Στοιχεία για το προφίλ των αστέγων στην Αθήνα παρουσιάστηκαν στη Βουλή, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου, σύμφωνα με έγγραφο που βασίζεται σε καταγραφή του Δήμου Αθηναίων και του Παντείου Πανεπιστημίου τον Οκτώβριο του 2025. Το δείγμα περιλάμβανε 681 άτομα, με 384 να εντοπίζονται στον δρόμο και 297 μέσω φορέων, ενώ δεν συμπεριλήφθηκαν όσοι διαμένουν σε διαμερίσματα ή δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης.
Η έρευνα ανέδειξε ότι το 71% των καταγεγραμμένων αστέγων ήταν άνδρες και το 29% γυναίκες, με το 69,9% να είναι Έλληνες. Η πλειοψηφία (62%) ήταν άνω των 50 ετών και μόνο το 8% κάτω των 30. Επιπλέον, το 65,8% ζούσε μόνο του, χωρίς οικογενειακή ή συντροφική υποστήριξη.
Το φαινόμενο της αστεγίας εμφανίζει έντονο χρόνιο χαρακτήρα, καθώς το 31,6% των συμμετεχόντων βρισκόταν χωρίς αυτόνομη στέγαση πάνω από πέντε χρόνια και το 24,9% για δύο έως πέντε χρόνια. Οι κυριότεροι λόγοι απώλειας στέγης ήταν οικονομικοί (72,2%), θέματα υγείας και εξαρτήσεων (37,9%) και οικογενειακά προβλήματα (30,2%). Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τη σύνδεση της αστεγίας με πολύπλοκες κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες, απαιτώντας συνδυασμένες πολιτικές στέγασης και υποστήριξης.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου τόνισε ότι η αντιμετώπιση της αστεγίας και του στεγαστικού αποκλεισμού αποτελεί βασικό πεδίο κοινωνικής πολιτικής, με στόχο την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την κοινωνική επανένταξη. Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο σχεδιάζει και υποστηρίζει προγράμματα στεγαστικής συνδρομής και κοινωνικής προστασίας, σε συνεργασία με φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κοινωνικής φροντίδας. Στον Δήμο Αθηναίων υλοποιούνται οι εξής δράσεις:
1. Πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους Αστέγους»
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε άτομα και οικογένειες που διαβιούν σε συνθήκες έλλειψης ή επισφαλούς στέγασης, παρέχοντας κατοικία, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και ενίσχυση της κοινωνικής και επαγγελματικής επανένταξης. Θεσμοθετήθηκε ως μόνιμη δημόσια πολιτική και περιλαμβάνει επιδότηση ενοικίου για 24 μήνες, κάλυψη λειτουργικών αναγκών, υπηρεσίες διασύνδεσης με κοινωνικές παροχές και δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης και εργασιακής ενσωμάτωσης. Στην πρόσκληση του 2024 εγκρίθηκαν 41 αιτήσεις χρηματοδότησης με συνολικό προϋπολογισμό 20 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας 879 νοικοκυριά και 1.560 ωφελούμενους πανελλαδικά. Στον Δήμο Αθηναίων, το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για τους Αστέγους ΙΙΙ» αφορά 46 νοικοκυριά και 60 ωφελούμενους, με προϋπολογισμό 1.120.000 ευρώ.
2. Πρόγραμμα «Κάλυψη»
Το πρόγραμμα «Κάλυψη» αξιοποιεί το υφιστάμενο απόθεμα διαμερισμάτων του προγράμματος «ΕΣΤΙΑ» για κοινωνική μίσθωση νέων 25-39 ετών, δικαιούχων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, χωρίς ιδιόκτητη πρώτη κατοικία. Ο ΟΠΕΚΑ διαχειρίζεται το πρόγραμμα, το οποίο στον Δήμο Αθηναίων έχει προσφέρει στέγαση σε 49 νοικοκυριά και 99 ωφελούμενους.
3. Πιλοτικό πρόγραμμα Κοινωνικής Κατοικίας
Υλοποιείται πιλοτικό πρόγραμμα Οικονομικά Προσιτής Κατοικίας στους Δήμους Αθηναίων και Θεσσαλονίκης, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στόχος είναι η πρόληψη και αντιμετώπιση του στεγαστικού αποκλεισμού ευάλωτων ομάδων, μέσω αξιοποίησης αδρανών κατοικιών σε δίκτυο κοινωνικής μίσθωσης με μειωμένο μίσθωμα. Στην Αθήνα, το πρόγραμμα καλύπτει την ανακαίνιση 10 διαμερισμάτων, παρέχοντας κίνητρα σε ιδιοκτήτες και στήριξη σε ωφελούμενα νοικοκυριά.
4. Δομές αστέγων και ηλεκτρονική διασύνδεση
Η λειτουργία των δομών για αστέγους καθορίζεται από σχετική ΚΥΑ, με ελάχιστες προδιαγραφές για Υπνωτήρια, Ανοικτά Κέντρα Ημέρας, Ξενώνες Μεταβατικής Φιλοξενίας και Υποστηριζόμενα Διαμερίσματα. Παράλληλα, λειτουργεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα astegoi.gov.gr/referral για διαχείριση στεγαστικών αιτημάτων και παρακολούθηση διαθεσιμότητας κλινών. Στον Δήμο Αθηναίων λειτουργούν τρία Υπνωτήρια, δύο Ανοικτά Κέντρα Ημέρας και τρεις Ξενώνες Μεταβατικής Φιλοξενίας.
Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας συνεχίζει να συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση της αστεγίας με σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων στεγαστικής συνδρομής και κοινωνικής επανένταξης, επισημαίνοντας τη σημασία της συνεργασίας με τον Δήμο Αθηναίων και άλλους αρμόδιους φορείς ώστε οι διαθέσιμες παρεμβάσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των αστέγων.