Οι λέσχες ανάγνωσης και η κοινωνική διάσταση της ανάγνωσης βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου βιβλίου της Ειρήνης Γαμβρού, με τίτλο «Η κοινωνική διάσταση της ανάγνωσης. Λέσχες ανάγνωσης στη Θεσσαλονίκη», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Φυλάτος. Το έργο αυτό αποτελεί μια εκτενή επιστημονική μελέτη που εξετάζει πώς η ανάγνωση δημιουργεί κοινότητες και ενώνει ανθρώπους με διαφορετικές αφετηρίες, ξεπερνώντας τα στενά γεωγραφικά όρια της Θεσσαλονίκης.
Η συγγραφέας, φιλόλογος και διδάκτωρ Λογοτεχνικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εστιάζει στο φαινόμενο της συλλογικής ανάγνωσης, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την κατά μόνας απόλαυση προς τη συλλογική εμπειρία. Το βιβλίο ξεκινά με επισκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας των 18ου και 19ου αιώνα σε χώρες με παράδοση στις αναγνωστικές ομάδες, όπως η Βρετανία, η Γαλλία, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς.
Παράλληλα, καταγράφονται οι πρώτες οργανωμένες αναγνωστικές δραστηριότητες στην Ελλάδα και ο ρόλος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) στη χαρτογράφηση και στήριξη των λεσχών ανάγνωσης. Η έρευνα εστιάζει στις διά ζώσης λέσχες της Θεσσαλονίκης, που παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλή πυκνότητα, και εξετάζει τον τρόπο οργάνωσης, τη λειτουργία τους και τη σχέση τους με θεσμούς όπως βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία, πολιτιστικούς συλλόγους και πανεπιστημιακά τμήματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμβολή της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ), που ενισχύει τη φιλαναγνωσία και τη δικτύωση των αναγνωστών. Σύμφωνα με την έρευνα, οι γυναίκες συμμετέχουν σε ποσοστό που ξεπερνά το 83%, αξιοποιώντας τις λέσχες ως χώρο ενδοσκόπησης, έκφρασης και χειραφέτησης, μακριά από αυστηρές τυπολογίες.
Η Γαμβρού συνδέει την άνθηση των λεσχών με την περίοδο της οικονομικής κρίσης, αναδεικνύοντας τις λέσχες ως εναλλακτικό χώρο κοινωνικοποίησης και αλληλεγγύης. Το βιβλίο λειτουργεί ως χρήσιμο εργαλείο για μέλη και συντονιστές λεσχών, εκπαιδευτικούς, φιλολόγους, κοινωνιολόγους και ερευνητές, προσφέροντας πρακτικές απαντήσεις και πρωτογενή δεδομένα για τη συλλογικότητα στη σύγχρονη ελληνική πόλη.
Η συλλογική ανάγνωση στις λέσχες ενισχύει την αυτοπεποίθηση, τη διεύρυνση οριζόντων και τη θεμελίωση της αυτονομίας των μελών. Η μεθοδολογική φερεγγυότητα και η επικοινωνιακή αμεσότητα του έργου της Γαμβρού καθιστούν το βιβλίο σημείο αναφοράς για τη μελέτη της φιλαναγνωσίας και της κοινωνικής δυναμικής του βιβλίου.