Ενισχύεται η ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας καθώς η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ μειώνει την ανάγκη να εισάγεται ενέργεια από άλλες αγορές, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), που αναφέρει ωστόσο ότι η χώρα βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σε blog του, ο ESM αναφέρει ότι η ενεργειακή ασφάλεια, δηλαδή η αδιάλειπτη διαθεσιμότητα ενέργειας σε προσιτές τιμές, στην Ελλάδα ήταν αρκετά ενισχυμένη το 2022 σε σχέση με το 2002, παρά τον πόλεμο που ξέσπασε ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Συγκεκριμένα, ο Δείκτης ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού (βλ. γράφημα) στην Ελλάδα το 2022 αυξήθηκε στο 0,68 από το 0,56 το 2002, όμως υπολείπεται από τον μέσο όρο της Ευρώπης που βρίσκεται στο 0,85. Σημειώνεται ότι σε αυτή την 20ετία η Ελλάδα έχει αυξήσει την παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, ενώ μετά τη ρωσική εισβολή η Ελλάδα μείωσε την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, με αύξηση της προμήθειας LNG από τις ΗΠΑ.
Σε ό,τι αφορά το ποσοστό των ΑΠΕ στην κατανάλωση ενέργειας της Ελλάδας ανήλθε το 2022 στο 22,7% έναντι του 4,8% το 2002, ξεπερνώντας οριακά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (22%).
Δείκτης ασφάλειας στην προμήθεια ενέργειας (πηγή: ESM)
![energy_security](/sites/default/files/styles/embedded/public/2024-07/energy_security.jpg?itok=j3f1Iv4b)
Εκτός από τις ΑΠΕ, η πυρηνική ενέργεια θεωρείται πως είναι ο παράγοντας που συμβάλλει σημαντικά στη σταθεροποίηση των ενεργειακών συστημάτων και κατά συνέπεια, τις οικονομίες της Ευρώπης.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι η αυξημένη εξάρτηση από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την πυρηνική ενέργεια μείωσαν την εξάρτηση ορισμένων χωρών από τα ορυκτά καύσιμα και την εισαγόμενη ενέργεια, βελτιώνοντας τελικά την ενεργειακή ασφάλεια τους», υπογραμμίζει ο ESM.
«Για να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα σε κραδασμούς του ενεργειακού εφοδιασμού, τα μέλη της ζώνης του ευρώ πρέπει να συνεχίσουν να αυξάνουν τη χρήση εγχώριας ανανεώσιμης ενέργειας, που αποτελεί προτεραιότητα στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ)», προσθέτει ο ESM.
Η ενεργειακή ασφάλεια διαμορφώνεται από τον βαθμό με τον οποίο έχουν διαφοροποιηθεί οι πηγές ενέργειας. Οι χώρες που βασίζονται σε διάφορες πηγές, όπως στην πυρηνική ενέργεια, τα ορυκτά (πετρέλαιο, άνθρακας και φυσικό αέριο) και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (αιολικά, ηλιακά και υδροηλεκτρικά) μπορούν να απορροφήσουν τους κραδασμούς της αγοράς πιο εύκολα, αντικαθιστώντας τη μια πηγή ενέργειας με την άλλη.
Ο ESM επίσης προειδοποιεί ότι όταν οι χώρες βασίζονται στην εισαγωγή ενέργειας, η πολιτική σταθερότητα της προμηθεύτριας χώρας καθορίζει την ενεργειακή ασφάλεια των χωρών που λαμβάνουν την ενέργεια.
«Ο περιορισμός του ενεργειακού εφοδιασμού μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα αυταρχικά κράτη ως εργαλείο αντιποίνων στην εξωτερική πολιτική τους, όπως συνέβη με την Αλγερία όταν το 2022 αποχώρησε από τη μακροχρόνια συμφωνία εξαγωγής φυσικού αερίου με την Ισπανία ως απάντηση της στήριξης της χώρας στο σχέδιο αυτονομίας του Μαρόκου στη Δυτική Σαχάρα», τονίζεται στο blog.
Επιδείνωση συνθηκών
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ενώ αυξανόταν η ενεργειακή ασφάλεια στην Ελλάδα, αλλού στη Ευρώπη, όπως στην Γερμανία και την Ολλανδία, επιδεινωνόταν.
Στην Ολλανδία αποδυναμώθηκε το 2022 λόγω της σταδιακής κατάργησης της εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου, και στη Γερμανία, μετά τη μείωση της παραγωγής πυρηνικής ενέργειας και τις πιο συγκεντρωμένες εισαγωγές ενέργειας μέσω του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream, διευκρινίζει ο ESM.
Υπενθυμίζεται ότι η Γερμανία έκλεισε οριστικά τον τελευταίο πυρηνικό σταθμό της χώρας τον Απρίλιο του 2023. Πρόσφατα ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς δήλωσε ότι η χώρα δεν πρόκειται να επιστρέψει στην πυρηνική ενέργεια λόγω του μεγάλου χρόνου κατασκευής και του υψηλού κόστους, την στιγμή που αλλού στην Ευρώπη ανακοινώνονται σχέδια για νέες πυρηνικές μονάδες, όπως στην Ρουμανία και την Ιταλία.