΠ κυμαίνονται από 0,4% στη Νορβηγία έως 1,0% στην Ισπανία. Για την Ελλάδα, το κόστος ανέρχεται σε 6,9 δισ. ευρώ ή 0,8% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, τα δημοσιονομικά ελλείμματα διευρύνονται κατά μέσο όρο 1,3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, φθάνοντας τις 1,7 μονάδες στη χώρα μας.
«Οι ζημιές από τις πλημμύρες είναι ιδιαίτερα εμφανείς και περιορισμένες γεωγραφικά. Ωστόσο, οι ευρύτερες οικονομικές ζημιές είναι πολύ μεγαλύτερες από ό,τι φαίνεται με την πρώτη ματιά», σημειώνει ο Hazem Krichene.
«Ας εξετάσουμε την περίπτωση της Ελλάδας. Το προσομοιωμένο πλημμυρικό φαινόμενο του 2027 θα προκαλούσε άμεσες ζημιές ύψους περίπου 1,2 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το συνολικό κόστος σε όρους απώλειας ΑΕΠ θα ανερχόταν σε 6,9 δισ. ευρώ, δηλαδή έξι φορές υψηλότερο».
Η σημασία της πρόληψης και της ανθεκτικότητας
Οι στοχευμένες επενδύσεις σε έργα συγκράτησης υδάτων, ανθεκτικές υποδομές και ορθό χωροταξικό σχεδιασμό μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις μελλοντικές απώλειες. Σύμφωνα με την Allianz Research, οι επενδύσεις στην ανθεκτικότητα απέναντι στις πλημμύρες αποφέρουν οφέλη περίπου τετραπλάσια του κόστους τους.
Ανάλυση του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνει ότι τέτοια μέτρα μπορούν να περιορίσουν τις προβλεπόμενες ετήσιες απώλειες από πλημμύρες ποταμών από περίπου 50 δισ. ευρώ σε μόλις 8 δισ. ευρώ έως το 2100.
Οι επενδύσεις σε ανθεκτικές υποδομές, έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και έξυπνο σχεδιασμό χρήσεων γης ενισχύουν παράλληλα την ανάπτυξη, τα δημόσια οικονομικά και τη σταθερότητα των ασφαλίστρων.
Όπως καταλήγει η έρευνα, η προσαρμογή στις πλημμύρες πρέπει να θεωρείται προληπτική δημοσιονομική πολιτική και όχι απλώς δράση για το κλίμα, καθώς συμβάλλει καθοριστικά στη βιώσιμη οικονομική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
