Το πολυαναμενόμενο πακέτο μέτρων της Κομισιόν για τα Δίκτυα (Grids Package) παρουσιάστηκε σήμερα με έντονα «ελληνικό χρώμα», ενώ αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στις 15 Δεκεμβρίου.
Το πακέτο αυτό χαράσσει ουσιαστικά την ενεργειακή στρατηγική της επόμενης δεκαετίας και εντάσσει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και κατ’ επέκταση τον GSI στις οκτώ ενεργειακές «λεωφόρους» που αποκτούν προτεραιότητα υλοποίησης.
Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετεί στο επίκεντρο του σχεδιασμού της την επέκταση και αναβάθμιση των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς ενέργειας, προκειμένου να ενσωματωθούν φθηνότερες καθαρές πηγές, να επιταχυνθεί ο εξηλεκτρισμός και να μειωθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας.
Υπενθυμίζεται ότι, τον περασμένο Ιανουάριο με επιστολή του προς την επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, διατύπωσε συγκεκριμένες ιδέες που, όπως είπε, θα πρέπει να αποτελέσουν μέρος της «Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας».
Κενά στις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές της ΕΕ
Το ισχύον πλαίσιο σχεδιασμού δικτύου που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του κανονισμού ΔΕΔ-Ε έχει προωθήσει σημαντικά τον συντονισμό και την ανάπτυξη διασυνοριακών έργων ενεργειακών υποδομών. Ωστόσο, έχουν εντοπιστεί ορισμένα εναπομείναντα κενά.
Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, η δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα προτείνει μια νέα διαδικασία «κάλυψης κενών» για το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία θα ενεργοποιείται από την Επιτροπή όταν υπάρχει εντοπισμένη ανάγκη για διασυνοριακή δυναμικότητα, η οποία δεν έχει ακόμη καλυφθεί από κατάλληλες προτάσεις έργων.
Η διαδικασία θα καθοδηγείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα ενεργοποιείται μόνο όταν είναι απαραίτητο .
Ως πρώτο βήμα, η Επιτροπή θα καλεί τους διαχειριστές συστημάτων, και σε ορισμένες περιπτώσεις τους φορείς υλοποίησης έργων, να προτείνουν έργα που καλύπτουν τις ανάγκες σε υποδομές που δεν έχουν αντισταθμιστεί.
Ταχύτερες άδειες και δίκαιος επιμερισμός κόστους
Η Κομισιόν προωθεί μια ανανεωμένη προσέγγιση για τα διασυνοριακά ενεργειακά έργα, επιταχύνοντας της διαδικασία της αδειοδότησης, ενώ παράλληλα καθιερώνει ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης, που προβλέπει δίκαιο επιμερισμό κόστους.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι αυτό θεωρείται κρίσιμης σημασίας, καθώς οι ενεργειακές υποδομές που διαπερνούν σύνορα προσφέρουν οφέλη σε περισσότερες από μία χώρες και δεν μπορούν πλέον να επιβαρύνουν μονομερώς τις τοπικές αγορές.
Επιπλέον, εισάγεται η δυνατότητα «ομαδοποίησης» έργων, διευκολύνοντας την άντληση κεφαλαίων από επενδυτές και Ευρωπαϊκούς φορείς.
Οι προτάσεις της Κομισιόν εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη μείωση των τιμών της ενέργειας και θα υποστηρίξουν ένα προσιτό κόστος διαβίωσης για όλους τους Ευρωπαίους.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι ανάγκες χρηματοδότησης είναι τεράστιες, καθώς έως το 2040 απαιτούνται 1,2 τρισ. ευρώ για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δικτύων ηλεκτρισμού, εκ των οποίων 730 δισ. ευρώ προορίζονται για δίκτυα διανομής και 240 δισ. ευρώ για υποδομές υδρογόνου.
Ωστόσο, η ίδια εκτιμά ότι κάθε 5 δισ. ευρώ επένδυσης αποφέρει καθαρό οικονομικό όφελος 3 δισ. ευρώ από εξοικονόμηση κόστους, ενώ η ενίσχυση του εμπορίου ηλεκτρισμού μπορεί να αυξήσει το ΑΕΠ κατά 18 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030.
Ποιες είναι οι οκτώ ενεργειακές λεωφόροι
Το σχέδιο που ανακοίνωσε η Κομισιόν φέρνει στο τραπέζι τρία από τα οκτώ διασυνοριακά ενεργειακά projects στα οποία δίνει προτεραιότητα η Κομισιόν (οι λεγόμενες οκτώ «ενεργειακές λεωφόροι» που είχε αναφέρει η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης τον Σεπτέμβριο) είναι ελληνικού ενδιαφέροντος.
Πρόκειται για τον Διαβαλκανικό Αγωγό, οι υποδομές του οποίου με αντίστροφη ροή αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου Great Sea Interconnector (GSI) και τέλος την ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη -συμπεριλαμβανομένου του «άξονα» Ουγγαρίας-Ρουμανίας-Βουλγαρίας-Ελλάδας-, ώστε να εξαλειφθούν τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια υψηλών τιμών και ακραίων διακυμάνσεων στη γειτονιά της Ελλάδας.
Ειδικότερα, η ιδέα των «Ενεργειακών Λεωφόρων» -η οποία είναι άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος- δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη- τόσο στο φυσικό αέριο όσο και στην ηλεκτρική ενέργεια, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ανάληψης πρόσθετων δράσεων σε αυτό το μέρος της Ευρώπης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι νομοθετικές προτάσεις θα διαβιβαστούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
