Στην καθιέρωση ελάχιστου τεκμαρτού ενοικίου κατοικιών και ενδεχομένως και των επαγγελματικών χώρων, καταλήγει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς η φοροδιαφυγή στον τομέα των ενοικίων μαίνεται και δεν θα παταχθεί με την υποχρεωτική πληρωμή των μισθωμάτων μέσω των τραπεζών.
Το μέσο επίπεδο των δηλωθέντων ενοικίων κατοικιών με βάση τα πρώτα στοιχεία που αντλήθηκαν από το Taxisnet και προσυμπληρώνονται στο έντυπο Ε2 των φετινών φορολογικών δηλώσεων, δεν αποκλίνουν από τα περυσινά και το μέσο ενοίκιο εξακολουθεί να διαμορφώνεται στο ποσό των 250 ευρώ μηνιαίως.
Πρόκειται για ποσό που απέχει παρασάγγας από την πραγματικότητα, όταν τα ενοίκια καλπάζουν με ρυθμό 10% ετησίως τα τελευταία χρόνια και αρχικά η κυβέρνηση προώθησε την υποχρεωτική πληρωμή τους μέσω τραπεζών.
Ωστόσο η διαδικασία αυτή εκτιμάται, τώρα, ότι δεν θα υποχρεώσει τους ιδιοκτήτες να δηλώνουν το πραγματικό μίσθωμα. Αν συμφωνήσουν και δηλώσουν στην εφορία ένα ενοίκιο 250 ευρώ τον μήνα και το ίδιο ποσό καταβάλει ο ενοικιαστής στον ιδιοκτήτη μέσω τράπεζας, ενώ παράλληλα ο ενοικιαστής καταβάλει και ένα ποσό π.χ. 500 ευρώ σε μετρητά, δεν λύνει το πρόβλημα της φοροδιαφυγής.
Η συναλλαγή είναι καθόλα νομότυπη και η εφορία δεν έχει τη δυνατότητα να την ελέγξει και να την αμφισβητήσει.
Το αντίδοτο
Το αντίδοτο στα υποδηλωμένα ενοίκια είναι η επαναφορά του ελάχιστου ενοικίου, το οποίο θα συναρτάται με το ύψος της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
Δηλαδή το δηλωθέν στην εφορία ενοίκιο δεν θα μπορεί να είναι χαμηλότερο, από ένα ποσοστό επί της αντικειμενικής αξίας της κατοικίας, αλλά θα υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ διαφόρων περιοχών της χώρας, ακόμα και μεταξύ των συνοικιών των πόλεων.
Η πρόταση που συζητείται και προωθείται προς τελική έγκριση προβλέπει, το ετήσιο ενοίκιο δεν θα μπορεί να είναι χαμηλότερο από το 3,5% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, αλλά θα υπάρχουν συντελεστές που θα αυξομειώνουν το ελάχιστο τεκμαρτό μίσθωμα. Ειδικότερα, το 3,5% θα είναι ενιαίο όριο, αλλά:
- Θα ισχύει για τις ακριβές περιοχές και τις περιοχές με υψηλή ζήτηση δηλαδή στις μεγάλες πόλεις και στα τουριστικά νησιά.
- Το ελάχιστο τεκμαρτό μίσθωμα θα μειώνεται κατά 10% για τις περιοχές με χαμηλότερη ζήτηση, κατά 20% για τα ακίνητα σε περιοχές με μικρότερη ζήτηση και κατά 30% για κατοικίες σε ορεινά χωρά.
Παράδειγμα
Ακίνητο με αντικειμενική αξία 200.000 ευρώ, θα έχει ελάχιστο τεκμαρτό μίσθωμα 7.000 ευρώ ετησίως ή 583,33 ευρώ μηνιαίως.
Αν βρίσκεται στην Αθήνα ή Θεσσαλονίκη ή σε άλλη περιοχή με αυξημένη ζήτηση, το τεκμαρτό θα παραμείνει στο συγκεκριμένο ποσό.
Αν όμως, βρίσκεται σε άλλη περιοχή και σε ζώνη με χαμηλή ζήτηση, το τεκμαρτό μίσθωμα θα μειώνεται αντίστοιχα κατά 10%, 20% ή 30%.
Σε κάθε περίπτωση, χαμηλότερα ποσά ενοικίων από τα τεκμαρτά δεν θα τα δέχεται η εφορία, καθώς ο φόρος εισοδήματος από ακίνητα θα υπολογίζεται με βάση αυτά.
Το… χέρι του ΜΙΔΑ
Στην κατεύθυνση της μείωσης της φοροδιαφυγής στον τομέα των ενοικίων θα συμβάλει και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, που θα λειτουργήσει εντός του 2026 και θα ευθυγραμμίσει τα δηλωθέντα στοιχεία των ακινήτων στο Περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ με τα στοιχεία που δηλώθηκαν στο Κτηματολόγιο.
Συγχρόνως όμως, θα κληθούν και οι ενοικιαστές να δηλώσουν τα ακίνητα που μισθώνουν και τα μισθώματα που καταβάλουν.
Τα κλειστά ακίνητα
Ακόμη η ΑΑΔΕ θα πραγματοποιήσει διασταυρώσεις προκειμένου να εντοπίσει ακίνητα που δηλώνονται ως «κλειστά», αλλά στην πραγματικότητα κατοικούνται.
Η διασταύρωση θα αφορά στα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ για τις καταναλώσεις ρεύματος και των εταιρειών ύδρευσης για τις καταναλώσεις νερού, καθώς αμφότερες μαρτυρούν την πραγματική κατάσταση του ακινήτου.