Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων, με νέες συμφωνίες και διαπραγματεύσεις που αναβαθμίζουν τον ρόλο της χώρας στον ενεργειακό χάρτη της Μεσογείου. Πέρα από τη συμφωνία για την είσοδο της ExxonMobil στο "μπλοκ 2" δυτικά της Κέρκυρας, βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με τη Chevron για τις περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Όπως αναφέρει η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων, οι οικονομικοί όροι με την κοινοπραξία Chevron-Helleniq Energy έχουν ήδη συμφωνηθεί. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται πλέον στο νομικό πλαίσιο των συμβάσεων για τέσσερις περιοχές: Νότια Πελοπόννησος, Α2, «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2». Μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, οι συμβάσεις θα ελεγχθούν από το Ελεγκτικό Συνέδριο και θα κατατεθούν στη Βουλή για κύρωση.
Ιδιαίτερα προχωρημένες είναι οι διαδικασίες στο Ιόνιο, όπου ολοκληρώθηκε η συμφωνία για την είσοδο της ExxonMobil στο "μπλοκ 2", στα σύνορα με την ΑΟΖ της Ιταλίας. Η συμφωνία αυτή ανοίγει τον δρόμο για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα μετά από τέσσερις δεκαετίες.
Η υπογραφή της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διακυβερνητικής συνεργασίας P-Tec στην Αθήνα. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «ιστορική ευκαιρία» για τη χώρα, υπογραμμίζοντας ότι η επιβεβαίωση εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων μπορεί να οδηγήσει σε ενεργειακή αυτάρκεια.
Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, η ExxonMobil αποκτά το 60% της κοινοπραξίας, η Energean το 30% και η Helleniq Energy το 10%. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις, παράταση της ερευνητικής περιόδου, επανεκτίμηση των σεισμικών δεδομένων και λήψη επενδυτικής απόφασης για γεώτρηση, με εκτιμώμενο κόστος 50-100 εκατ. δολαρίων.
Το «παράθυρο ευκαιρίας» για εξασφάλιση του απαιτούμενου εξοπλισμού εκτιμάται για τα τέλη του 2026 με αρχές του 2027, καθώς η Energean έχει «option» για χρήση γεωτρύπανου που έχει δεσμεύσει για δραστηριότητες στο Ισραήλ.
Αν τα αποτελέσματα των ερευνητικών γεωτρήσεων είναι θετικά, θα προχωρήσουν περαιτέρω έρευνες και παραγωγικές γεωτρήσεις. Οι επενδύσεις για εγκαταστάσεις άντλησης, επεξεργασίας και μεταφοράς φυσικού αερίου υπολογίζονται στα 5 δισ. δολάρια, με την έναρξη παραγωγής να εκτιμάται μετά το 2030.
Τα πρώτα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, καθώς τα σεισμικά δεδομένα δείχνουν ότι οι πιθανοί πόροι στη δομή «Ασωπός» του "μπλοκ 2" φθάνουν τα 200 δισ. κυβικά μέτρα, σε βάθος νερού 850 μέτρων και συνολικό βάθος 4.000 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Επιπλέον, στη Δυτική Ελλάδα υπάρχει επιβεβαιωμένο πετρελαϊκό σύστημα.
Ο αντιπρόεδρος της ExxonMobil, υπεύθυνος για τις διεθνείς ερευνητικές δραστηριότητες, Τζον Άρντιλ, τόνισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η ερμηνεία των σεισμικών δεδομένων και στα άλλα δύο θαλάσσια μπλοκ, δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, όπου η εταιρεία συμμετέχει με την Helleniq Energy. Οι αποφάσεις για πιθανές ερευνητικές γεωτρήσεις αναμένονται στα μέσα του 2026.
Γεωπολιτική διάσταση και προοπτικές LNG
Ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία έχουν οι συμφωνίες που υπεγράφησαν στο πλαίσιο της P-Tec, οι οποίες αφορούν τη διοχέτευση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ μέσω του ελληνικού συστήματος προς χώρες της περιοχής και έως την Ουκρανία. Το σχέδιο αυτό καθιστά τις ΗΠΑ βασικό προμηθευτή και την Ελλάδα κομβικό σημείο διαμετακόμισης, αξιοποιώντας τον ισχυρό ελληνικό στόλο μεταφοράς LNG, όπως ανέφερε ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright.
Οι προοπτικές του εγχειρήματος ενισχύονται από την αναμενόμενη αύξηση της κατανάλωσης στην περιοχή και τη σταδιακή διακοπή εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027, σύμφωνα με αποφάσεις της ΕΕ.
Η ζήτηση φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί κατά 15-17 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως τα επόμενα χρόνια. Η διακοπή του ρωσικού αερίου θα δημιουργήσει κενό 15-16 δισ. κυβικών μέτρων. Η Ελλάδα μπορεί να καλύψει σημαντικό μέρος αυτών των ποσοτήτων, καθώς το δυναμικό εξαγωγών από το ελληνικό σύστημα, μετά τις αναβαθμίσεις, θα φθάσει τα 10 δισ. κυβικά μέτρα, δηλαδή το ένα τρίτο των πρόσθετων αναγκών της περιοχής.
Για περαιτέρω αύξηση των ελληνικών εξαγωγών απαιτούνται εμπορικές συμφωνίες. Πρώτο βήμα αποτέλεσε η υπογραφή συμφωνίας της ATLANTIC – SEE LNG TRADE (κοινή εταιρεία του ομίλου AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας) για αγορά LNG από την αμερικανική Venture Global, μία από τις μεγαλύτερες παραγωγούς LNG στις ΗΠΑ. Την ίδια ημέρα υπεγράφησαν συμφωνίες και με εταιρείες της Ρουμανίας και της Ουκρανίας για μεταπώληση αερίου.
Σύμφωνα με πηγές της ΔΕΠΑ, το συμβόλαιο με τη Venture Global είναι το πρώτο μακροχρόνιο συμβόλαιο αγοράς LNG στην περιοχή, ενώ η εταιρεία θα διαθέτει και συμβόλαιο για αέριο από αγωγό μέσω του TAP.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
